Toezichthouder: gaskraan moet dit jaar al definitief dicht

Een gaswinlocatie van de NAM in Kolham
Een gaswinlocatie van de NAM in Kolham © Venema Media/Hollandse Hoogte/ANP
Het gasveld in Groningen moet dit jaar al definitief sluiten. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vrijdag. Het advies druist in tegen het besluit van het kabinet. Dat wil de gaskraan eind volgend jaar definitief sluiten.
Het kabinet kondigde vorige week aan dat de gaswinning op 1 oktober dit jaar stopt. Maar dan gaat het veld nog niet definitief dicht. Als er onvoldoende gas uit het buitenland komt of als het heel erg koud wordt, kan de gaskraan weer open.

Inwoners overlijden door stress

De toezichthouder vindt dat dit opnieuw zorgt voor onzekerheid bij Groningers. Staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66) van Mijnbouw zou die onzekerheid volgens het SodM weg moeten nemen: 'De versterkingsopgave loopt ver achter, de schade-afhandeling laat te lang op zich wachten en er blijft schade komen door nieuwe aardbevingen. Dit alles leidt bij een deel van de inwoners tot gezondheidsschade.'
'Onderzoek van Gronings Perspectief laat zien dat een deel van de bewoners stressgerelateerde gezondheidsklachten ontwikkelt, waaraan mensen vroegtijdig kunnen overlijden. Dit is met name het geval bij bewoners met meervoudige schade', schrijft het SodM. 'Daarom moet het veld vanaf 1 oktober 2023 definitief sluiten.'

'Ogen op Groningen gericht bij hoge energieprijzen'

De toezichthouder is niet de enige die er zo in staat. De Groninger Bodem Beweging liet vorige week al weten niet tevreden te zijn met de blijvende onzekerheid. 'De ogen gaan komend jaar weer richting Groningen als de energieprijzen omhoog schieten', zei secretaris Merel Jonkheid.
Ook de provincie Groningen reageerde kritisch. 'De deur staat op een stevige kier, omdat er vijf putten openblijven om gas te winnen bij een heel koude winter', zei gedeputeerde Tjeerd van Dekken (PvdA). Veel inwoners reageerden ook al met de woorden 'eerst zien, dan geloven'.
Vijlbrief zei de argwaan in Groningen te snappen. 'Maar ze kennen me. Als ik zeg dat ik het volgend jaar definitief sluit, dan doe ik dat. Volgend jaar storten we beton in de put.'

Na de zomer definitief besluit

Vanaf vandaag hebben inwoners en instanties zes weken de tijd om te reageren op het besluit van het kabinet via zogeheten zienswijzes. Naar verwachting zal er overigens weinig aan veranderen: het kabinet wil per 1 oktober 2024 definitief stoppen met de gaswinning. Voor 1 oktober 2023 volgt het definitieve gasbesluit.