Raad van State buigt zich vandaag over sluiten van gaskraan

Een gaswinlocatie in Kolham
Een gaswinlocatie in Kolham © Venema Media/Hollandse Hoogte/ANP
Wanneer moet de gaskraan in Groningen definitief dicht? Die vraag staat donderdag centraal tijdens een zitting van de Raad van State in Den Haag. De zaak is aangespannen door alle Groningse overheden en de Groninger Bodem Beweging.
Sinds 1 oktober wordt er geen gas meer gewonnen in het Groningenveld. De kraan kan nog wel open bij strenge kou, met temperaturen van -6,5 graden overdag of kouder.

Nu sluiten

De Groninger Bodem Beweging (GBB) wil die mogelijkheid uit het gasbesluit halen. De belangenvereniging vindt dat staatssecretaris Vijlbrief van Mijnbouw de kraan op 1 oktober al definitief had moeten sluiten, zeker na de vernietigende conclusies van de parlementaire enquêtecommissie.
Ook de gasregio gaat in beroep tegen het gasbesluit. De provincie, de tien Groningse gemeenten, de waterschappen en de veiligheidsregio eisen vooral duidelijkheid. Ze willen weten hoeveel gasputten bij nood open gaan en welke locaties dat dan precies zijn.
'We zien in de stukken dat het soms over vijf clusters gaat, maar anderzijds houdt de staatssecretaris de mogelijkheid voor elf clusters open', zei gedeputeerde Susan Top eerder. Daarover wil de regio opheldering.
Susan Top
Susan Top © RTV Noord

NAM: per 1 april dicht

De NAM is als gaswinner betrokken bij de zaak. Het gasbedrijf wil de kraan op 1 april 2024 definitief sluiten. Volgens de NAM is de kans heel klein dat er daarna nog gas uit het Groningenveld nodig is.
Tegelijkertijd zijn de kosten voor het operationeel houden van het veld hoog. Er moet personeel en onderhoud worden ingepland en dat is volgens het bedrijf onnodig.

Voor Kerst uitspraak

De zaak bij de Raad van State donderdag is nog maar een voorschot op de beroepsprocedure. De GBB en gasregio vragen om een eerste oordeel over het gasbesluit. De hoogste bestuursrechter kijkt hierin of het besluit goed is onderbouwd. Zo niet, dan kan de rechter het besluit opschorten en is het dus aan de Raad van State om te bepalen hoe het verder moet.
De uitspraak zal waarschijnlijk nog voor Kerst zijn.
De GBB en de regionale overheden hebben voor deze weg gekozen, omdat de achterliggende beroepszaak naar verwachting pas in februari of maart zal beginnen. Voor er een uitspraak ligt, is de winter alweer lang en breed voorbij, terwijl zij nu graag duidelijkheid willen.

'Groningen nodig als back-up'

Vijlbrief wil het Groningenveld achter de hand houden voor de leveringszekerheid. Als gaslocaties bij strenge kou op de zogeheten 'waakvlam' staan, kan er volgens de staatssecretaris snel gereageerd worden als bijvoorbeeld een gasopslag uitvalt. Daarmee wil hij voorkomen dat huishoudens en ziekenhuizen in de kou komen te staan.
Staatsecretaris Hans Vijlbrief
Staatsecretaris Hans Vijlbrief © FPS/Jos Schuurman
Op 1 oktober 2024 wil het demissionaire kabinet de gaskraan definitief sluiten. Dan worden alle productielocaties afgebroken, zodat gaswinning niet meer mogelijk is. Dit is nog niet wettelijk vastgelegd.