Verbod op nieuwe zonneparken op landbouw- en natuurgronden: wat betekent het voor Groningen?

Een drijvend zonnepark op de plassen bij Sellingerbeetse
Een drijvend zonnepark op de plassen bij Sellingerbeetse © RTV Noord (archief)
Zonneparken zijn vanaf 1 januari niet meer toegestaan op landbouw- en natuurgronden. Dat omdat ze te veel ruimte innemen. Alleen bij hoge uitzondering en onder strikte voorwaarden mogen ze daar nog komen. De vraag is of er voor provincie Groningen veel verandert.
Het verbod blijkt uit de nieuwe voorkeursvolgorde voor plekken waar zonne-energie mag worden opgewekt die minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Eerst daken en parkeerplaatsen

In overleg met provincies, gemeenten en waterschappen heeft het Rijk nieuwe afspraken gemaakt voor de plaatsingsvolgorde van zonnepanelen. Die moeten als eerste op daken en gevels worden geplaatst, maar ook op bijvoorbeeld kassen, industrieterreinen, stortplaatsen en boven parkeerplaatsen. Daarna wordt gekeken naar ongebruikte terreinen in bebouwde gebieden en weer later naar onbenutte terreinen in landelijk gebied.

Landbouwgronden met woonbestemming kunnen wel

Voor nieuwe zonneparken op landbouw- en natuurgronden worden geen vergunningen meer verleend, enkele uitzonderingen daargelaten. Als het gaat om landbouwgronden die op termijn een andere bestemming krijgen, zoals een woonbestemming, kan alsnog toestemming worden verleend, zo is afgesproken.

Passen op het overbelaste elektriciteitsnet

Ook als een zonnepark ervoor zorgt dat het stroomnet minder snel volloopt, kan er een uitzondering worden gemaakt. De zonneparken en -weides moeten passen op het overbelaste elektriciteitsnet en landschappelijk goed inpasbaar zijn, schrijft De Jonge, mede namens klimaatminister Rob Jetten aan de Kamer.
Er staan op dit moment zo'n 440 aanvragen voor zonneparken en andere grote energieprojecten in de wacht
Tim van Ham, woordvoerder Enexis

Wat betekent het voor Groningen?

Het is nog maar de vraag hoe groot de impact van dit verbod is voor onze provincie. Vanwege een groot tekort op het stroomnet staan er in Groningen momenteel al zo'n 440 aanvragen voor zonneparken en andere grote energieprojecten in de wacht. Het gaat daarbij om zonneparken vanaf ongeveer 150 panelen.
Voor 'een zeer aanzienlijk deel' gaat het daarbij om zonneparken op land- en natuurgrond, zegt Tim van Ham, woordvoerder van netbeheerder Enexis. Dat kunnen ook plannen zijn die nog geen vergunning hebben. 'Ervaring leert dat een groot gedeelte van de aanvragers nog geen vergunning heeft.'
Groningen is voorlopig vol
Tim van Ham, woordvoerder Enexis
Die plannen kunnen nu dus stuiten op een verbod op landbouw- en natuurgrond, én een wachtlijst voor het stroomnet. Van Ham: 'We sluiten op dit moment geen projecten meer aan en we verwachten dat deze problematiek nog minstens vijf tot tien jaar gaat duren. Groningen is voorlopig vol.'

Enexis is blij met verbod

Toch is Enexis blij met het verbod, zegt Van Ham. 'We pleiten er al langer voor om de ruimte op het stroomnet anders in te passen. We willen grote opwekkers liever in de buurt hebben van steden, dorpen en bedrijven, zodat de stroom het net niet op hoeft.' Zonneparken op een afgelegen stuk land of natuur passen slecht bij die wens.