Made in Grunn: De basculebrug van Machinefabriek Rusthoven

Kor Bethlehem (rechts) met een collega
Kor Bethlehem (rechts) met een collega © Loek Mulder/RTV Noord
De nieuwste brug van Machinefabriek Rusthoven ligt in de fabriekshal aan de Euvelgunnerweg in Stad. De Coöperatiebrug, zoals hij voorlopig heet, ligt nog op z’n kop. Dat werkt makkelijker bij het lassen, schroeven en slijpen. Maart volgend jaar gaat hij naar het Hoendiep bij de nog te bouwen woonwijk Suikerzijde.
Daar zal hij - naar verwachting - een eeuw of langer liggen.
Want een beetje brug kan prima een jaar of honderd mee. Het is zelfs vaak een eis van de opdrachtgever dat een nieuwe brug minstens een eeuw lang probleemloos auto-, fietsers- en voetgangersverkeer moet kunnen verdragen en talloze keren open en dicht moet kunnen.
Maar die honderd jaar wordt alleen gehaald wanneer de brug ook netjes zijn onderhoudsbeurten krijgt. En daar wringt gelijk de schoen. Want diezelfde opdrachtgevers - gemeenten, provincies, Rijkswaterstaat - hebben in de afgelopen jaren het mes gezet in budgetten voor bruggenonderhoud, of dit uitgesteld.
Nederland zit daardoor met een bruggenprobleem.
Tekst gaat verder onder de foto
Bethlehem (links) bekijkt samen met een collega een bouwtekening
Bethlehem (links) bekijkt samen met een collega een bouwtekening © Loek Mulder/RTV Noord

Vervangen of opknappen

Kijk maar eens in de gemeente Pekela. Die wilde van de 34 bruggen over het Pekelderdiep 21 weghalen omdat ze er zo slecht aan toe zijn dat herstel nauwelijks nog mogelijk is. Tot ergernis van veel Pekelders die vinden dat veenkoloniaal historisch erfgoed ermee om zeep wordt geholpen.
Niet alleen nalatigheid bij onderhoud maakt dat menig brug aangepakt moet worden. Veel bruggen zijn gebouwd in de jaren na de Tweede Wereldoorlog en voldoen niet meer aan de eisen die nu gelden vanwege het zwaardere verkeer.
Honderden, misschien wel duizenden bruggen zullen vernieuwd moeten
Kor Bethlehem - Machinefabriek Rusthoven
Een flink deel van de 85.000 bruggen en bruggetjes in Nederland zal daarom vervangen moeten worden of is op z’n minst toe aan een opknapbeurt. ‘Dat gaat om honderden bruggen, misschien wel duizenden’, zegt productieleider Kor Bethlehem van Machinefabriek Rusthoven.
Daar komt de nieuwbouw nog bij. Nu zowat elke nieuwe woonwijk een waterpartij krijgt moeten er ook veel nieuwe bruggen gemaakt worden. Om werk hoeft Rusthoven zich de komende jaren dus niet al te druk te maken. Bethlehem: ’Er ligt een enorme markt voor ons.’
Tekst gaat verder onder de foto
Laswerk aan de Coöperatiebrug
Laswerk aan de Coöperatiebrug © Loek Mulder/RTV Noord

Weinig kracht

De Coöperatiebrug die woonwijk Suikerzijde over het Hoendiep zal verbinden met de stad is een mooi voorbeeld van zo’n nieuwe brug. Het is een zogeheten basculebrug. Die functioneert als een weegschaal, met aan de ene kant het gewicht van het brugdek en aan de andere zijde een contragewicht. Openen en dicht doen van de brug kost ermee weinig kracht.
De brug ligt nog in onderdelen van ruw staal in de hal van Rusthoven. Ernaast wordt gewerkt aan de Berlagebrug, een brugproject voor de gemeente Amsterdam. Het brugdek van de Coöperatiebrug is nu bijna af, evenals het deel dat voor het tegenwicht zorgt.
Tekst gaat verder onder de foto
De Coo¨peratiebrug in de productiehal
De Coo¨peratiebrug in de productiehal © Loek Mulder/RTV Noord

Reputatie opgebouwd

Een stuk of zeven à acht bascule-, hef-, draai- of ophaalbruggen verlaten jaarlijks de productiehal van Rusthoven. Het constructiebedrijf heeft ermee in de bijna zeventig jaar van zijn bestaan een stevige reputatie opgebouwd als bruggenbouwer en de bruggen van Rusthoven liggen inmiddels in heel het land.
Zoveel bedrijven die bruggen bouwen zijn er trouwens ook niet. Volgens productieleider Betlehem houdt het met een stuk of vier specialisten wel op.
De Sontbrug is de enige brug waar ik met plezier voor sta te wachten
Kor Bethlehem - Rusthoven
Dé trots van Rusthoven? Dat is de Sontbrug over het Winschoterdiep in de stad Groningen. Opgeleverd in 2015 en met vierhonderd meter lengte de langste in de stad Groningen. Ook een basculebrug overigens.
Openen en sluiten van de brug is iedere keer opnieuw een spectaculair gezicht met de twee immense, afgeschuinde brugdelen die op een paar centimeter afstand langs elkaar bewegen.
Een knap staaltje werktuigbouw, maar ook een project dat Bethlehem en zijn mannen ’heel wat hoofdpijn heeft opgeleverd’.
‘Je weet dat de berekeningen kloppen’, zegt Bethlehem. ‘Maar als je het hele spul op locatie gaat monteren dan sluipt toch de twijfel erin. Hebben we niet wat over het hoofd gezien?’
De sommetjes klopten. Bethlehem: ‘Het is de enige brug waar ik met plezier voor sta te wachten.’
Het product

Wat: De brug

Wie: Machinefabriek Rusthoven

Waar: Groningen

Aantal werknemers: Tachtig

Omzet: 5,6 miljoen euro (2021)

Made in Grunn: bruggen bouwen bij Rusthoven