Omgekomen Joodse inwoners buitendorpen krijgen naam op Winschoter monument

Een meisje met zwart haar rijdt op haar fiets voorbij. Een bestuurder keert zijn bestelbusje op de parkeerplaats. Vier verlepte rozen liggen voor het Joods monument in de binnenstad van Winschoten.

'Hun zielen worden gebundeld in de bundel van het eeuwig leven', staat op het zwarte marmer naast de grote gebroken gele davidsster. Erachter staan vier grote zuilen en een veel kleiner zuiltje.

Op de drie grote zuilen en de kleine zwarte staan honderden namen van de in de oorlog omgekomen Winschoter Joodse inwoners. Eén zuil is maagdelijk leeg. 'Hèt de gemainte der neerzet', vertelt een voorbijganger met een klein zwart hondje. Verder weet ie er ook niks van.

'Gain idee woar t veur is'
Ook stadsgids Koos Akkerman weet niet waar de lege zuil voor is. Hij was er al eens langsgekomen met een rondleiding. 't Was veur mie ook n verrazzen. Gain idee woar t veur is', moet ook Akkerman het antwoord schuldig blijven.

Navraag op het gemeentehuis levert ook niks op. Wethouder Laura Broekhuizen weet het niet. Enkele ambtenaren moeten ook verontschuldigend nee verkopen. Dan de burgemeester maar even bellen. Voicemail. Pieter Smit heeft het druk als burgervader.

Tandarts en lid van stichting oud-Winschoten Robert Jalink weet veel over dit soort dingen. Maar hij is druk om het gebit van een van zijn patiënten te redden. Maar een dik uur later als de man in kwestie weer met gave kiezen naar huis is gegaan, belt Jalink terug.

'Ik weet dat heel toevallig wel'
'Ik weet dat heel toevallig wel', zegt Jalink. 'Op de lege zuil komen de namen van de omgekomen Joodse mensen uit de buitendorpen. Deze mensen uit bijvoorbeeld Scheemda, Nieuwolda, Beerta en Oostwold waren allemaal lid van de synagoge in Winschoten, de zogeheten ringsynagoge. Op initiatief van de schrijvers Els Boon en Han Lettinck krijgen zij ook een plek op het monument', weet Jalink.

Boon en Lettinck schreven een aantal jaren geleden het boek de 'Joodse gemeenschap in Winschoten en omgeving 1683-1964'. Ze kwamen er toen achter dat er een roep was om ook de groep die buiten Winschoten leefde een plek op het monument te geven. En dat gebeurt nu.

'Eeuwige plek in de historie'
'Op het nieuwe monument komen circa 48 namen te staan', vertelt Jalink. 'Dat is natuurlijk alleen maar mooi. Ook zij verdienen een eeuwige plek in de historie.'

In totaal werden in de oorlog ruim vijfhonderd Joden van de Winschoter synagoge afgevoerd door de Duitsers. Zij keerden nooit meer terug. Op 4 mei wordt er in de Molenstad uitgebreid stilgestaan bij deze afschuwelijke geschiedenis.
Meer over dit onderwerp:
WINSCHOTEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws