|
|
18 mei in Groningen:
|
|
|
|
1840 |
|
Tijdens de meikermis in Groningen breekt het 'wafelkraamoproer' uit (of de 'wafelkraamrel'), waarbij 'weg met de koning' (Willem I) en 'leve de republiek' wordt geroepen. In de wafelkraam van 'Dove Saar' wordt gedronken op 'zijne verheven nulliteit Willem Kaaskop' en op de republiek. Een portret van de Prins van Oranje wordt van de wand gehaald en buiten de deur gezet. Eén van de aanstichters is de radicale journalist Eillert Meeter (1818-62), een republikein uit Oude Pekela. Het stadsbestuur stuurt een detachement garnizoenssoldaten naar de Vismarkt om een 'dreigende revolutie' de kop in te drukken. Op de kermis worden 25 mensen gearresteerd en Meeter zou twee dagen later in Harlingen worden gevangengenomen (allen zouden worden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs). |
|
|
|
1930 |
|
Sterfdag GR architect M.G. Eelkema (Meindert Gerben Eelkema, 1883-1930). Zijn gebouwen staan vooral in en rond de stad Groningen, o.a.: het Helperbad, Verzorgingstehuis Eugeria en diverse monumentale huizen en wooncomplexen aan de Verlengde Hereweg in Groningen. Hij maakte ook het ontwerp voor Sassenhein in Haren en een openbare bibliotheek in Appingedam. |
|
|
|
1943 |
|
Geboortedag GR landbouwvoorman en politicus-bestuurder Aike Maarsingh, in Onstwedde. Groeide op in een boerengezin in Stadskanaal. CDA. Dagelijks en algemeen bestuur LTO Nederland, voorzitter vakgroep akkerbouw LTO Nederland (1994-2007), voorzitter van de Nederlandse Bieten Federatie (1985-2007), bestuurslid Cosun (vanaf 2007). Akkerbouwer in Stadskanaal. Was van 1995-2007 lid van Provinciale Staten. |
|
|
|
1954 |
|
Geboortedag GR politicus-bestuurder Rikus Jager (Henderikus Jager), in Stedum. CHU, CDA. Burgemeester van Westerveld (sinds 2010). Was eerder tweedekamerlid voor het CDA (2002-10), raadslid in Appingedam en coördinator van het project 'justitie in de buurt' bij het Openbaar Ministerie in Groningen. Maakte zich in 2000 -als VVV-voorzitter- sterk voor de bouw van een brug over de Eems (tussen Delfzijl en Emden), maar dit project van 230 miljoen euro ging niet door. |
|
|
|
1968 |
|
Sterfdag GR bestuurder Fredrik Adolf Beins (1882-1968). Hij was burgemeester van Vlagtwedde van 1922-46. Naar hem is 'Burgemeester Beinsdorp' genoemd bij Ter Apel (gebouwd vanaf 1925). Hij was bepaald niet onomstreden: in de jaren '30 staken veel ontsnapte gevangenen uit de strafkampen in het Duitse Emsland de grens over, maar Beins waarschuwde zijn burgers deze vluchtelingen niet te helpen omdat het 'allemaal misdadigers' zouden zijn, terwijl er ook veel politieke vluchtelingen bij waren. Beins was eerder gemeentesecretaris in Hasselt en Franekeradeel. |
|
|
|
1974 |
|
Geboortedag Estlandse basketballer Valmo Kriisa, in Pärnu. Guard. Clubs: Kalev Tallinn, MPC Capitals (2003-06, aanvoerder); keerde in 2006 terug naar Estland (Kalev Tallinn). Speelde eerder een jaar in Zweden. Lid van het nationale team van Estland. Hij werd in 2006 door de Groningse basketbalfans uitgeroepen tot 'beste speler van de afgelopen 7 jaar van de Capitals'. |
|
|
|
1983 |
|
Sterfdag GR radiopresentator, journalist en uitgever Ton Hulst (Antonie Klaas Hulst, 1939-83). Geboren in Musselkanaal. Werd bekend als presentator van het 'Groninger Programma' van de RONO (een voorloper van RTV Noord). Werkte eerder bij De Telegraaf en de Drentsche en Asser Courant. Na zijn vertrek bij de RONO door een arbeidsconflict begon hij het huis-aan-huisblad ''t Bokkeblad' in de gemeente Slochteren. Schreef "Tjerk Vermaning, steen des aanstoots" en een gids over Ameland. Vader van journalist-schrijver Auke Hulst, die in 2012 "Kinderen van het ruige land" publiceerde over zijn moeder Petra Hulst (ook ex-RONO) en zijn chaotische jeugd in het gezin Hulst. |
|
|
|
1998 |
|
Sterfdag NL actrice-cabaretiere Maya Bouma (1933-98). Geboren in Groningen. Debuteerde in het 'ABC-cabaret' van Wim Kan en Corry Vonk en was later betrokken bij de oprichting van het 'Tingel Tangel cabaret'. TV: "Pension Hommeles" (VARA). Was ook regisseur bij het amateurtoneel en operetteverenigingen. Trouwde met acteur Frans Vasen. Dochter van architect Siebe Jan Bouma (1899-1959), zus van televisiepresentator Bob Bouma en cabaretière Annelies Bouma. |
|
|
|
1999 |
|
De nieuwe luxe Groningse wijk 'Piccardthof' krijgt geen asielzoekerscentrum naast de deur, zoals eerder de bedoeling was: de gemeente Zuidlaren (Tynaarlo) besluit om het AZC toch maar op het terrein Bovendiepen in Zuidlaren zelf te vestigen. De kwestie was eerder aanleiding voor harde woorden tussen burgemeester Jacques Wallage van Groningen en burgemeester Hein Pannekoek van Zuidlaren (Tynaarlo). |
|
|
|
2000 |
|
Directeur G. Koning van Groningen Seaports stapt vroegtijdig op vanwege het afblazen van de privatisering van het havenschap. In een interview zei Koning o.a. dat 'de Eemshaven nooit aangelegd had moeten worden' en dat de Eemshaven 'tot in lengte van jaren een economisch zorgenkind zal blijven'. Na zijn vertrek zou al snel zijn ongelijk worden bewezen, zijn opvolger Harm Post zou van de Eemshaven in rap tempo een groot succes maken. |
|
|
|
2007 |
|
Een Fokker 50 van de Vlaamse maatschappij VLM Airlines ( de 'Vanessa de Coster') schiet bij de landing op Groningen Airport Eelde van de baan en belandt in het gras. De 14 inzittenden van de lijnvlucht komen met de schrik vrij. De piloot had een inschattingsfout gemaakt. Het toestel kwam uit Londen (via Schiphol). |
|
|
|
18 mei in Nederland:
|
|
|
|
1857 |
|
Opening van de 'Rotterdamsche Diergaarde', de latere 'Diergaarde Blijdorp', een van de oudste dierentuinen van Nederland. De eerste directeur (en mede-oprichter) is de -toentertijd in heel Europa beroemde- dompteur Henri Martin (1793-1882), een Fransman die al sinds 1837 in Rotterdam woonde. |
|
|
|
1899 |
|
Geboortedag NL cabaretier en revue- en radio-artiest Piet Muyselaar (1899-1978). Was de 'aangever' in het komische theater- en radio-damesduo 'Snip en Snap' met Willy Walden (Herman Jan Jacob Kaldewaay, 1905-2003). Liedjes: "Snip snapt niet wat Snap snapt en Snap snapt niet wat Snip snapt", "Snap je dat nou, juffrouw Snip?", "Twee oude vrienden". |
|
|
|
1922 |
|
De tweede kamer stemt in met een werkweek van 48 uur (was 45 uur). |
|
|
|
1927 |
|
Prins Hendrik legt de eerste steen voor het Olympisch Stadion in Amsterdam. Het stadion wordt gebouwd voor de Olympische Spelen van 1928. |
|
|
|
1945 |
|
Radio Herrijzend Nederland roept de Nederlandse bevolking op om de bevrijdingsfeesten te beëindigen en 'de handen uit de mouwen te steken' (WO-II). |
|
|
|
1945 |
|
Geboortedag NL politicus en journalist Maarten van Traa (1945-97), in Oegstgeest. PvdA-tweede-kamerlid. Voorzitter 'enquêtecommissie opsporingsmethoden politie en justitie' 1995-96. Was eerder journalist voor Algemeen Handelsblad en Le Monde, en medewerker van NOS en VPRO. Trouwde in 1996 met oud-GroenLinks-kamerlid Andrée van Es. Hij kwam in 1997 om het leven bij een auto-ongeluk in Amsterdam. |
|
|
|
1948 |
|
Geboortedag NL actrice Linda van Dyck (Linda Marianne de Hartogh), in Amsterdam. Films: "Het gangstermeisje", "Suzy Q", "Floris", "Tiro", "De grens", "Ciske de rat", "Magonia", Het schnitzelparadijs". TV: serie "Unit 13". Dochter van acteur Leo de Hartogh en actrice Teddy Schaank (1921-88), stiefdochter van acteur Ko van Dijk (Ko van Dijk jr., 1916-78). |
|
|
|
1959 |
|
De Rotterdamse voetbalclub Sparta wordt landskampioen dankzij een 0-4 overwinning op DWS. |
|
|
|
1980 |
|
Sterfdag NL acteur Johan te Slaa (1906-80). TV: series "de glazen stad", "Q en Q", "Sil de strandjutter", "Een mens van goede wil", "Dagboek van een herdershond", "De beslagen spiegel". Films: "Blue movie", "A bridge too far", "Turks fruit", "Alicia", "Tiro", "Nosferatu: Phantom der Nacht". |
|
|
|
1996 |
|
Trainer Johan Cruijff wordt ontslagen bij FC Barcelona, na een serie tegenvallende resultaten, maandenlange speculaties en een reeks conflicten met voorzitter José Luis Nuñez en het clubbestuur. Cruijff was sinds 1988 trainer van Barcelona en had een reeks klinkende successen behaald, o.a. vier opeenvolgende Spaanse titels (1991 t/m 1994) en in 1992 de Europa Cup I. Op zijn 2936e werkdag moet hij zijn biezen pakken. Met zijn acht achtereenvolgende dienstjaren is hij (dan) de langst zittende coach in de clubgeschiedenis van Barcelona. |
|
|
|
2000 |
|
Sterfdag cabaretier-cabarethistoricus en radio- en TV-maker Wim Ibo (1918-2000). Kanker. Schrijver, regisseur en producer. Radio: "De familie Doorsnee". TV: "Pension Hommeles". Schreef: "En nu de moraal", "75 Jaar cabaret", "40 Jaar Wim Kan". |
|
|
|
2007 |
|
De gorilla Bokito van Diergaarde Blijdorp in Rotterdam springt over een beek van het 'gorilla-eiland' en ontsnapt korte tijd (op de dag van het 150-jarig jubileum van de dierentuin). Vier mensen raken gewond, waarvan één zwaargewond: een vrouw uit Zoetermeer die Bokito vier dagen in de week bezocht en veelvuldig oogcontact maakte, ondanks waarschuwingen van oppassers. De zilverruggorilla is waarschijnlijk door dit aanstaren geprovoceerd en tot de aanval overgegaan. De gorilla zou wereldberoemd worden door het incident. Het woord 'Bokitoproof' (uitbraakveilig) zou eind 2007 worden verkozen tot 'Woord van het Jaar'. |
|
|
|
18 mei in de Wereld:
|
|
|
|
1804 |
|
Napoleon Bonaparte (1769-1821) wordt bij senaatsbesluit uitgeroepen tot keizer van Frankrijk. Op 2 december 1804 zouden de bijbehorende 'zalving' (door paus Pius VII) en de kroning in de Notre Dame in Parijs volgen. |
|
|
|
1872 |
|
Geboortedag Britse wijsgeer en publicist Bertrand Russell (Bertrand Arthur William Russell, 1872-1970), in Trelleck, Monmouthshire. Pacifist. Medeorganisator 'Ban de bom paasmarsen' en het Vietnam-tribunaal (1966). Nobelprijs voor literatuur 1950. |
|
|
|
1883 |
|
Geboortedag Duits-Amerikaanse architect en publicist Walter Gropius (Walter Adolf George Gropius, 1883-1969), in Berlijn. Grondlegger van de 'Bauhaus'-beweging. Werkte in Duitsland en de Verenigde Staten. |
|
|
|
1897 |
|
Geboortedag Italiaans-Amerikaanse regisseur Frank Capra (1897-1991), in Palermo op Sicilië, Italië . Films: "It's a wonderful life", "Platinum blonde", "Lost horizon". Oscars voor: "It happened one night", "Mr Deeds goes to town" en "You can't take it with you". |
|
|
|
1920 |
|
Geboortedag paus Johannes Paulus II (Karol Józef Wojtyla, 1920-2005), in Wadowice, Polen. Poolse priester die later aartsbisschop en kardinaal werd, en -in 1978- de eerste niet-Italiaanse paus sinds de Nederlander Adrianus VI, die paus was van 1521-23. Hij bleef in functie tot aan zijn overlijden in 2005. In 2011 werd hij zalig verklaard door zijn opvolger paus Benedictus. |
|
|
|
1927 |
|
In het dorp Bath in de Amerikaanse staat Michigan blaast een man zijn boerderij, de plaatselijke lagere school en zijn auto op. Hierbij komen 45 mensen, voornamelijk schoolkinderen, om het leven. |
|
|
|
1928 |
|
Geboortedag US acteur Pernell Roberts (Pernell Elvin Roberts), in Waycross, Georgia. TV: speelde 'Adam Cartwright' in de cowboyserie "Bonanza" (1959-65). Had talrijke (gast)rollen in TV-series en TV-films. Films: "The magic of Lassie", "Paco", "Checkered flag". Zong folkmuziek: "Come all ye fair and tender ladies". |
|
|
|
1954 |
|
Geboortedag Belgische voetballer en voetbalcoach Eric Gerets, in Rekem. Rechtsachter. Clubs als voetballer: Standard Luik, AC Milan, MVV, PSV (tot 1992). Speelde tussen 1975-91 voor België 86 interlands en scoorde tweemaal. Clubs als trainer: Club Luik, K. Lierse SK, PSV, FC Kaiserslautern, Vfl Wolfsburg, Galatasaray, Olympique Marseille, Al-Hilal (Saudi Arabië); bondscoach van Marokko. |
|
|
|
1969 |
|
Lancering van het Amerikaanse ruimtevaartuig 'Apollo 10'. Generale repetitie voor een maanlanding. |
|
|
|
1974 |
|
India doet een eerste geslaagde nuclaire bomtest in de Rajasthan-woestijn en is daarmee een kernmacht geworden. |
|
|
|
1977 |
|
De Verenigde Staten, de Sovjet Unie en 29 andere landen tekenen een VN-verdrag waarin 'het kunstmatig gebruik van het weer als oorlogswapen' (kunstmatige stormen, aardbevingen, vloedgolven) wordt afgezworen. |
|
|
|
1980 |
|
Uitbarsting van de vulkaan 'Mount Saint Helens' in de Amerikaanse staat Washington, na een rust van 93 jaar. Er vallen 57 doden. Van de top van de vulkaan wordt 400 meter compleet weggeslagen. De explosie is 500 keer zo krachtig als de atoomboom die Hiroshima verwoestte. Een 19 km. hoge stoom-, as- en stofwolk ontstaat. De materiële schade zou later worden geschat op drie miljard dollar. In 2004 zou een nieuwe uitbarsting volgen. |
|
|
|
1990 |
|
De DDR en West-Duitsland tekenen een monetair verdrag, de eerste formele stap op weg naar de Duitse hereniging, die een feit werd op 3 oktober 1990. |
|
|
|
1995 |
|
Sterfdag US actrice Elizabeth Montgomery (1933-95). Kanker. TV: hoofdrol in de serie "Bewitched" (1964-72). Films: "Johnny Cool", "Who's been sleeping in my bed?". Dochter van acteur Robert Montgomery (1904-81). |
|
|
|
2000 |
|
Sterfdag US televisiepionier en producer Al Simon (1911-2000). Alzheimer. Was bij CBS verantwoordelijk voor o.a. de TV-series "Mr. Ed", "The Beverley Hillbillies", "Green Acres" en "Petticoat Junction". |
|
|
|
18 mei in de Muziek:
|
|
|
|
|
Geboortedag Perry Como (1912-2001)
|
|
|
|
|
1854 |
|
Geboortedag NL componist Bernard Zweers (1854-1924), in Amsterdam. Werk: "Aan mijn vaderland", "Gijsbrecht van Aemstel". |
|
|
|
1911 |
|
Sterfdag Tsjechisch-Oostenrijkse componist-dirigent Gustav Mahler (1860-1911). Hartklepziekte. Geboren in Kalištì (Kalischt), Bohemen. Joodse voorouders. Was dirigent van de 'Wiener Philharmoniker'. Componeerde tien symfoniën, en: "Kindertotenlieder", "Das Klagende Lied", "Das Lied von der Erde", "Rückert Lieder". |
|
|
|
1911 |
|
Geboortedag US zanger-componist Big Joe Turner (Joseph Vernon Turner, 1911-85), in Kansas City. Blues, boogie woogie en rock 'n roll. Bijnaam: 'The boss of the blues'. Werd een 'blues shouter' genoemd, beschikte over een enorm stemvolume. Zong de originele versie van "Shake, rattle and roll". Andere songs: "Well all right", "Flip flop and fly", "Hide and seek", "Morning, noon and night", "My gal's a jockey", "Chains of love", "Corrine Corrina", "Cherry red", "Sweet sixteen". |
|
|
|
1912 |
|
Geboortedag Italiaans-Amerikaanse zanger-acteur en TV-showmaster Perry Como (Pierino Como, 1912-2001), in New York City. Begon als kapper. Songs: "Mandolins in the moonlight", "It's impossible", "Caterina", "Magic moments", "Catch a falling star", "Jukebox baby". Films: "Something for the boys", "Words and music". TV: "The Perry Como show" (CBS, 1955). |
|
|
|
1913 |
|
Geboortedag Franse zanger en schrijver-dichter Charles Trenet (1913-2001), in Narbonne. Bijnaam: 'le fou chantant'. Chansons: "La mer", "Je chante", "Mes jeunes années", "Que reste-t-il de nos amours?". |
|
|
|
1922 |
|
Geboortedag NL pianist-zanger-liedjesschrijver Ad van der Gein (Adriaan G.M. van der Gein), in Den Bosch. Groep: 'Het Cocktail Trio', met Tonny More (1922-85) en Carel Alberts (1928-2006). Liedjes: "Kangoeroe eiland", "Juanita Banana", "Wie heeft de sleutel van de jukebox gezien?", "Het vlooiencircus", "Kom in mijn wigwam", "Hoeperdepoep", "Grote beer". Schreef: "Morgen ben ik de bruid" (voor Willeke Alberti en "Vrijgezellenflat" (voor Ria Valk). Begon in 'Los Muchachos' en het orkest van 'Willy Rockin'. |
|
|
|
1942 |
|
Geboortedag US gitarist-zanger Rod Dillard (Rodney Adean Dillard), in Salem, Missiouri. Bluegrass, country, countryrock. Groep: 'The Dillards'. Songs: "Dooley", "It's about time", "I've just seen a face", "Like a hurricane", "Nobody knows", "Reason to believe", "In my life". |
|
|
|
1944 |
|
Geboortedag Engels-Amerikaanse zanger-songwriter Albert Hammond (Albert Louis Hammond), in Londen. Groeide op in Gibraltar. Songs: "It never rains in Southern California". "The free electric band", "Peacemaker", "I'm a train", "I don't wanna die in an air disaster", "Give a little love" (met Albert West). Schreef: "Gimme dat ding" voor 'The Pipkins' en "To all the girls I've loved before" (met Hal David). Volgens sommige bronnen is hij geboren in 1942 of 1943. |
|
|
|
1949 |
|
Geboortedag Engelse toetsenist-componist Rick Wakeman (Richard Christopher Wakeman), in Perivale, Middlesex. Groepen: 'The Strawbs', 'Yes' (songs: "Roundabout", "Close to the edge"). Solo-albums: o.a. "The six wives of Henry VIII", "Journey to the centre of the earth", "Lisztomania", "Time machine", "Suntrilogy", "Out there", en diverse soundtracks. Speelde bij o.a. David Bowie, Elton John, Lou Reed en 'Black Sabbath'. |
|
|
|
1952 |
|
Geboortedag US zanger-gitarist George Strait (George Harvey Strait), in Poteet, Texas. Groeide op in Pearsall, Texas. Bijnaam: "King of Country". Country, C&W. Songs: "All my ex's live in Texas", "Baby blue", "Ace in the hole", "Fool hearted memory", "I've come to expect it from you", "Does Fort Worth ever cross your mind", "The chair", "The fireman", "Give it away", "It just comes natural". |
|
|
|
1953 |
|
Geboortedag US zanger Butch Tavares (Feliciano Tavares). Groeide op in New Bedford, Massachusetts. Disco- en soulgroep 'Tavares', samen met zijn broers Ralph Tavares, Pooch Tavares, Tiny Tavares en Chubby Tavares. Songs: "Heaven must be missing an angel", "More than a woman", "Whodunit", "It only takes a minute, girl", "Check it out", "Bad times", "Deeper in love", "Don't take away the music". |
|
|
|
1954 |
|
Geboortedag Engelse zanger-gitarist Wreckless Eric (Eric Goulden), in Newhaven, Sussex. Songs: "Whole wide world", "Semaphore signals", "Take the cash (K.A.S.H.)", "Reconnez cherie", "Crying, waiting, hoping", "Hit and miss Judy", "A popsong", "Broken doll". |
|
|
|
1962 |
|
Geboortedag Duitse zangeres Sandra Lauer (Sandra Ann Lauer-Cretu), in Saarbrücken. Franse vader, Oostenrijkse moeder. Begon als zangeres van de meidengroep 'Arabesque'. Solo: "Maria Magdalena", "Little girl", "Midnight man", "Stop for a minute". |
|
|
|
1969 |
|
Geboortedag Cubaans-Amerikaanse zangeres en actrice Martika (Marta Marrero), in Whittier, Californië. Dochter van Cubaanse emigranten. Songs: "Toy soldiers", "Love... thy will be done", "I feel the earth move", "More than you know", "The happy song", "Martika's kitchen", "The journey", "Coloured kisses", "Temptation". Films: "Route 10", "Exposé". TV: series "Wiseguy" en "Kids incorporated". |
|
|
|
1970 |
|
Eerste editie van 'Pinkpop' dat daarmee het oudste popfestival van Nederland is. De eerste Pinkpop, op het sportpark van Geleen, is georganiseerd door Jan Smeets als alternatief voor een afgelast concert van Melanie. Zo'n 10.000 toeschouwers komen luisteren naar o.a. 'Golden Earring', 'Keef Hartley', 'The George Baker Selection' en 'Livin' Blues'. |
|
|
|
1975 |
|
Sterfdag US componist en arrangeur Leroy Anderson (1908-75). Zoon van Zweedse emigranten. Componeerde: "The syncopated clock", "The typewriter", "The sandpaper ballet", "Sleigh ride", "Blue tango" ("Tango azul"), "Belle of the ball", "Plink! plank! plunk!", "Jazz pizzicato", "Jazz legato". |
|
|
|
1975 |
|
Geboortedag US zanger-songwriter Jack Johnson, op Oahu, Hawaii. Songs: "If I had eyes", "All at once", "Sleep through the static", "Talk of the town" (met Kawika Kahiapo), "Upside down", "Sitting waiting wishing". Bracht twee surffilms uit: "September sessions" en "Thicker than water". Begon als professioneel surfer in Californië, maar moest stoppen na een zwaar ongeluk. Naamgenoot van de legendarische US bokser Jack Johnson (1878-1946). |
|
|
|
1980 |
|
Sterfdag Engelse zanger-songwriter Ian Curtis (1956-80). Zelfmoord, maakte een eind aan zijn leven door zich op te hangen in zijn woning in Macclesfield. Door trauma's geplaagde epilepticus. Groep: 'Joy Division'. Songs: "Transmission", "Love will tear us apart", "Heart and soul", "Isolation", "Passover", "Day of the lords", "She's lost control". |
|
|
|
1994 |
|
'Geheim' huwelijk van Michael Jackson (35) met fotomodel Lisa Marie Presley (26, dochter van Elvis Presley), in La Vega (Dominicaanse Republiek). Ze zouden het samen maar anderhalf jaar volhouden: in januari 1996 werd de scheiding uitgesproken. |
|
|
|
1996 |
|
Het Eurovisie Songfestival 1996 in het 'Oslo Spektrum' in Oslo, Noorwegen wordt voor Ierland gewonnen door Eimear Quinn met "The voice" (Ierland won ook al in 1970, 1980, 1987, 1992, 1993 en 1994). Voor Nederland worden Maxine & Franklin Brown zevende met "De eerste keer". |
|
|
|
|
