Dagwoord: BLAIKER

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Het is het gewone dat van Willem Bleekers
Dat komt mie nait weer over
een bijzonder boek maakt. Het verscheen in 1987 weliswaar bij Actief Scheemda maar is een lokale uitgave zonder voor- of nawoord. De lezer is het die actief moet zijn, vooral als hij niet in Holwierde of die omgeving bekend is. Het zijn verhalen die oudere inwoners van het dorp verteld hebben aan Willem Bleeker: hij had "van n halle bult verhoalen flarden heurd" en om deze vast te leggen heeft hij ze met een recorder vastgelegd, waarna ze voor het boek op papier overgebracht zijn en gelardeerd met heel wat foto's.
Zo betreft het vooral anecdotes en is het maar een beetje oral history want feiten van vertellers (wie zijn het precies, wanneer zijn ze aan het woord) blijven achterwege. Wie weet dat Jan Pesman een beroemde schaatsenrijder uit Holwierde was - ja, de eerste uit het Noorden die in die tak ooit een Olympische medaille won - die moet zoeken naar zijn verhaal, áls dat er in staat? Ja, het 54ste verhaal "Laange streken moaken" maar waarin zijn naam niet eenmaal genoemd wordt.
Alles is in het Gronings in deze bundel - alles, maar dan zo gewoon mogelijk, zonder enige opsmuk. De spelling is in feite heel gangbaar met hier en daar een fonetische notatie (slopkoamer 'slaapkamer', zörgt 'zoekt' op blz. 9) of een waarschijnlijk misverstaan (zoals "ik zien hond" op blz. 42, waar w.s. "ik zee hond" 'ik zei de hond' bedoeld is). Ook de taal is zeer eenvoudig en wel het gesproken woord zonder enige poging in de richting van idiomatische verfraaiing, het streven naar authentiek Gronings of wat dan ook.
In overeenstemming daarmee staan overal de familienamen zoals die in Holwierde, Bierum en omgeving gebezigd worden. Grounwold zien we dus, Toek, Lenting van wie de officiële namen anders zullen zijn - maar hoe precies? Van één veelgenoemde familie weten we dat, Blaiker. Als enige Nederlandse naam staat die van Willem Bleeker te boek, op het titelblad.
Willem Bleeker, Dat komt mie nait weer over. [Verhoalen oet Holwier.] Scheemda, 1987