Dagwoord: VERRENS

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Van het een komt het ander. In 2004 is het 25 jaar geleden dat in Slochteren het
Bokkeblad
begon te verschijnen en HAH verspreid werd, huis-aan-huis. Toen het blad ontstond, bedacht Jannie Wierenga dat dit wel een mannelijke aanduiding was, waar was het
seegje
naast de
bok
? Ze schreef vanaf dat moment in iedere aflevering van het Bokkeblad een kort gedichtje waarin de geit figureerde.
Van het een komt het ander. Het is knap, trouw een kwarteeuw kleine rijmteksten voor een krant maken, maar het jubileum bracht Jannie Wierenga nog tot iets heel anders: een boekje met ruim 50 bladzijden avonturen van Seegje. Die spelen zich allemaal rond Slochteren af (ze leggen bloemen bij Ter Laans standbeeld, want hai het zo veul veur t Grunnings doan!, blz. 53) maar verrassend genoeg niet enkel bóven de grond. Bijna naar beroemde voorbeelden laat de schrijfster Seegje spannend ronddwalen ónder de oppervlakte.
Daar krijgt ze opeens thee met bolletjes en meer lekkers voorgezet. Men "neugt heur oet, zegt, tast mor tou / k heurde joe van verrens komen". (blz. 29) Van het een komt het ander. In de uitdrukking van vèrren 'uit de verte' is een oude derde naamval gehandhaafd. Op zich zou dat genoeg zijn, maar waarschijnlijk heeft mevrouw Wierenga-Frik gedacht aan andere woorden. Verkoldens en verkolden 'verkoudheid en verkouden' komen naast elkaar voor, misschien is ze zó van vèrren op het nieuwe vèrrens gekomen? Of dacht ze aan uitdrukkingen zoals van kwoadens 'uit boosheid'? Van het een komt het ander - van verrens moet op de een of andere manier een verlengde vorm zijn van van vèrren.
Het ene woord staat wél in het grote woordenboek van de man op het beeld op het kruispunt van Slochteren (VERREN, zie van verren. Wie kriegen verziede over verren, Stad over vèr = uit de verte, van ver weg.), het andere niet. Dácht ik, tot de controle kwam in hetzelfde NGW: " VAN VERREN = van verre. (...) W.K. van verrens. Wat van verrens komt, wil bedraigen of bedrogen wezen, gezegd van iem. die uit een andere streek komt om te trouwen." In het Westerkwartier was de taal op dit punt dus al 'es eerder van het ene tot het andere gekomen.
Jannie Wierenga, 25 joar Seegje. Ten Boer, 2004