Dagwoord: JONGSE

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Oabel Oabels heette officieel Abel Abels (1891 -1978) en had een ambtelijke loopbaan in de sfeer van de belasting, vooral aan de grens met Duitsland. Daar kwam hij ook vandaan, geboren in Finsterwolde. Zijn strenge onkreukbaarheid kan de lezer van de
Grunneger
roman
Ongeboren Roulf
bijna aan de foto van de auteur aflezen. En anders is het wel zijn sobere spelling waar geen apostrof of accentstreepje in voorkomt. Maar het is wel tot de puntjes verzorgd wat hij schrijft - zie bijvoorbeeld een conctructie als "dei hai holp, zo-as hai geern holpen wezen wild haar" op blz. 109. Desondanks doet zijn taal nergens overdreven of onnatuurlijk aan.
Op de pagina ertegenover onderstreept een-en-hetzelfde woord driemaal uit welke kleine regio in Groningen Oabels wel afkomstig móest zijn. Dat woord is jongse 'jongens'. Wie mocht denken dat het een tikfoutje is,- dat is zeker niet het geval, getuige "ompelen mit jongse dei veul jonger wazzen as hai zulf", "aander jongse van zien leeftied" en "het e ducht mie ons jongse nooit recht meer aanhoald" op blz. 108. Als het opvallende meervoud jongse in een Groninger tekst voorkomt, is het vrijwel zeker uit het polderachtige deel van het Oldambt afkomstig en anders niet ver daar vandaan.
Er zijn een paar andere typerende trekjes voor Oabels, zoals harom en harop 'eromheen' en 'erop'. In de Groninger wereld was hij vanaf de vroege jaren '50 actief in de sfeer van Het Grunneger genootschop. Oabels had bepaald belangstelling voor het Gronings. Ooit zag ik zijn exemplaar van het woordenboek van Ter Laan: hij had er op tal van plaatsen aanvullinkjes bij geschreven.
Oabel Oabels. Ongeboren Roulf. n Grunneger roman. Winschoten, z.j. (1972)