Piepjonge overvallers en geknoei met bivakmuts

De dag begint voor het overvallenteam steevast met de dagelijkse briefing. Kort na acht uur. Lopende onderzoeken worden besproken en taken verdeeld. De sfeer is goed. Weinig tot geen discussie over de aanpak: de neuzen wijzen doorgaans dezelfde kant op. Langzaam maar zeker went de club wat aan de dagelijkse pottenkijker.
Het is de politie ernst, wordt al snel duidelijk. Bij hoge uitzondering is een Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) Roofovervallen opgetuigd. Daarin zitten de beleidsbepalers van alle afdelingen én het openbaar ministerie.
Tijdens de vergaderingen - de eerste periode twee in de week - gaat het niet zozeer om de opsporing als wel om de beleidsmatige bestrijding van het fenomeen roofovervallen. Er wordt gesproken over zaken als: tijdelijke uitbreiding bewakingscamera’s; extra surveillance in de donkere uren; campagnes die potentiële overvallers moeten waarschuwen voor hoge straffen en het in overleg met de gemeente bestrijden van donkere plekken in de stad. Ook wordt een overvallensite uit de grond gestampt.
De eerste weken zetten de inspanningen van SGBO en recherche-afdeling weinig zoden aan de dijk. Niet alleen de Task Force draait op volle toeren, ook blijven de overvallers bij bosjes tegelijk toeslaan. Lange tijd is het dweilen met de kraan open. Zo hangt er een juichstemming na wat een doorbraak lijkt in één van de grotere onderzoeken; ’s avonds volgt de kater in de vorm van weer drie te onderzoeken overvallen. “Maar,’’ zegt projectleider Jan Smid na een nieuwe golf: “We kunnen het nog steeds aan. We zijn jagers. Willen ze pakken. Nee, de moed opgeven, dat nooit.” Om kort daarop te verzuchten: “Maar er moeten niet veel overvallen meer bijkomen.”
Rechercheren is puzzelen, zien we elke dag om ons heen. Plusjes verzamelen, noemen ze het zelf. Bewijs bij elkaar schrapen dus. Hoe? Vooral door het naspeuren van sociale netwerken, afluisteren (tappen) van telefoons, verhoren van verdachten, horen van getuigen, uren beelden bestuderen, informatie verzamelen op locatie, verbanden leggen, speuren naar foutjes van de tegenpartij en het observeren van verdachten. Die laatste zijn vaak opvallend jong. Piepjong zelfs; 14, 15, 16 jaar en al op overvalpad. In een aantal gevallen niet voor het eerst.
De jonge overvallers hebben het vooral voorzien op pizzabezorgers, die bij bosjes worden overvallen. Het team heeft er weinig vat op. De verdenkingen gaan heel nadrukkelijk in de richting van een 15-jarige knaap. Het heeft er alle schijn van dat hij met wisselende kameraden regelmatig maaltijdbezorgers de stuipen op het lijf jaagt.
Een door rechercheur Remco de Jong afgeluisterd telefoongesprek tussen de knaap en een van zijn ouders brengt het onderzoek in een stroomversnelling. Er wordt gesproken over 'dat ding'. Niet veel later gaat het al over 'een pistool'. Uit een volgend gesprek wordt ook nog eens openlijk gesproken over de verbergplaats: de buddyseat van zijn scooter. Onmiddellijk is er actie. De verdachte wordt aangehouden bij zijn school. Tegelijkertijd worden bij zijn ouders en opa en oma huiszoekingen verricht. De scooter is zoek, maar wordt een dag later gevonden in de omgeving van de school. Uit de buddyseat komt het in de tapgesprekken genoemde wapen tevoorschijn.
Eindelijk een succesje. Veel tijd om er bij stil te staan is er niet. Aan de Zonnelaan in de stad wordt een pompstation overvallen. Twee mannen met bivakmutsen bedreigen de jeugdige bediende met een mes. Ze gaan er met geld én pakjes shag vandoor.
We zijn getuige van de nadelen van de noordelijke samenwerking tussen de politiekorpsen. De technisch rechercheur moet uit Leeuwarden komen en de speurhond met begeleider uit het Drentse Diever. Dus wordt het geduld van de snel gearriveerde recherche op de proef gesteld.
Er is ook goed nieuws. Een van overvallers is zich er niet bewust van dat er ook al bij de deur een beveiligingscamera staat. Hij trekt pas halverwege de shop zijn bivakmuts over zijn hoofd en staat dus op de eerste camera vol in beeld.
“Dit biedt perspectief,” roept een van de rechercheurs als de opgetrommelde technicus de beelden tevoorschijn tovert.
Op dinsdag, woensdag en donderdag ziet u Dit is een Overval op TV Noord in
Noord Vandaag Het Vervolg.