Deze Dag in de Geschiedenis




 


29 juli - Van Gogh's laatste dag 1890

Vincent van Gogh - zelfportret

Vincent van Gogh - zelfportret


29 juli in Groningen:


1883
Geboortedag GR bestuurder Derk Bartels (1883-1937), in Anreep bij Assen. SDAP, vanaf 1904. In 1926 werd hij de eerste socialistische burgemeester in de provincie Groningen, als burgemeester van Hoogezand (1926-37). Eerder was hij o.a. bankwerker in Uithuizen, gemeenteraadslid in Uithuizen en Groningen, en lid van provinciale staten. In Hoogezand is de Burgemeester Bartelsstraat naar hem vernoemd. Hij overleed in functie in 1937.


1948
Geboortedag GR politicus-bestuurder Joop Boertjens, in Zwolle. Groeide op in Sneek en Langweer. VVD. Hij was gedeputeerde in Groningen van 2000-03 en wethouder van Delfzijl 2006-10, en eerder o.a. leraar aardrijkskunde, landbouwbestuurder en gemeenteraadslid in Zuidhorn. Was waarnemend burgemeester van Winsum in 2004, en van Leeuwarderadeel in 2011-13. Stichtte zijn eigen managementadviesbureau 'Joop R.A. Boertjens BV'. Werd in 2007 voorzitter van 'De 4 Mijl van Groningen'.


1963
Sterfdag L. Huizenga (79) in Groningen. Oprichter en jarenlang leider van de befaamde 'Huizenga's zangklassen'.


1974
Demonstrerende boeren blokkeren met tractoren de Grenspost Nieuweschans en andere wegen in het land. Ze willen hogere prijzen voor hun produkten en verzetten zich tegen het Europese landbouwbeleid.


1998
In Tolbert brandt cafť-restaurant 'Hoek van Holland' 's nachts tot de grond toe af. De politie gaat uit van brandstichting. Eigenaar Pool en exploitant Knegt leefden op voet van oorlog met elkaar.


2000
Start 'Lokaal TV' in Veendam, het eerste commerciŽle locale kabeltelevisiestation van Noord-Nederland. Het is een ťťnmansbedrijf, een initiatief van Bart Kloosterhuis, die vanuit zijn woning in Veendam uitzendt.


2001
Sterfdag GR kunstenaar-beeldhouwer Wladimir de Vries (Hendrik Wladimir Albert Ernst de Vries, 1917-2001). Gevolgen van de ziekte van Alzheimer. Klassiek ambachtsman. De sensuele uitstraling van zijn beelden leidde soms tot discussie met opdrachtgevers en publiek. Werk: het beeld "Blote Bet" (officieel "Landbouw en veeteelt") op de Herebrug in Groningen uit 1953, het bronzen "Veulen" (of "Lutje Loeks") aan de Radesingel en de "Wisent" in het Noorderplantsoen in Groningen, en het Arp Schnitgermonument in Uithuizen.


2002
Een grote uitslaande brand verwoest het pand van warenhuis Blokker in de Nieuwe Ebbingestraat in Groningen. Ook het naastgelegen pand vliegt in brand.

29 juli in Nederland:


1890

Sterfdag NL schilder Vincent van Gogh (Vincent Willem van Gogh, 1853-90). Hij bezwijkt in Auvers-sur-Oise in Frankrijk aan bloedingen als gevolg van een schotwond in de borst die hij zichzelf twee dagen eerder had toegebracht (volgens een andere theorie had hij de schotwond opgelopen bij een ongelukkig schietincident met twee jongens). Werk: "De aardappeleters", "De zonnebloemen", "De brug", "De stoel en de pijp", "Slaapkamer in Arles", diverse zelfportretten. Hij was ťťn van de grootste kunstenaars van de 19e eeuw, en had grote invloed op de ontwikkeling van de schilderkunst in Europa en de V.S. Van Gogh leed aan schizofrenie. Geboren in Zundert (N.B.) als zoon van een predikant. Hij ligt begraven op het kerkhof van Auvers, naast zijn broer Theo van Gogh.



1927
Geboortedag NL schrijver-dichter Harry Mulisch (Harry Kurt Victor Mulisch, 1927-2010), in Haarlem. Tsjechisch-Hongaars-Oostenrijkse afkomst. Geniale schrijver die werd bekritiseerd om zijn arrogantie en ijdelheid. Zijn hoofdthema was 'de oorlog' (WO-II). Hij schreef: "Archibald Strohalm", "Het stenen bruidsbed", "Twee vrouwen", "Hoogste tijd", "De aanslag", "De ontdekking van de hemel" (in 2007 aangewezen als 'beste Nederlandstalige boek aller tijden'), "De procedure", "Siegfried". Hij behoort (met Gerard Reve en W.F. Hermans) tot 'De Grote Drie', de drie belangrijkste naoorlogse Nederlandse auteurs. Hij kreeg o.a. de Constantijn Huygensprijs 1977, de Multatuliprijs 1993, de P.C. Hooftprijs 1978, de Prijs der Nederlandse letteren 1995 en de Libris Literatuurprijs 1999. Hij overleed in 2010 aan de gevolgen van kanker.


1943
NSB-burgemeester G. Bisschop van de gemeente Schoonebeek wordt in het gemeentehuis doorgeschoten door het verzet, samen met de -ook met de Duitsers heulende- ambtenaar sociale zaken B.J. OostindiŽn. De leider van de distributiedienst, P.J. de Boer, wordt per ongeluk ook dodelijk getroffen. Bisschop en OostindiŽn namen persoonlijk deel aan razzia's om onderduikers op te sporen (WO-II).


1944
Geboortedag NL acteur-regisseur Hidde Maas, in Groenekan, Utrecht. Films: Amsterdamned", "Wildschut", "Il prezzo", "The delivery", "De fŻke", "De schippers van de Kameleon 2". TV: series "Onderweg naar morgen", "Westenwind", "Spijkerhoek", " De rode draad". Theater: speelde bij o.a. 'De Appel', 'Cosmic', 'Delta' en 'Het Nationale Toneel'.


1988
Sterfdag NL acteur Dick Swidde (1906-88). TV: speelde 'boze buurman Boordevol' in de serie "Ja zuster Nee Zuster" (1966). Films: "Dorp aan de rivier", "De peetmoeder", "Dag dokter", "Martijn en de magiŽr".


2003
Sterfdag NL regisseur en televisiemaker Jop Pannekoek (1943-2003). Slokdarmkanker. TV: "Het Simplistisch Verbond" (Koot en Bie), "Een groot uur u" met Koos Postema, "Count down", "De achterkant van het gelijk", "RUR", "Het klokhuis", "Pisa", "De film van ome Willem", "Kleur bekennen" met Martin Simek, en programmas met Freek de Jonge, Jules Deelder en Hans Dorresteijn.


2009
De 'Vuelta' (wielerronde van Spanje) gaat van start in Assen met een proloog op het TT-circuit, en een dag later de tweede etappe door heel Drenthe (o.a. over de startbaan van Groningen Airport Eelde) van Assen naar Emmen. De proloog wordt gewonnen door Fabian Cancellara en de tweede etappe door Gerald Ciolek. Drenthe dankt de Vuelta-start vooral aan de inspanningen van oud-CdK Relus ter Beek (die echter in 2008 overleed aan kanker), en sportjournalist Dick Heuvelman.

29 juli in de Wereld:


1883
Geboortedag Italiaanse politicus Benito Mussolini (1883-1945), in Varano di Costa, Predappio, Romagna. Bijnaam: 'il duce'. Fascistisch dictator van ItaliŽ 1922-1943.


1905
Geboortedag Zweedse diplomaat Dag HammarskjŲld (Dag Hjalmar Agne Carl HammarskjŲld, 1905-61), in JŲnkŲping. Was secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 1953-61 (hij kwam in 1961 om bij een crash met een DC6 -mogelijk door sabotage- tijdens een vredesmissie naar Kongo).


1906
De Britse sir Robert Baden Powell (Robert Stephenson Smyth Baden Powell, 1857-1941) richt officieel de padvinderij op. Het eerste padvinderskamp is op Brownsea Island in Dorset, Engeland.


1948
OfficiŽle opening van de eerste naoorlogse (14e moderne) Olympische Spelen 1948 in Wembley Stadium, Londen, Engeland, dat is uitgebreid met een atletiekbaan. Het zijn de eerste Spelen sinds de zomerspelen van 1936 in Berlijn. Duitsland en Japan zijn vanwege WO-II niet uitgenodigd, maar ItaliŽ wel. De Sovjet-Unie heeft afgezegd. Nederland zou 16 medailles winnen (5 goud, 2 zilver, 9 brons), waaronder 4 keer goud voor atlete Fanny Blankers-Koen.


1967
Door brand op het Amerikaanse vliegdekschip 'Forrestal' voor de kust van Noord-Vietnam komen 155 US militairen om het leven en gaan 25 straaljagers verloren.


1968
Paus Paulus VI verbiedt de Rooms-Katholieken alle vormen van kunstmatige geboortebeperking in zijn encycliek 'Humanae Vitae' ('Over het menselijk leven'). De pil en condooms blijven taboe.


1973
Geboortedag US acteur Stephen Dorff, in Atlanta. Films: "Deuces wild", "Innocent lies", "Blood and wine", "Riders", "Alone in the dark", "Shadowboxer". Broer van popmuzikant Andrew Dorff.


1974
Sterfdag Duitse schrijver-dichter Erich Kšstner (1899-1974). Bekend om zijn kinder- en jeugdboeken. Werk: "Als ich ein kleiner Junge war", "Emil und die Detective", "Der kleine Mann", "Drei Mšnner im Schnee", "Fabian". Schreef het draaiboek voor de film "MŁnchhausen".


1981
Huwelijksdag lady Diana Spencer (1961-97) en Prins Charles van Engeland. Het 'sprookjeshuwelijk' wordt wereldwijd door 750 miljoen mensen op TV gevolgd. Diana draagt een ivoorkleurige bruidsjurk van zijde en kant met een sleep van bijna acht meter. Het kerkelijk huwelijk wordt gesloten in de St. Paul's Cathedral in Londen. In 1996 zou het huwelijk officieel worden ontbonden, en in 1997 zou Diana om het leven komen bij een auto-ongeluk in Parijs, samen met haar nieuwe vriend Dodi Al-Fayed. Prins Charles zou in 2005 hertrouwen met zijn oude liefde Camilla Parker Bowles, hertogin van Cornwall.


1983
Sterfdag Britse acteur en schrijver David Niven (1910-83), in Zwitserland. Spierziekte. Films: "Death on the Nile", "Around the world in 80 days", "The bishop's wife", "Pink panther". Oscar voor "Separate tables". Schreef de roman "Round the rugged rocks" en de autobiografische boeken "The moon's a balloon" en "Bring on the empty horses".


1983
Sterfdag Spaanse filmregisseur Luis Bunuel (1900-83). Leverkwaal. Films: "Belle de jour", "La voie lactťe", "Tristana", "La fantŰme de la libertť", "Cet obscur objet de desir", "Espagne 1937". Oscar voor "La charme discret de la bourgeoisie". Memoires: "Mijn laatste snik".


1988
Het apartheidsbewind in Zuid-Afrika verbiedt de film "Cry Freedom".


2001
De Amerikaan Lance Armstrong wint voor het derde achtereenvolgende jaar met overmacht de Tour de France (88ste editie). Hij zou in 2002, 2003, 2004 en 2005 opnieuw winnen. Vanwege een groot dopingschandaal zou de UCI hem echter in 2012 alle Tour-overwinningen ontnemen. Ook werd hij voor het leven geschorst. Michael Boogerd wordt in 2001 tiende (beste Nederlander); ook Boogerd bekende later, in 2013, dat hij doping had gebruikt van 1997-2007.


2007
De 94ste Tour de France 2007 wordt gewonnen door de Spanjaard Alberto Contador. De Tour stond werderom in het teken van doping, een groot aantal oudere toprenners mocht niet starten en enkele favorieten (o.a. Rabobankrenner Michael Rasmussen) werden uit de wedstrijd gehaald vanwege -mogelijk- dopinggebruik. Contador zou in 2009 en 2010 de Tour opnieuw winnen (de zege van 2010 werd hem in 2012 weer afgepakt vanwege dopinggebruik).

29 juli in de Muziek:

Mikis Theodorakis is jarig  (1925)

Mikis Theodorakis is jarig (1925)




1856
Sterfdag Duitse componist Robert Schumann (Robert Alexander Schumann, 1810-1856). Werd krankzinnig en sprong in de Rijn in 1854, werd vervolgens opgenomen in een gesticht bij Bonn en overleed daar twee jaar later. Trouwde met zijn idool, het wonderkind Clara Wieck (Clara Wieck Schumann, 1819-96). Schreef vier symfonieen en vele pianostukken. Vocaal: "Frauenliebe und Leben", "Dichterliebe". Over zijn juiste sterfdatum bestaat enige onzekerheid.


1925
Geboortedag Griekse componist, dirigent, zanger en politicus Mikis Theodorakis, in Chios. Componeerde: "Zorba de Griek", "Het eiland van Aphrodite", "Mauthausen", "Canto general". De rechtse junta o.l.v. Georgios Papadopoulos verbood zijn muziek en legde hem huisarrest op van 1968-70. Als politicus steunde hij de SYRIZA-partij. Op latere leeftijd werd hem gevraagd om president van Griekenland te worden, maar hij weigerde omdat hij zichzelf te oud vond.


1965
De tweede Beatles-film "Help" gaat in premiŤre in Londen, in aanwezigheid van koningin Elizabeth.


1966
Geboortedag US zangeres-songwriter Martina McBride (Martina Mariea Schiff McBride), in Medicine Lodge, Sharon, Kansas. Country, C&W, pop, rock. Zong: "Love's the only house", "Life #9", "I love you", "Blessed", "My baby loves me", "Independence day", "The time has come", "Cheap whiskey", "Wrong again".


1966
Bob Dylan breekt zijn nek bij een motorongeluk en moet een jaar lang revalideren.


1973
Geboortedag drummer-toetsenist-zanger Wanya Morris (Wanya Jermaine Morris), in Philadelphia. Groep: 'Boyz II Men'. Bijnaam: 'Squirt'. Songs: "End of the road", "I'll make love to you", "One sweet day", "4 Seasons of loneliness".


1974
Sterfdag US zangeres Mama Cass Elliot (Ellen Naomi Cohen, 1941-1974). Groep: 'The Mamas and The Papas' (aanvankelijk 'The New Journeymen'). Ze overlijdt in Westminster, Londen aan een hartaanval; vlak daarvoor zou ze zich -volgens een hardnekkig verhaal- hebben verslikt in een broodje ham, in de flat van popzanger Harry Nilsson (1941-94). Songs: "Monday monday", "California Dreamin'", "I saw her again", "Creeque Alley", "Dream a little dream with me", "12:30", "Dedicated to the one I love". Solo: "Easy come, easy go", "It's getting better", "New world coming", "Make your own kind of music". Begon in 1964 in de folkgroep 'The Mugwumps'.


1984
Sterfdag US bandleider-songwriter en acteur Fred Waring (1900-84). Groep: 'The Pennsylvanians'. Songs: "How 'm I doin'?", "Button up your overcoat,", "Battle hymn of the Republic", "I love my baby (my baby loves me)", "Love for sale". Befaamd door zijn live radio-optredens.


©2014 RTV Noord | Copyright en disclaimer | Regels voor het reageren | Algemene spel- en actievoorwaarden