Dagwoord: VERROPPEN

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Het is niet een genuanceerd toneelstuk, de titel wijst er al op:
Dolle Dien
. Is het wel een
vrolek boerenspultje
zoals de ondertitel belooft? Er wordt geroepen, er wordt aan samenzweren gedaan - het is in ieder geval vol luide vrolijkheid. Toneelstukken in dit genre hebben vaak een flinke hoeveelheid uitroepen, dit stuk grossiert er bovengemiddeld in.
Wie gaat er schuil achter de auteur die zich D. Vertal noemt? Is het een anagram? Aan de taal te oordelen zal hij zich ergens in het Oldambt bevonden hebben, daarbinnen misschien eerder iets noordelijker dan naar de Veenkolonies toe. Maar erg duidelijk is het allemaal niet en bijzonder is ook de naam van de plaats waar alles om draait, de boerderij die Vette Hörn heet. Dat brengt ook niet veel licht in de duisternis.
Veel tussenwerpsels, inclusief geregeld gebruikt Hoa, hoa! waarin een bepaalde lach uitgedrukt is. Forsige taal ook, zoals wanneer hoofdpersoon Ailko Aisingoa en z'n zoon Bronko over een bepaalde vrouw spreken. Als de laatste haar naam wil vertellen onderbreekt vader hem: "Hou ze hait, dat kin mie niks verroppen." (blz. 16)
In de combinatie met "dat kin mie niks" fungeert verroppen in wezen als een tussenwerpsel. Dat is ook zichtbaar aan wat net als bij uitroepen te zien is, er wordt nét niet gekozen voor een bepaald woord maar voor eentje daarnaast. Voordeel van deze strategie: het bedoelde woord komt wel over terwijl het desondanks niet gebezigd wordt. Verrekken is wat de vader beoogt, maar hij zegt verroppen. Dat betekent gewoonlijk 'verscheuren' maar dat heeft hier geen zin. In het Nederlands zou hij "kan me niet bommen" hebben kunnen zeggen om het rijmende verdommen te voorkomen. Bij verroppen in plaats van verrekken zit het rijmverband aan de voorzijde.
Eerlijk gezegd, interessanter dan het stuk is de oplossing van het auteursraadsel.
D. Vertal, Dolle Dien. Vrolek boerenspultje in drij bedrieven. Groningen, zj.