Vroag & Antwoord: Kerst

© RTV Noord
Op Facebook vroegen we vorige week: hoe zegt u Kerst in het Gronings? Er reageerden niet zo erg veel mensen (49). Ik zal zometeen uitleggen waarom dat niet zo vreemd is.
De vraag naar Kerst wordt in de huidige enquête gesteld, en dus is wat hier gezegd wordt slechts voorlopig. Maar aan deze ronde hebben al bijna 1000 mensen meegedaan, en dus kan ik wel zien welke kant het verhaal opgaat.
De meeste mensen op Facebook en in de enquête geven gewoon Kerst en dat geeft misschien ook aan waarom er niet veel meer mensen reageerden op de Facebookvraag.
Maar er zíjn nog andere varianten. Ter Laan noemt in zijn woordenboek “KAASTIED = Kersttijd”. In de enquête wordt Kaarst ook genoemd, door een kleine 90 mensen, maar dat is toch een relatief klein deel van de invullers.
In de vragenlijst is te zien dat het gebruik van Kaarst langzamerhand daalt naarmate de deelnemers jonger worden. Onder de oudere generaties invullers wordt Kaarst dus meer gebruikt. Het woord Kerst
wordt onder alle leeftijdsgroepen al veel gebruikt maar lijkt toch ook licht te stijgen. Er zijn niet zoveel deelnemers van beneden de 25 jaar, maar het zegt toch wel iets dat in die kleine groep alleen Kerst wordt genoteerd.
Karst wordt ook een aantal keer genoemd en daarnaast geven enkele deelnemers aan dat zij Kerst met een gerekte -e- uitspreken, waardoor dat woord misschien iets ‘Groningser’ aan doet.
Molema heeft Kerst en Kaarst niet in zijn woordenboek opgenomen, hij noemt wel Midwinter. Daarover schrijft ook Ter Laan wanneer hij het over kerstboom als Gronings woord heeft: “KERSTBOOM, uit het Hollands. Zo verdringt ’t woord KERSTDOAGEN het oude Midwinter”. Midwinter wordt door 3 invullers genoemd en allemaal behoren zij tot de hogere leeftijdscategorieën.
Volgens Vroag&Antwoord wordt Midwinter dus nog nauwelijks gebruikt en zelfs Van Dale refereert bij Midwinter niet naar Kerst, maar spreekt enkel over “de kortste dag: 22 december”.