Gemeente tegen rechter: 'Duizenden studenten zouden ten onrechte energietoeslag krijgen'

Student Mitchell Siemensma in de rechtbank
Student Mitchell Siemensma in de rechtbank
De gemeente Groningen wil niet 'heel veel miljoenen gemeenschapsgeld' uitgeven aan studenten die de energietoeslag eigenlijk niet nodig hebben. En dat zou wel het gevolg zijn, als de studenten het geld krijgen.
Dat stelt de gemeente Groningen in het verweer bij één van de drie rechtszaken die dinsdag dienden in Groningen over de energietoeslag. Advocaat Rens Snel: 'Bij de groep studenten zou de overgrote meerderheid ten onrechte geld krijgen. Om twintig miljoen gemeenschapsgeld uit te geven aan waar het niet per se nodig is, is een brug te ver.'

Boos en verdrietig

Mitchell Siemensma is één van de studenten die vindt dat hij recht heeft op de compensatie die het Rijk heeft ingesteld voor de gestegen energielasten, net als alle andere minima. Siemensma heeft weinig geld, is ouder dan 21 en woont samen met zijn vriendin. Kortom: niks maakt hem anders dan andere minima, behalve zijn student-zijn, vindt hij.
'Het voelt heel onrechtvaardig om als student uitgesloten te worden en dat mensen die op een gelijke plek wonen het wel krijgen. Het maakt me boos en verdrietig; het zou niet zo moeten zijn voor ons als groep.'
Verslaggever Mario Miskovic gaf in Noord Vandaag uitleg over de zaken en sprak met Mitchell Siemensma:
Studenten eisen energietoeslag bij de rechter

Studenten uitgesloten

Siemensma komt bij de gemeente Groningen niet in aanmerking voor energietoeslag. Gemeenten krijgen namelijk geen geld van Den Haag voor energietoeslag aan studenten. Die zijn als categorie uitgesloten. In de rechtszaal draait het om de vraag of dit mag.
Ja, zegt de gemeente, want de woonsituatie van studenten is simpelweg niet te vergelijken met die van minima. Advocaat Snel somt op dat in Groningen 61 procent van de 38.000 uitwonende studenten in een studentenhuis op kamers woont. Verder heeft 25 procent zo'n kleine woning (studio, containerwoning, etc.) dat de energielasten toch niet hoog zijn.
Al met al woont maar 16 procent van de uitwonende studenten vergelijkbaar met de meeste minima en daarvan voldoen in Groningen maximaal 2500 studenten aan alle eisen voor energietoeslag. Het zijn er zo weinig, dat het niet nodig is om studenten als groep toegang te geven tot de toeslagregeling, oordeelt de stad. Snel: 'Die moeten maar een beroep doen op de regeling Individuele Bijzonder Bijstand. Dat is het vangnet.'
De rechtbank moet drie zaken beoordelen
De rechtbank moet drie zaken beoordelen

Rechters vragen door

De rechters nemen niet zomaar genoegen met de cijfers van de gemeente. Wat gebeurt er bijvoorbeeld, vraagt een rechter, met de aanvraag van minima die ook in zo'n eenkamerwoning wonen? Krijgen die de toeslag wel? Ja, moet de advocaat toegeven, maar deze groep is bij minima veel kleiner dan bij studenten. Kortom: ook bij minima krijgt iemand wel eens onterecht geld, maar bij studenten zou dat een veel grotere groep zijn.

Andere steden

Vraag is of deze redenering standhoudt. In onder meer Utrecht en Amsterdam oordeelden rechtbanken al dat de gemeenten de uitsluiting van studenten niet genoeg hadden onderbouwd. Die besloten daarop alle afgewezen aanvragen waar bezwaar tegen was ingediend opnieuw in behandeling te nemen. In Groningen doet de rechtbank binnen zes weken uitspraak in de drie zaken van dinsdag. Bekend is al dat er nog vijftien zaken volgen.
Volgens advocaat Snel valt de gemeente niet veel te verwijten. Ze moet als lagere overheid een landelijke wet uitvoeren en krijgt daar nauwelijks de tijd voor. Snel: 'Je moet iets met stoom en kokend water uitvoeren. Dat er altijd nog wel een betere keuze denkbaar was geweest, is dat dan reden om te zeggen dat de beleidsregel niet deugt? Daar heb ik moeite mee.'
Student Siemensma heeft er vertrouwen in en geeft niet op. 'Het is een hele ervaring en het is nodig om alles onder de aandacht te brengen, omdat het onrechtvaardig is hoe het op dit moment is. Hopelijk wordt er verbetering in gebracht.'