Corporaties investeren 25 miljoen in voormalige Marenland-huizen

Huurwoningen van de voormalige woningcorporatie Marenland
Huurwoningen van de voormalige woningcorporatie Marenland © Martin Drent/RTV Noord
De corporaties die Woongroep Marenland hebben overgenomen trekken 25 miljoen euro uit om de huizen te verbeteren. Het geld gaat onder andere naar nieuwe keukens, wc’s, badkamers, isolatie en zonnepanelen. Ook worden huurhuizen gesloopt en herbouwd.
Dat zeggen directeuren Anita Tijsma van Acantus en Laura Broekhuizen van Groninger Huis. Ze willen het vertrouwen terugwinnen van de voormalige huurders van Marenland, een corporatie waarover een zwartboek is volgeschreven.

Overname ‘ontzettend uniek’

Op 1 november hield Woongroep Marenland na ruim honderd jaar op te bestaan. De corporatie zat met circa 2.200 woningen midden in het bevingsgebied. Met huizen in Appingedam, Middelstum, ‘t Zandt, Uithuizen en Spijk.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
De verdeling van de huizen van Woongroep Marenland
De verdeling van de huizen van Woongroep Marenland © RTV Noord
Vier corporaties die al actief waren in de omgeving hebben de huizen overgenomen: Acantus, Groninger Huis, Wierden en Borgen en Goud Wonen. Zo’n verdeling is volgens Tijsma bijzonder: ‘Er zijn wel vaker fusies of overnames, maar dat het bezit van één corporatie naar vier partijen gaat, is ontzettend uniek. Dat is nog nooit gebeurd in Nederland.’

Gesneuveld door gasproblematiek

Marenland besloot zichzelf op te heffen, omdat de relatief kleine corporatie de problemen rond de gaswinning niet aan kon. De helft van de woningen zit in het versterkingsprogramma. Ruim vierhonderd huizen zijn gesloopt en herbouwd en dat lot treft de komende jaren zeker nog eens vierhonderd woningen.
De communicatie over de versterking ging lang niet altijd goed. Bewoners wisten vaak niet waar ze aan toe waren en dat zorgde voor onrust. Ook werden huizen jarenlang niet onderhouden, in afwachting van versterkingsmaatregelen. Dat leidde tot achterstallig onderhoud.
Daarover kwamen allerlei klachten: een vrouw uit Appingedam die drie jaar lang beneden op de bank slaapt vanwege ernstige schimmelproblemen, of huurders uit Middelstum die slapeloze nachten hebben door een conflict over de onkostenvergoeding. En er zijn meer voorbeelden.
Tekst gaat verder onder de foto
Een voormalige huurder van Woongroep Marenland uit Appingedam voert actie, omdat hij naar een kleinere woning zou moeten
Een voormalige huurder van Woongroep Marenland uit Appingedam voert actie, omdat hij naar een kleinere woning zou moeten © Martin Drent/RTV Noord

Pioniers

‘Het was allemaal een maatje te groot voor Marenland. De opgave is gewoon groter dan de organisatie aankon’, zegt Broekhuizen, die tot 2020 wethouder was in Oldambt. ‘Doordat Marenland in het hart van het bevingsgebied zat, waren de medewerkers eigenlijk pioniers. Ze hebben alles zelf moeten uitvinden met een kleine club mensen.’
Tijsma: ‘In het begin hadden ze dertig mensen op kantoor. Dat was alles. Wat wij met een team van tien medewerkers doen, moest daar één persoon doen.’ Broekhuizen: ‘De schaalgrootte en het pionieren heeft ze genekt. In alle eerlijkheid: ik denk dat het niemand was gelukt in deze context.’
Voormalig interim-directeur Margriet Drijver van Marenland heeft eerder al toegegeven dat de gasproblematiek te veel werd voor de corporatie.
En dus volgde in december vorig jaar het besluit om de huizen te verdelen. Broekhuizen: ‘Dat is best wel stoer hè. Dat je zelf durft te zeggen: als ik alles overzie, is mijn opgave het beste bij iemand anders in handen. Dat is best wat.’
Tekst gaat verder onder de foto
Een briefje op het voormalige kantoor van Woongroep Marenland in Appingedam. Het kantoor staat nu leeg, er wordt een nieuwe huurder voor gezocht
Een briefje op het voormalige kantoor van Woongroep Marenland in Appingedam. Het kantoor staat nu leeg, er wordt een nieuwe huurder voor gezocht © Martin Drent/RTV Noord

Logische verdeling

De verdeling verliep volgens Tijsma en Broekhuizen erg vlot. De corporaties keken daarbij naar de gebieden waar ze al actief waren. Zo gingen de woningen in Uithuizen naar Goud Wonen en de huizen in en rond Appingedam naar Acantus en Groninger Huis. Woningen in Middelstum, ‘t Zandt en Zeerijp konden naar Wierden en Borgen.
‘Ik denk dat we er in een week of acht uit waren’, zegt Laura Broekhuizen. ‘Dat ging echt vet snel.’ Tijsma: ‘Er wordt altijd gezegd: in Groningen kun je niet samenwerken. Nou, hier konden we heel goed samenwerken.’
Ook de huurdersverenigingen zaten aan tafel. Elke corporatie heeft een vereniging die opkomt voor de belangen van huurders. ‘We gaven presentaties aan hen en vroegen of ze nog aandachtspunten voor ons hadden. We hebben dus heel erg geprobeerd om het met elkaar te doen’, zegt Broekhuizen.
Wat het volgens haar makkelijk maakt, is dat het huurders zelf eigenlijk niet uitmaakt bij wie ze een woning huren: ‘Mensen willen ergens wonen, omdat het dicht bij een school is of dicht bij familie. Of het nou van Acantus is of van ons, dat is eigenlijk niet zo interessant.’
Tekst gaat verder onder de foto
Huurders van Marenland maken kennis met Acantus bij een mobiele koffiebar
Huurders van Marenland maken kennis met Acantus bij een mobiele koffiebar © Acantus

25 miljoen voor groot onderhoud

De corporaties hebben onderzoek laten doen naar de financiële situatie van Marenland. Daar kwamen geen gekke dingen uit, zegt Tijsma: ‘Het was echt goed op orde.’ Wel willen de corporaties de komende jaren gezamenlijk 25 miljoen euro steken in groot onderhoud, waar Marenland niet aan toe kwam.
‘Marenland had de plannen zo gemaakt dat ze pasten in hun portemonnee. Dat is logisch, want dat doe je thuis ook’, zegt Broekhuizen. ‘Wij hebben ernaar gekeken met de vraag: als je naar ons huishoudboekje kijkt, wat moet er dan gaan gebeuren? Daaruit blijkt dat wij er nog 25 miljoen euro bij kunnen leggen.’
Het geld is bedoeld om huizen sneller te verduurzamen of een nieuwe keuken en badkamer te plaatsen. Om welke woningen het precies gaat, kunnen de corporaties nu nog niet zeggen.

Herstel van vertrouwen

Het is een belofte waar huurders beter van worden. Maar het wantrouwen na jaren Marenland-beleid is nog altijd groot, zeker als je het zwartboek leest. Hoe willen de nieuwe corporaties dat vertrouwen herstellen?
Een van de belangrijkste verbeteringen is communicatie, zegt Broekhuizen: ‘Je moet mensen erbij houden en vertellen dat je ze gaat helpen. Als je over drie weken ergens naartoe gaat om iets te repareren, bel je ze tussendoor nog eens op. We komen over twee weken langs. Dat stukje, dat is door alle hectiek bij Marenland niet altijd gelukt.’
Tekst gaat verder onder de foto
Huizen die gesloopt en herbouwd worden in de wijk Opwierde in Appingedam
Huizen die gesloopt en herbouwd worden in de wijk Opwierde in Appingedam © Martin Drent/RTV Noord
De problemen van huurders serieus nemen is ook een belangrijk aandachtspunt, zegt Tijsma: ‘We weten dat veel huurders van Marenland wel tevreden waren, maar er is een groep huurders ontevreden. Die voelt zich niet gehoord of moest te lang wachten. Die mensen hebben nu misschien ook nog geen oplossing voor hun probleem.'
Tijsma vervolgt: 'Het kan lastig zijn dat wij nu nog een keer vragen wat er precies aan de hand is, maar daar willen we wel naar luisteren en uiteindelijk een oplossing vinden.’

Afspraken nakomen

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, is het gezegde. Dat zal ook in dit geval gelden, zegt Tijsma: ‘Mensen hebben een historie en die neem je mee. Dat ervaren wij nu ook. Als we de wijken ingaan, moet het er soms even uit. Mensen zijn soms boos en willen bij wijze van spreken morgen een oplossing.’
Broekhuizen: ‘We nemen daar nu iets meer tijd en aandacht voor. Dan snappen mensen echt wel: oh ja, ze kunnen niet morgen komen, maar ik weet wel dat ze volgende week komen. En als we zeggen dat we er om kwart over negen zijn, dan zijn we er om kwart over negen. Dat soort dingen zijn nu even extra belangrijk.’