Dagwoord: EURT

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Mevrouw De Haas-Okken heeft veel geschreven - ze had in het eerste kwart van de vorige eeuw veel succes. Haar boeken werden veelal ingeleid door de arts G.W.S. Lingbeek (1860 - 1939) die geboren was in Veendam. Hij heeft de
proufvellen
van Steernhelder allemaal hardop gelezen, schrijft hij en hij wil haar boreling graag voorzien van zijn beste wensen de wereld insturen. Lingbeek wijst in het bijzonder op een komische geburtenis op blz. 81 waar een baker "net akkeroat mit 't gat op mouspot" belandt.
Even na die passage gebruikt de schrijfster het woord eurt, een tussenwerpsel zoals zij er zovele benutte in haar werk. Dat is typerend voor Titia de Haas, ze is de vertelster tegenover de lezer als haar toehoorder. Het Gronings staat vol van eigen uitdrukkingen en dat moet haar naam ook in de kring van collega's en critici (Jelte Dijkstra, Ter Laan) gevestigd hebben.
Eurt komt bij De Haas-Okken voor naast eur en dat naast heurt en heur, allemaal varianten op het thema 'hoor!' De h schrijft ze op het gehoor, zo lijkt het: aan het begin van een uiting zal vooral met h, in directe combinatie met andere woordjes zoals nou en joa kan die makkelijk achterwege blijven.
De langere of de kortere vorm lijkt daarentegen met de betekenis te maken te hebben en dat is begrijpelijk. Als de t wordt toegevoegd (eurt, heurt) is de uitroep gericht tot een meervoudig gehoor, tot iemand tegen wie opgezien wordt. De langere variant klinkt ook zwaarder, nadrukkelijker dan eur of heur. Dat zijn de vormen die zich mettertijd hebben gehandhaafd, ook al komt eur niet bij veel collega-schrijvers van De Haas-Okken voor en ook niet bij latere navolgers.