'Politiek is ook stáán voor je principes'

De formatiegesprekken om een nieuw kabinet te formeren zitten in een impasse. Ook de variant met de VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie is gestrand. Moeten D66 en de ChristenUnie over hun gewetensbezwaren heen stappen in het kader van het landsbelang? Hoe nu verder, Beter Weters?

Botsen van beginselen
Politiek is water bij de wijn, maar ook stáán voor je principes. Die beginselen lijken hier te botsen. En daarvan krijgen voor het gemak de CU en D66 de schuld. Vooral die laatste moet het ontgelden. Dat (veel, niet alle!) CU-christenen een massief standpunt innemen waar het zaken van leven en dood aangaat, is kennelijk voor volk en vaderland acceptabel; als anderen daar genuanceerder over denken wordt dat veel minder gewaardeerd. Merkwaardig....

Erg jammer
Maar er scheidt de CU veel meer van andere partijen. Niet te verteren standpunten over LHBT-zaken bijvoorbeeld. Erg jammer, want voor het overige is er veel dat een samen optrekken zou rechtvaardigen. VVD, CDA, CU en D66 op één lijn te krijgen? GroenLinks moet terug aan de onderhandelingstafel!

Fokke Fennema is predikant op ‘t Hoogeland. Hij is lid van D66 en was namens die partij raadslid in Haren en nu commissielid in Oldambt. Meer...

Kleine kans
Als je in de verkiezingscampagne dingen belooft, dan is het ook wel eens fijn als partijen dat na de verkiezingsdag niet gelijk vergeten zijn. Daarom ben ik toch wel blij dat de SP niet met de VVD wil onderhandelen. Als GroenLinks er al niet uitkomt met het rechtse trio dan is dat de kans dat het wel gaat lukken met een echt linkse partij aan tafel niet zo heel erg groot. Als je dat van te voren al weet, moet je niet een heel circus optuigen.

Tijd is op
Diezelfde VVD maakt er zo langzamerhand wel een potje van. De grootste partij lukt het niet om met haar informateur en de minister president een formatie fatsoenlijk te laten slagen. Vakkundig wordt de schuldvraag hiervoor constant en consequent bij de andere partijen gelegd. Er komt een moment dat die anderen zeggen: Sorry VVD'ers, jullie tijd is op.

Tineke Slagter-Roukema is huisarts te Zuidhorn. Ze zat tussen 2003 en 2015 in de Eerste Kamer namens de SP. Meer...

Geen andere mogelijkheden
Nadat dinsdag duidelijk werd dat D66 niet verder wil met de ChristenUnie zonder dat zij principiële zaken met betrekking tot vrijwillig levenseinde wil opgeven is de formatie in een impasse geraakt. Er lijken geen andere mogelijkheden meer voorhanden. Dat betekent dat D66 van gedachten zal moeten veranderen of dat er sprake zal zijn van een minderheidskabinet, want andere opties zijn door verschillende partijen (PvdA, SP, GroenLinks) uitgesloten.

Lange formatie
Het lijkt me zeer onverstandig om dan toch maar weer een beroep te doen op de PVV. Opnieuw naar de stembus is een andere optie, maar er wijst niets op dat er dan een heel andere uitslag zal opleveren. Het zal een lange formatie worden, maar dat hoeft een uiteindelijk goede uitkomst niet in de weg te staan. Toch is het wel van belang dat er vaart wordt gemaakt, want ook als het goed gaat met Nederland, in economische zin, is een regering die goed stuurt van belang.

David de Jong is directeur van het Gomarus College. Hij was 15 jaar gemeenteraadslid in Groningen voor de ChristenUnie. Meer...

Situatie bewust gecreëerd
VVD (33), D66 (19), en CDA (19) hebben samen 71 zetels. 76 of meer zijn in ons land de meerderheid. D66 wil zijn doelen niet realiseren met de CU (5). De andere partijen zijn thans ver uit beeld. Daarmee is bewust een moeilijke situatie gecreëerd! Een paar zaken zijn wel duidelijk: Rutte (VVD) wil opnieuw premier worden. D66 wil niet worden leeggegeten, zoals de PvdA in het huidige kabinet.

Kabinet Pechtold?
Sterker nog, Pechtold wil desnoods ook wel premier worden. Nieuwe verkiezingen zijn dan wel eerst noodzakelijk. Enige (in)formaties zullen daarvoor nog wel moeten mislukken. Natuurlijk zal Rutte proberen dit te keren. Met als doel uiteraard een nieuw Kabinet Rutte. Gaat dit niet? Pas dan komen er mogelijk nieuwe verkiezingen. En in dat bijzondere geval maakt Pechtold ook nog een kans met zijn nu misschien stilletjes al wel gedroomde Kabinet Pechtold.

Jan Evenhuis was namens de VVD gemeenteraadslid van de gemeente Groningen. Hij maakte maar liefst 32 jaar deel uit van de raad. Meer... Gaat de PvdA schuiven?
Onder druk wordt alles vloeibaar. Ook de PvdA zal schuiven. Maar welke kant op? Aanhaken bij het 'motorblok'? Progressief Nederland kan beter. De druk verleggen naar rechts en er zijn geeneens rare sub-coalities voor nodig. GroenLinks en PvdA, geholpen door D66, kunnen elkaar op inhoudelijke hoofdpunten vasthouden.

Potentiële verkenning
Den Uyl deed niet anders. Nadat Schippers haar opdracht teruggeeft komt in potentie een verkenning in beeld, gericht op een steviger, progressief smaldeel. Progressief-libertair als eindresultaat zou zo maar kunnen. GroenLinks en PvdA als Siamese tweeling? SP als side-kick of hoofdmoot? Ruime meerderheid en evenwichtiger verhoudingen. Maar is er wil en vertrouwen? De een kan toch beter zonder de ander? Ideaal wordt het niet, maar vanuit landsbelang is het een verkenning waard.

Wiebe van der Ploeg is bestuurder van het waterschap Hunze en Aa’s. Tussen 2011 en 2013 was hij gedeputeerde namens GroenLinks.Meer...

Allemaal buitenspel
Er is ontstellend weinig duidelijk geworden waarom de kabinetsformatie tot nog toe niet is gelukt. Zo blijven we allemaal volledig buitenspel. Blijkbaar is het om de een of andere reden niet mogelijk een meerderheidskabinet te vormen.

Minderheidskabinet
Dan moet het maar een minderheidskabinet van VVD, CDA en D66 worden. Dat maakt het nodig wisselende coalities te vormen om meerderheidsbesluiten gedaan te krijgen. Goed voor het parlementaire debat. En een einde aan de achterkamertjes waar inmiddels al weer heel veel in vergaderd is.

Willem Smink is bestuursvoorzitter van de NHL Leeuwarden. Tussen 1992 en 2006 was hij PvdA-wethouder in Groningen. Meer...
Meer over dit onderwerp:
beterweters beterweterspolitiek
Deel dit artikel:

Recent nieuws