Dagwoord: VRING

© RTV Noord
Siemon Reker neemt in maart volgend jaar afscheid als hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de RUG. Vanaf 2 maart pakt hij dagelijks een publicatie uit zijn Groninger boekenkast en legt de vinger telkens bij één wisselend woord daaruit. Dat resulteert in de werkdagelijkse column Dagwoord.
Het woord
vring
zou misschien beter geschreven kunnen worden als
vreng
, als dat met de uitspraak meer in overeenstemming was. Het is een houten hek dat een stuk land naar twee kanten toe beschermt tegen dierlijke in- of uitdringers. Als het als
vreng
geschreven was, zag iedereen het verband sneller met bijvoorbeeld het werkwoord
vredegen
'beschermen, afschutten'.
Vrede
is niets anders dan een situatie waarin er beschermd, beschut geleefd wordt. (Van Dale denkt bij
wring
in deze betekenis aan
wringen
en dus 'draaien', maar dat is een nieuwe en niet zo logische visie.)
Het woord is het eerste van 'n Poar Grunneger woorden, opgenomen in het boekje dat Grunneger mòllebonen heet, samengesteld door J. Barkman, G.R. Jager en K. ter Laan. Dat is de alfabetische volgorde van de redactie, Ter Laan kunnen we gerust voorop plaatsen. Hij was het die direct actie ondernam met zijn Landelijke Vereniging Groningen, toen het mogelijk werd om (zoals het voorwoord zegt) op school ook aandacht te schenken aan de volkstaal. Iets concreter: Ter Laan kwam in actie toen anderen elders uit het land een oproep deden om een boekje voor heel Nederland te maken. Liever een vring rond het Gronings, moet Ter Laan gedacht hebben. Zijn werk had resultaat, dat andere boekje is er nooit gekomen.
De naam van Ter Laan komt in Grunneger mòllebonen minder vaak voor dan gekund zou hebben: diverse hoofdstukjes bestaan louter uit kleine stukjes Nieuw Groninger Woordenboek. Veel volkskundige fragmenten staan er in naast dialectproeven uit heel Groningen, maar feitelijk zonder de taal van de stad en het Westerkwartier en als er Westerwolds in staat, wordt de regio er speciaal bij vermeld anders dan bij de rest van de stukken. Woorden worden nauwelijks toegelicht behalve als dat in het oorspronkelijk ook al gedaan was. Dat moet de samenstellers ook tijd en overleg met de bijdragende auteurs gescheeld hebben.
J. Barkman, G.R. Jager en K. ter Laan(ed.), Grunneger mòllebonen. Zutphen, 1939