Column: Mijn moeder kan niet slapen

'Ik heb weer zó slecht geslapen', zegt mijn moeder. 'Ik ging om elf uur naar bed, maar denk je dat ik in slaap viel? Ik heb de klok twaalf uur horen slaan, één uur, twee uur, drie uur, vier uur. Ondertussen ben ik zes keer naar de WC geweest. Tegen vijf uur ben ik in slaap gevallen. En om half zeven was ik weer wakker.'

Zo gaat het al jaren met mijn moeder. Alles heeft ze geprobeerd: een glas warme melk, ontspanningsoefeningen, melatonine, slaappillen, cafeïnevrije koffie, valeriaan, een nieuw matras, een glaasje bessenjenever ('maar dat vind ik vies'), geen TV kijken, niet te vroeg naar bed. Het maakt allemaal niets uit. 'Ik heb geen pijn, ik pieker niet, het is rustig om me heen en ik lig goed. Maar ik slaap niet.'

Het is overdag aan haar te merken. Vaak is ze extreem vermoeid. Haar ogen staan dof, haar tred is onvast en ze heeft moeite uit haar woorden te komen. Ze doet haar best wakker te blijven, maar valt af en toe toch in haar stoel in een hazenslaapje. In de loop van de avond wordt ze meestal pas goed wakker. Precies op het verkeerde moment.

Onder bejaarden is slapeloosheid een veel besproken onderwerp. Velen lijden eraan en allemaal zijn ze hun eigen dokter. Ze geven elkaar soms bizarre tips.

Eet elke avond voor het slapen gaan een bakje rauwe sla.
'Sla? Dat eet ik wel gewoon bij het avondeten.'

Leg een koperen 8 onder je bed om aardstralen om te buigen.
'Ik woon drie hoog, hier zijn toch geen aardstralen?'

Druk een paar keer stevig op de plek tussen je grote teen en je tweede teen.
'Daar kan ik helemaal niet bij!'

Tot nu toe heeft mijn moeder niet kunnen ontdekken waar het aan ligt. De slaap komt willekeurig en blijft even willekeurig weg, zo lijkt het. Ze legt het probleem voor aan alle artsen met wie ze in contact komt: de huisarts natuurlijk, maar ook de neuroloog, de geriater en de chirurg. Zelfs de fysiotherapeut beschouwt ze als specialist in slaapproblemen. Iedereen leeft mee, niemand heeft een oplossing.

De huisarts schreef haar ooit antidepressiva voor als slaapmiddel. Daar begreep mijn moeder niets van. 'Ik ben toch niet depressief?' Dat klopt, maar zo langzamerhand wordt ze het wel. Het gebrek aan slaap is ondermijnend voor haar gezondheid én haar humeur. De enkele keer dat ze goed heeft geslapen, veert ze merkbaar op. Dan sprankelen haar ogen, is ze sneller van begrip en praat en loopt ze met hernieuwd zelfvertrouwen.

Ik wilde dat ik haar kon helpen. Misschien ligt de oorzaak wel in dat eindeloze plassen 's nachts. Het woord 'plasmoe' zie en hoor ik opeens overal. Of is die term bedacht door de farmaceutische industrie? Om een probleem te creëren en er vervolgens geld aan te verdienen? Hoe het ook zij, mocht mijn moeder een manier vinden om in slaap te vallen, dan hoort u het zeker.


Alice Buitenga schrijft elke vrijdag over haar 85-jarige moeder, die in een aanleunflat ergens in de provincie Groningen woont.
Meer over dit onderwerp:
columns GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws