Column: t Ol mins van de zeehonden

Als je ‘verkeerntjederij’ kreeg met een meisje van buiten dan keek je wel uit om haar meteen mee naar het dorp te nemen. Nee, dan meed je angstvallig je vrienden uit vrees voor het ‘gesteukel’ van de grootste ‘steukelmoazen’.

Met een eerste vriendinnetje was ik, argeloze rooie, vol trots aan komen zetten. Binnen een half uur wist ze dat ik in een joepesloot was gedonderd bij de gereformeerde kerk, dat ik dronken in de hondenmand had geslapen en dat ik een week eerder met voetbal keihard in eigen doel had geschoten.

Dat gesteukel was niet goed voor je imago. En ook niet voor de liefde want mijn eerste vriendinnetje maakte het een week later al weer uit. Waarom zei ze er niet bij, maar ik had zo mijn sterke vermoedens.

Toen ik Lientje leerde kennen was het hoogzomer. Henkie, Sjonnie, Johan, Jampie en Frekie lagen te verkoelen ‘bie koele’. Wijs, als ik was geworden, reed ik met Lientje naar een heel andere koele. In dit geval Botjeszandgat. Het zandzuigersgat van Zuidbroek. Lekker rustig. Geen bekenden. Geen pottenkijkers. Lientje vlijde zich in haar donkerblauwe bikini op haar roze handdoek met levensgrote schildpadprint en ik kroop met mijn veel te klein bruin handdoekje er dicht tegen aan.

Het was er heerlijk. De zon hoog aan de hemel, een licht briesje en in het water een handvol zwemmers. In de verte de zandzuiger. Dat heerlijke ging er gauw vanaf toen ik aandrang kreeg. Ik heb daar wel vaker last van, zoals u misschien wel weet. Maar dit was een wel een heel pijnlijk moment. Ik was dan ook zo blij dat Lientje zei dat ze een duik ging nemen. Ik mompelde iets over ‘eczeem’ en ‘mag niet zwemmen’. Ze was het water nog niet in of ik schoot het heuveltje over op zoek naar een sloot.

Ik zat er nog maar net of ik hoorde geschreeuw aan de andere kant van de heuvel, zo te horen in het water. Toen ik even later opgelucht weer terug het heuveltje op kwam, lag Lientje op haar rug op de roze handdoek met drie mensen om haar heen. Het opgeluchte was op slag verdwenen. Lientje was spierwit. Ze had kramp gekregen in het ijskoude water van het diepe zandgat. Een vrouw in een groot zwart badpak die toevallig vlak bij haar zwom, had haar bij het lijf gepakt en haar naar de wal gesleept.

Lientje was meer geschrokken dan ze wat had. Maar ze vroeg nog wel even waar ik was. Ik maakte een armgebaar en stamelde dat ik iets uit de auto moest pakken. En zo. De vrouw in badpak glimlachte en zei: ‘Gelukkig is het goed afgelopen’. En zo was het, maar als zij er niet was geweest, had de wereld er heel anders uit gezien. Wat had ik dan moeten verklaren?

Of het nou door dat redden kwam of om ons af te leiden van wat er gebeurd was, weet ik niet meer, maar de vrouw in badpak, vertelde een mooi verhaal uit de tijd dat zij nog een meisje was. Ergens begin jaren zestig zat ze op school in Uithuizen. Op een herfstige morgen was een ander meisje met een jonge zeehond op school gekomen. ‘Vonnen bie t diek’, zei ze. Het was de tijd dat er nog volop gejaagd werd op zeehonden. De jongens en meisjes vonden het prachtig zo’n lief klein beestje. Maar de meester aan het eind van de middag vond het een stuk minder, want die dacht: ‘Waar moet ik godsnaam heen met dat beest?’

Zijn gedachten ging naar robbenjager Rienko uit de polder. Quirien, de meisjesnaam van de vrouw in zwart badpak, raadde zijn gedachten en bood aan de zeehond mee naar huis te nemen. Haar ouders waren echte dierenvrienden. Ze hadden al veel zieke vogels én een egel opgevangen. Daar kon ook nog wel een zeehondje bij.

Zo kreeg zeehondje Karel een plaats in een teil in de tuin van de familie Wentzel in Uithuizen. Na Karel kwamen er nog meer. Wie ook vaak kwam was Leentje Godlieb. Zij was ook een enorme dierenliefhebber en bewonderde het liefdewerk van de Wentzels.

Nadat mevrouw Wentzel, de moeder van Quirien, veel te vroeg overleed, vroeg vader René of Leentje niet de zeehondjes wilde opvangen. Hem ontbrak de tijd. Ze bedacht zich geen moment . En zo werd Leentje Godlieb, beter bekend als Lenie ’t Hart, dankzij de kleine Quirien Wetzel, zo’n 45 jaar geleden moeder aller zeehonden.

Met zo’n verhaal was de schrik in Lientjes benen en die in mijn hart ras verdwenen.

Zondagmorgen. Een paar week geleden. Lientje wil naar de overdekte rommelmarkt in Zuidbroek. Eem snuustern. Dat vindt ze mooi. Ik rijd pardoes de afslag naar de rommelmarkt voorbij. Lientje kijkt verbaasd. Maar de verbazing verdwijnt als we het zandpad naar Botjeszandgat oprijden. Weemoed naar de tijd van weleer. Het is er grijs en grauw. Mist stijgt op uit het water. Onze adem blaast kleine wolkjes de wereld in. Het is nauwelijks boven nul. Een rilling van de kou gaat door mijn lijf. In de grijze verte horen we geklater van water. Zwemt er een hond in de plas? Of is het misschien een grote rat? In de mist duikt een zwart hoofd op in het water. We zien nog niet of het een dier of een mens is. Langzaam komt het hoofd, begeleid door geplons, dichterbij. Het is onmiskenbaar een mens. Een vrouw. Als ze bodem onder haar voeten voelt, staat ze op. Lientje en ik weten niet wat we zien. Het is de vrouw in het zwarte badpak.

Dit hele verhaal vertelde ik van de week in de kantine van Noord. ‘Das mien ol mins’, zei mijn collega apetrots aan de andere kant van de tafel. ’t Is bijna niet te geloven. Maar Quirien Wentzel, de redder van Lientje, oermoeder van alle geredde zeehonden, is ook de moeder van Karel-Jan Buurke, onze sportverslaggever. Zien ol mins. Maar wat n mins. Wat een moeder. Daar zijn er maar heel weinig van.

Erik Hulsegge

Ik weet wel dat u mijn verhalen met een korreltje zout leest. Maar kijk vanavond maar even naar expeditie Noord op TV Noord. Oh ja…ik wou ook nog even zeggen dat het lot uit de loterij van het prikbord terug is bij de rechtmatige eigenaar. Een collega, ik noem geen namen, was hem kwijtgeraakt. Al lezende van mijn column vond ie hem weer. Had ie ook een prijs? Ook dat nog. En daarom kregen we allemaal taart. Maar dat mocht ook wel.

Om 9.30 uur het verhaal in het Gronings in de Noordmannen op Radio Noord.
Meer over dit onderwerp:
gastcommentaren columns
Deel dit artikel:

Recent nieuws