Zo gaat het Zuiderplantsoen in Groningen eruitzien

Zo ziet het Zuiderplantsoen eruit als je net de fietstunnel onder het spoor door bent
Zo ziet het Zuiderplantsoen eruit als je net de fietstunnel onder het spoor door bent © Wurck/Aanpak Ring Zuid
Bovenop de verdiepte zuidelijke ringweg in de stad Groningen komt een park dat de originele vorm van het oude Sterrenbos weer een beetje terug moet brengen, het Zuiderplantsoen. Donderdag werden de plannen voor het park gepresenteerd.
Ontwerper Paul Kersten van het Rotterdamse bureau Wurck haalt het Sterrebos veelvuldig aan in zijn presentatie van het Zuiderplantsoen aan buurtbewoners donderdagavond.

Sterrebos komt een beetje terug

Het Sterrebos werd in 1765 aangelegd aan de buitenkant van de stad, daarna werd het omringd door nieuwe woonwijken als Helpman en de Oosterpoortbuurt. In 1970 werd er een grote hap uit het bos gehaald om ruimte te maken voor de ringweg. Nu de ring deels ondergronds ligt, komt bovenop het groen van het Sterrebos terug.

Zes meter breed fiets- en voetpad

Centraal in het plan voor het Zuiderplantsoen staat een zes meter breed fiets- en voetpad. Met wat krommingen loopt dat pad langs de drie meter hoge randen van de tunnelbakken, waar de auto's met 80 kilometer per uur doorheen rijden.
Lees verder onder de foto
Het Zuiderplantsoen, met links het zes meter brede fiets- en voetpad
Het Zuiderplantsoen, met links het zes meter brede fiets- en voetpad © Wurck/Aanpak Ring Zuid
De bakken worden afgeschermd met groene geluidsschermen, voor zover ze tenminste nog zichtbaar zijn. Een groot deel van de grond wordt opgehoogd zodat bomen ruimte krijgen om te wortelen. 'Dat is zodat we ook echt grote bomen kunnen planten.'
Kersten: 'We zetten geen hele kleine dunne stokjes neer. Maar ik ben er ook geen voorstander van om grote oude bomen van 20.000 euro te planten, die na 5 of 6 jaar niet meer blijken te groeien op de nieuwe plek. We zetten krachtige, jonge bomen neer.'

Twee kanten, twee 'kunstwerken'

Die bomenrij begint aan de Herewegkant van het plantsoen. 'Daar zetten we bomen neer om de scheiding tussen de Hereweg en het park te vergroten.' Het park loopt door tot aan het Winschoterdiep, dat niet gedempt wordt, maar waar het water blijft.
Op de uiteinden van het park komt aan beide kanten een 'kunstwerk'. Het Geheugenbalkon bij de Hereweg, dat nu al uitkijkt op de werkzaamheden aan de ringweg, blijft staan. In de hoek van het Winschoterdiep komt er een kunstwerk bij: een Geheugenpaviljoen.
Lees verder onder de foto
Een impressie van het Geheugenpaviljoen dat aan het Winschoterdiep moet komen
Een impressie van het Geheugenpaviljoen dat aan het Winschoterdiep moet komen © Bart Breij/RTV Noord
Kersten: 'Een aantal dragers van de oude ring blijft staan. Daar komt een dak bovenop. Een bijzondere zitplek wordt dat, waar je ook even kan schuilen voor de regen. Wat we echt wilden, is dat de lijn van het Winschoterdiep wordt doorgetrokken, dus dat doen we met een pad.'

Rechtstreeks op de tuin van DUO

Dat betekent dat je vanaf het park aan het Winschoterdiep een doorkijk hebt naar de Martinitoren. Dat geldt ook voor halverwege het park, in de buurt van het 'cruiseschip' van de Belastingdienst en DUO.
Kersten: 'De tuin van DUO wordt rechtstreeks aangesloten op het nieuwe groen. Daar kan je meteen naartoe lopen, waardoor je mooie wandelingen vanuit je werk kan maken. Daar ben ik echt trots op.' Ook het deel van het Sterrebos dat er nog is, wordt met wandelpaden direct aangesloten op het nieuwe plantsoen.

Knipogen naar het oude Sterrebos

Het plantsoen hint op meerdere manieren naar het verleden van de plek. Zo komen er wandelpaden en trappen 'in de oude lijnen van het Sterrebos' en worden op verschillende plekken grote tegels neergelegd waarop de structuur van het oude bos te zien is. De tunnelbak wordt aangekleed met patronen van rozen en tussen de struiken en bloemenlijnen moeten eveneens 'een paar duizend rozen' komen.
Lees verder onder de foto
Dit pad, met uitzicht op de Martinitoren, is 'een van de lijnen van het oude Sterrebos'
Dit pad, met uitzicht op de Martinitoren, is 'een van de lijnen van het oude Sterrebos' © Bart Breij/RTV Noord
De grootste knipoog: kijkgaatjes in de tunnelbak. Wie daar dadelijk doorheen kijkt, ziet op de andere kant van de ringweg de plattegrond van het originele Sterrebos. De Hondsrug krijgt een eigen verwijzing, in de vorm van keien die verspreid langs het pad komen.

Geen plek voor grote evenementen

Tot een verhitte discussie komt het niet bij de eerste van drie presentaties voor buurtbewoners. Eerder dit jaar was er nog enige ophef over de plannen, omdat de gemeente het gebied interessant noemde voor evenementen. Dat stuitte een groep omwonenden tegen de borst. Inmiddels is het idee door de gemeenteraad van tafel geveegd: er blijft hooguit ruimte voor kleine muziekoptredens zoals die er bij het Sterrebos al waren. Het onderwerp komt niet meer ter sprake.
Ook na de uitbreiding blijf je zo de tuin van de DUO in lopen
Ruben Wiersma, Aanpak Ring Zuid
Ook aan de vleermuizen, een verhit onderwerp rond de plannen voor Ring Zuid, is gedacht. Kersten: 'Het Zuiderplantsoen wordt maar deels verlicht, met verlichting die enkel naar beneden richt en niet strooit, om buurtbewoners en vleermuizen en andere dieren niet tot last te zijn.'
Dat DUO gaat uitbreiden aan de spoorkant en dus tegen het gebied aan, is volgens opdrachtgever Ruben Wiersma 'echt een ander plan'. 'Maar ook na de uitbreiding blijf je zo de tuin van de DUO in lopen.'

'Ruimte om in het gras te zitten'

Op een vraag van een omwonende of er een grote speeltuin kan komen, zegt Kersten: 'Bij het Winschoterdiep is een basketbalpaal en er zijn zithoeken en bankjes, maar we hebben grote delen bewust open gehouden.' Er is volgens de ontwerper 'lekker veel ruimte om in het gras te zitten.'
Het Zuiderplantsoen moet in de loop van 2025 klaar zijn.
Deze 3D-animatie laat zien hoe het Zuiderplantsoen moet worden: