Eind dit jaar geen gas meer uit Groningse bodem, volgend jaar gaskraan definitief dicht (update)

Een gaskraan in Lauwersoog
Een gaskraan in Lauwersoog © Venema Media/ANP
Eind dit jaar komt er geen gas meer uit de Groningse bodem. Het kabinet heeft vrijdagmiddag besloten dat de gaskraan op 1 oktober wordt dichtgedraaid. Eind volgend jaar gaat de kraan definitief dicht en begint de ontmanteling van de gasputten. Maar tot die tijd kijkt Groningen met argusogen naar het besluit.
‘Er wordt vanaf oktober nul gas gewonnen’, zegt verantwoordelijk staatssecretaris Hans Vijlbrief vrijdagmiddag na afloop van de Ministerraad. Dat betekent dat er voor het eerst in zestig jaar geen gas uit het Groninger gasveld komt. Dat veld werd ontdekt in 1959, vier jaar later begon de NAM met de exploitatie ervan.
‘Een jaar later gaan we beginnen met afbreken en het beton in de putten storten’, zegt Vijlbrief. De staatssecretaris werkt in de tussentijd aan een wet om vast te leggen dat de gaswinning daarna niet meer kan worden hervat.
Vijlbrief: 'Dit jaar gaat de gaswinning naar nul'
Een definitieve sluiting durft het kabinet nu dus nog niet aan. ‘We zitten in een heel onzekere geopolitieke periode’, zegt Vijlbrief. ‘De aanvoer van gas uit het buitenland is niet helemaal zeker. En de nieuwe stikstoffabriek wordt in oktober in gebruik genomen. Dus ik neem nog even een jaar tijd.’
Volgens de staatssecretaris kan de gaswinning nog worden hervat als het ‘heel erg koud wordt en er een probleem is met de gasopslagen.’
Het is pas historisch als het veld definitief dicht is
Tjeerd van Dekken - gedeputeerde provincie Groningen

‘Deur staat op stevige kier’

De provincie Groningen is blij met het besluit, maar blijft vooral kritisch. ‘Dit is een prima stap. Het is goed dat er nu rekening wordt gehouden met de veiligheid van onze inwoners. Maar dit is niet de definitieve sluiting die wij altijd hebben bepleit’, zegt gedeputeerde Tjeerd van Dekken (PvdA). ‘De deur staat wel op een stevig kier, omdat er vijf putten openblijven om gas te winnen bij een heel koude winter.’
Van Dekken: 'Een goede stap, maar eerst zien, dan geloven'
Hoewel het bijzonder is dat er voor het eerst in decennia geen gas uit Groningen meer komt, vindt Van Dekken het geen historisch besluit. ‘Het is zeker belangwekkend, maar ik ga me niet in superlatieven uitlaten. Het is pas historisch als het veld definitief dicht is.’
We zijn pas écht blij als wettelijk is vastgelegd dat er geen gas meer mag worden gewonnen hier
Merel Jonkheid - Groninger Bodem Beweging

‘Biedt niet de zekerheid die wij willen’

Ook de Groninger Bodem Beweging (GBB) is nog niet tevreden. ‘Het is een mooie eerste stap, maar het biedt nog steeds niet de zekerheid die wij willen. Omdat er nog putten openblijven, gaan de ogen weer richting Groningen op het moment dat de energieprijzen omhoog schieten’, vindt secretaris Merel Jonkheid. ‘We zijn pas écht blij als wettelijk is vastgelegd dat er geen gas meer mag worden gewonnen hier.’
Toenmalig minister Eric Wiebes (VVD) van Economische Zaken besloot in 2018 dat de gaswinning uiterlijk 2030 zou stoppen. Nu gaat de kraan toch nog zeven jaar eerder dicht. ‘Dat klinkt wel mooi, maar toch is het te laat’, vindt Jonkheid. ‘De enquêtecommissie heeft laten zien dat er heel lang met verkeerde beweegredenen veel meer gas is gewonnen dan eigenlijk nodig is. Het veld had al dicht kunnen zijn.’
'Ik snap de argwaan in Groningen’, reageert Vijlbrief. ‘Maar ze kennen me. Als ik zeg dat ik het volgend jaar sluit, dan doe ik dat.’
'We zijn gematigd positief. Maar 'definitief' is nog te vroeg'

NAM: nog vele jaren bezig met opruimen

NAM-directeur Johan Atema vindt het 'belangrijk dat dit besluit genomen is'. 'Vele Groningers ondervinden nog steeds enorme impact van de aardbevingen en het definitief sluiten van het gasveld ondersteunen wij daarom volledig.'
Wel wijst Atema ook op het feit dat het gasveld 'Nederland en omliggende landen tientallen jaren heeft voorzien van betrouwbare energie' en dat het 'in grote mate bijgedragen aan de welvaart in ons land’.
Atema zegt dat de NAM nog 'vele jaren' bezig zal zijn met het opruimen van bovengrondse installaties.
Update: Dit bericht is aangevuld met een reactie van NAM-directeur Johan Atema.