Deze Dag in de Geschiedenis




 


30 oktober - War of the Worlds dag 1938

Krantenkop uit 1938

Krantenkop uit 1938


30 oktober in Groningen:


1884
Sterfdag Duits-Groningse bestuurder, politicus en advocaat Herman Johan Engelkens (1797-1884). Geboren in Weener, Duitsland als zoon van een jurist. Hij studeerde zelf rechten in Groningen. Conservatief. Hij was van 1838-54 burgemeester van Winschoten en van 1842-49 ook lid van provinciale staten. In 1849 werd hij door koning Willem II benoemd tot lid van de eerste kamer (tot 1850), ondanks twijfels over zijn nationaliteit. In 1854 werd hij arrondissements-betaalmeester in Groningen. Hij sterft in zijn woonplaats Wessinghuizen. In Winschoten is de Burgemeester mr. H.J. Engelkenslaan naar hem genoemd, en in Wessinghuizen de Engelkensbrug over de Ruiten-Aa.


1932
Geboortedag FR-GR kunstschilder Gerriet Postma (1932-2009), in Twijzelerheide. Expressionist, gedreven door instincten. Woonde en werkte in de stad Groningen. Exposeerde in wereldsteden. Bekend om zijn grote onconventionele werken, o.a. op de zeilen van een tweemaster, en onder de Museumbrug in Groningen. Hij overleed in 2009.


1952
Geboortedag GR bestuurder-politicus Gerard Beukema, in Noordbroek. PvdA. Hij was van 1982-98 gedeputeerde in Groningen (o.a. verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening, cultuur, welzijn, en financiën), en vanaf 1991 ook loco-CdK. Nam het bestuurlijke initiatief voor de aanleg van 'de Blauwe Stad' (Blauwestad, aanvankelijk 'Plan Beukema' genoemd). In 1999-2000 was hij directeur van het Bureau Regio Randstad, en vanaf 2000 algemeen directeur van het IPO (Interprovinciaal Overleg). Trouwde in 2003 met zijn oud-collega-gedeputeerde Mirjam de Meijer.


1957
De nieuwe Groninger woonwijk 'Corpus den Hoorn', ten zuiden van de stad, wordt officieel in gebruik genomen.


1963
Commissaris van de koningin Cees Fock (1905-99) opent in Stadskanaal het nieuwe autobusstation. Het is -op dat moment- het grootste busstation van Noord-Nederland.


1967
Na vijftig jaar valt het doek voor de 'Luxor'-bioscoop in de Herestraat in Groningen. De eerste film werd hier in 1917 vertoond.


1972
Geboortedag Surinaams-Nederlandse voetballer Armand MacAndrew, in Paramaribo. Clubs: VV Noordster, BV Veendam (tot 2006). Begon een restaurant in Veendam.


1985
NL astronaut Wubbo Ockels (1946-2014) uit Groningen wordt met de Amerikaanse space shuttle 'Challenger' de ruimte ingeschoten. Hij is daarmee 'de eerste Nederlander in de ruimte'. Ockels zou tot 6 november 1985 wetenschappelijk onderzoek doen en metingen verrichten in de ruimte.


1998
BV Veendam ontslaat trainer Henk Bodewes, na diens conflicten met directeur Henk Nienhuis, die hij een 'middeleeuwse heerser' noemde. De resultaten van BV Veendam vielen ook tegen.


1998
Koningin Beatrix bezoekt de overstromingsgebieden in Groningen en Drenthe, uitgerust met hoofddoek en rubber laarzen. Door zware regenval en ongunstige wind waren grote delen van het Noorden onder water komen te staan.


2006
De Vlaams-Belgische luchtvaartmaatschappij VLM Airlines begint met lijnvluchten op werkdagen tussen Groningen Airport Eelde en Londen City Airport. Een retour kost 179 euro. VLM is al de zoveelste maatschappij die de lijn Eelde-Londen rendabel hoopt te exploiteren.


2008
Aardbeving bij Westeremden van 3.2 op de schaal van Richter. De schok wordt ook gevoeld in Middelstum, Loppersum, Stedum, Ten Boer en de noordelijke wijken van de stad Groningen. Bij de NAM zouden meer dan 100 meldingen binnenkomen van scheuren in gebouwen. Een week later zou een nieuwe aardschok -bij Garsthuizen- van 2.2 op de schaal van Richter worden geregistreerd.

30 oktober in Nederland:


1893
Geboortedag NL historicus, schrijver en journalist Jan Romein (Jan Marius Romein, 1893-1962), in Rotterdam. Marxist. Echtgenoot van historica Annie Romein-Verschoor (1895-1978). Schreef samen met haar "De lage landen bij de zee" en "Erflaters van onze beschaving". Ander werk: "Machten van dezen tijd", "Op het breukvlak van twee eeuwen". Was redacteur van de communistische 'Tribune' en schreef voor 'De Groene Amsterdammer'. Hij overleed in 1962.


1899
Geboortedag NL politicus Ernst Herman ridder van Rappard (1899-1953), in Banjumas, Indonesië. Oprichter van de anti-semitische NSNAP in 1931. Streefde naar opgaan van Nederland in het Duitse Rijk. Trad in 1941 toe tot de Duitse SS. In 1949 werd hij als landverrader ter dood veroordeeld, later is die straf omgezet in levenslang. Hij overleed in 1953.


1933
Geboortedag NL journalist, rechtsgeleerde en politicus Jan Vis (Jacob Jan Vis, 1933-2011), in Wormerveer. Staatsrechtdeskundige. Was van 1973-95 eerst lector staatsrecht en -vanaf 1980- hoogleraar staatsrecht aan de RuG in Groningen. Was van 1980-95 tevens lid van de eerste kamer voor D66, en van 1995-2003 lid van de Raad van State. Hij begon als journalist bij o.a. de Haagse Courant, het A.D. en NRC-Handelsblad. Hij overleed in 2011.


1942
Geboortedag NL acteur, entertainer-clown en TV-maker Aad van Toor (Adriaan van Toor). Vormde het duo 'Bassie en Adriaan', met zijn oudere broer Bas van Toor. TV: o.a. series "Bassie en Adriaan en de plaaggeest", "Het geheim van de sleutel", "Bassie en Adriaan en de diamant". Vormde eerder het acrobatenduo 'The Crocksons' met zijn broer Bas, en werkte als entertainer in tal van Europese en Zuidamerikaanse landen. Reisde van 1980-82 rond met het 'Circus Bassie en Adriaan'. Zong: "Bohemian Rhapsody", met Paul de Leeuw.


1967
Sterfdag NL schrijver Jan Mens (1897-1967). Werd werkloos als meubelmaker en begon romans te schrijven over het volksleven in Amsterdam. Schreef: "Het goede inzicht", "Godt alleen d'eere", "De kleine waarheid".


2010
Sterfdag NL schrijver-dichter Harry Mulisch (Harry Kurt Victor Mulisch, 1927-2010). Gevolgen van kanker. Tsjechisch-Hongaars-Oostenrijkse afkomst. Geniale schrijver die werd bekritiseerd om zijn arrogantie en ijdelheid. Zijn hoofdthema was 'de oorlog' (WO-II). Hij schreef: "Archibald Strohalm", "Het stenen bruidsbed", "Twee vrouwen", "Hoogste tijd", "De aanslag", "De ontdekking van de hemel" (in 2007 aangewezen als 'beste Nederlandstalige boek aller tijden'), "De procedure", "Siegfried". Hij behoort (met Gerard Reve en W.F. Hermans) tot 'De Grote Drie', de drie belangrijkste naoorlogse Nederlandse auteurs. Hij kreeg o.a. de Constantijn Huygensprijs 1977, de Multatuliprijs 1993, de P.C. Hooftprijs 1978, de Prijs der Nederlandse letteren 1995 en de Libris Literatuurprijs 1999. Hij was geboren in Haarlem.

30 oktober in de Wereld:


1885
Geboortedag US dichter en componist Ezra Pound (Ezra Loomis Pound, 1885-1972), in Hailey, Idaho. Veelgeprezen dichter, leefde meest in Europa. Werd in 1945 gearresteerd in Italië door de geallieerde bevrijdingstroepen omdat hij tijdens WO-II via de radio antisemitische en fascistische propaganda had verspreid. Werk: "Hugh Selwyn Mauberly", "Ripostes", "How to read", "Social credit", "Thrones".


1905
Drogisterijen verkopen een nieuw middel tegen pijn: 'aspirine'. Het is ontwikkeld door het Duitse bedrijf 'Bayer'.


1910
Sterfdag Zwitserse bankier, schrijver en weldoener Henri Dunant (1828-1910). Oprichter van het 'Internationale Rode Kruis' (1863). Kreeg de Nobelprijs voor de vrede 1901.


1930
Geboortedag Zaïrese president en militair Joseph-Désiré Mobutu (Mubuto Sese Seko of Kuku Ngbendu Wa Za Banga, 1930-97), in Lisala. Was een autoritair, corrupt en medogenloos leider. Veranderde de naam van zijn land van 'Congo' in 'Zaïre' (maar dat werd later teruggedraaid).


1932
Geboortedag Franse filmregisseur Louis Malle (1932-95), in Thumeries. Films: "Atlantic City", "Pretty baby", "Lacombe Lucien", "Le souffle au cœur", "Les Amants", "Crackers", "Zazie dans le métro", "Damage", "Alamo Bay", "Au revoir les enfants". Hij was van 1981 tot zijn dood getrouwd met actrice Candice Bergen.


1937
Geboortedag Franse filmregisseur-scenarioschrijver Claude Lelouch, in Parijs. Films: "Les uns et les autres", "Un homme et une femme", "Loin du Vietnam", "Vivre pour vivre", "Un homme qui me plaît", "La belle histoire", "Une pour toutes", "Genre humain"-serie.


1938

Het futuristische radio-hoorspel "War of the Worlds", naar het gelijknamige boek van H.G. Wells, onder regie van Orson Welles, veroorzaakt een paniekgolf in de Verenigde Staten, op de avond voor 'Halloween'. Scenarioschrijver Howard Koch had het hoorspel in de vorm van een nieuwsuitzending gegoten. Van de 6 miljoen luisteraars denken -zo bleek later uit een onderzoek- 1,7 miljoen mensen dat er echt agressieve 'marsmannen' zijn geland bij een boerderij in Grovers Mill, New Jersey. Veel inwoners van New Jersey slaan op de vlucht, snelwegen raken verstopt. De officiële nieuwsdiensten komen snel met extra bulletins om het publiek gerust te stellen. Omroep CBS wordt overspoeld door woedende reacties.



1945
Geboortedag US acteur, regisseur en producer Henry Winkler (Henry Franklin Winkler), in New York City. TV: speelde 'the Fonz' (Arthur Fonzarelli) in de serie "Happy days". Andere TV-series: "Arrested development", "Sit down, shut up". Films: "Night Shift", "Scream", "Absolute strangers", "Click".


1951
Geboortedag US acteur Harry Hamlin, in Pasadena, Californië. TV: speelde 'Michael Kuzak' in de advocatenserie "LA Law". Films: "LA Law: the movie", "Perfume", "Ebbtide", "Allie & me". Woonde van 1978-82 samen met de Zwitserse actrice Ursula Andress, trouwde in 1997 met de US actrice en presentatice Lisa Rinna.


1960
Geboortedag Argentijnse voetballer en voetbalcoach Diego Maradona (Diego Armando Maradona), in Lanus. Bijnaam: 'Pluisje'. Clubs: Napoli, Barcelona, Sevilla, Newell's Old Boys, Boca Juniors. Volksheld, won de wereldbeker met het Argentijnse nationale team in 1986. Raakte verslaafd aan drugs en drank, werd daarvoor in 1991 voor 15 maanden geschorst, en probeerde herhaaldelijk af te kicken (o.a. in Cuba). Had aanhoudende gezondheidsproblemen. Werd niettemin in 2008 aangesteld als bondscoach van het Argentijns voetbalelftal. Vader van voetballer Diego Maradona jr.


1974
Het 'boksgevecht van de eeuw': Mohammed Ali (Muhammad Ali, Cassius Clay) slaat op zijn 32ste de onoverwinnelijk geachte George Foreman knock out in Kinshasa, Zaïre, en herovert zo de wereldtitel in het zwaargewicht.


1988
Massa-huwelijk in Seoul, Zuid-Korea: leider Sun Myung Moon van de 'Unification Church' verbindt 6516 paren, afkomstig uit 17 landen, tegelijk in de echt. Alle echtgenoten hadden elkaar pas een dag eerder leren kennen, volgens gebruik van de 'Moonies'.


2000
Sterfdag US TV-presentator, schrijver, songwriter, komiek en acteur Steve Allen (1921-2000). Pionier van de televisie-talkshow. Hij was de eerste presentator van "The Tonight Show".

30 oktober in de Muziek:

Geboortedag Grace Slick (1939)

Geboortedag Grace Slick (1939)




1930
Geboortedag US trompettist en componist Clifford Brown (1930-56), in Wilmington, Delaware. Bijnaam: 'Brownie'. Jazz, bebop, hard bop. Songs: "Joy spring", "Daahoud". Hij kwam op zijn 25e om het leven bij een auto-ongeluk nabij Bedford, Pennsylvania, samen met jazzpianist Richie Powell (1931-56) en diens vrouw Nancy Powell, die de auto bestuurde.


1939
Geboortedag US zangeres-songwriter Grace Slick (Grace Barnett Slick Johnson, geboren Grace Barnett Wing), in Evanston, Chicago. Bijnamen: 'the Acid Queen' en 'the Chrome Nun'. Hippiekoningin en cultster. Groepen: 'Jefferson Airplane', 'Jefferson Starship', 'Starship', tot 1995. Songs: "White rabbit", "Somebody to love", "We built this city", "Sara". Solo: "Seasons". Had relaties met Jack Casady en Paul Kantner. Autobiografie: "Somebody to love".


1939
Geboortedag US songwriter, producer en zanger Eddie Holland, in Detroit. Soul, R&B, Motown. Lid van het songwriterstrio 'Holland-Dozier-Holland'. Schreef vele Tamla Motown klassiekers, zoals "You keep me hangin'on" en "Reach out, I'll be there". Zong zelf: "Jamie", "Just ain't enough love", "Leaving here", "Candy to me" (maar hij beëindigde zijn solocarrière al in 1964).


1941
Geboortedag US zanger Otis Williams (Otis Miles), in Texarkana, Texas. Verhuisde als kind naar Detroit. Groep: 'The Temptations' (ze noemden zich eerder 'The Elgins'). Bariton. Enig overgebleven origineel groepslid. Songs: "Papa was a rollin' stone", "My girl", "The way you do the things you do", "Truly for you", "Get ready", "Ain't too proud to beg".


1947
Geboortedag US (bas)gitarist en zanger-songwriter Timothy B. Schmit (Timothy Bruce Smit), in Sacramento, Californië. Groepen: 'Poco', 1970-77 (songs: "Pickin' up the pieces", "Rose of Cimarron", "Crazy eyes"), 'The Eagles', vanaf 1977 (songs: "Heartache tonight", "I can’t tell you why", "The long run", "The sad cafe", "How long", "Busy being fabulous"). Solo: "Playin' it cool", "Tell me the truth", "The shadow", "So much in love", "Boys night out".


1967
Geboortedag Engelse zanger-songwriter en gitarist Gavin Rossdale, in Londen. Grunge rock. Groep: 'Bush'. Songs: "Everything zen", "Swallowed".


1981
Sterfdag Franse chansonnier, componist en dichter Georges Brassens (1921-81). Kanker. Chansons: "J'ai rendez-vous avec vous", "La chasse aux papillons", "Une jolie fleur", "La mauvaise réputation", "L'auvergnat", "Le gorille", "Brave Margot". Dichtbundel: "Des coups d'ipies dans l'eau".


1981
Geboortedag GR banjospeler Johanna Hamstra, in Drogeham. Groep: 'De Stroatklinkers', tot eind 2006 (haar vervanger is Adrian Farmer). Laidjes: "Lot mor goan", "Zunder die", "d'Ol boerderij", "Veurjoar in de kop", "Koekoek", "Swaalfkes".


2002
Sterfdag US rapper DJ Jam Master Jay (Jason Mizell, 1965-2002), in New York. Hij wordt doodgeschoten in een opnamestudio in Queens, New York. Hip-hop groep 'Run-DMC'. Songs: "Walk this way" (met Aerosmith), "It's like that", "King of Rock", "You talk too much", "30 Days", "My Adidas".


©2014 RTV Noord | Copyright en disclaimer | Regels voor het reageren | Algemene spel- en actievoorwaarden