Inspectie over overvol en onveilig Ter Apel: 'Groningen kan dit niet meer alleen' (update)

Het Aanmeldcentrum in Ter Apel
Het Aanmeldcentrum in Ter Apel © Jos Schuurman / FPS
'De situatie in het overvolle asielzoekerscentrum in Ter Apel is onhoudbaar. De brandveiligheid is er niet op orde, aan basale eisen van bed en bad wordt niet voldaan en het risico op gewelddadige incidenten neemt toe.' De Inspectie Justitie en Veiligheid ziet dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) het niet meer alleen kan bolwerken in Ter Apel en dat het dringend bijstand nodig heeft.
Dit concludeert de inspectie na een bezoek aan Ter Apel, afgelopen dinsdag.
In een brief aan staatssecretaris Van der Burg van Justitie en Veiligheid roept de inspectie het Rijk op om - zolang er meer asielzoekers verblijven dan de maximaal toegestane tweeduizend mensen - het COA in Ter Apel van bijzondere bijstand te voorzien. Ook roept ze de gemeenten en provincies buiten Groningen op om hierin samen te werken met het Rijk.
'Ter Apel kan dit niet meer alleen. Groningen kan dit niet meer alleen. Het Rijk, provincies en gemeenten elders in het land moeten nu echt een stap naar voren zetten. Mensen bij de IND en het COA werken zich een slag in de rondte. Medewerkers van het Rode Kruis ook. Vluchtelingenwerk heeft alles gedaan om dit te agenderen. Het zou niet zo moeten zijn dat het geluid van Groningen steeds verstomt, zegt hoofdinspecteur Hans Faber van de Inspectie Justitie en Veiligheid.

's Nachts naar plekken elders in het land

Vanaf vandaag (donderdag) worden groepen asielzoekers voor de nacht elders in het land ondergebracht. Maar dat is geen oplossing voor overdag. Dan worden ze weer teruggereden naar het overvolle Ter Apel, stelt de inspectie.
Ter Apel kan dit niet meer alleen. Groningen kan dit niet meer alleen
Hoofdinspecteur Hans Faber van de Inspectie Justitie en Veiligheid

'Onverantwoord en ontoelaatbaar'

'We kregen afgelopen weekend sterke signalen dat de situatie in Ter Apel verder uit de hand aan het lopen was. We hebben toen besloten om dinsdag zelf poolshoogte te gaan nemen met een team van vijf inspecteurs', vertelt hoofdinspecteur Faber van de inspectie. Die inspecteurs zagen dat de maximale bezetting van het aanmeldcentrum met honderden mensen wordt overschreden, een situatie waarvoor de inspectie vorige maand al waarschuwde. 'Daardoor wordt nu niet voldaan aan de meest basale eisen van opvang op het gebied van bed en bad voor de groep mensen die daar boven de maximale bezetting van tweeduizend mensen verblijven. Zij hebben geen bed en kunnen zich niet wassen. Dat is ver beneden het minimum', aldus Faber.
Deze groep overnacht bovendien in recreatieruimtes van het COA en in wachtkamers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Faber: 'Dat is onverantwoord en ontoelaatbaar, omdat die ruimtes niet brandveilig zijn. Stel je voor dat daar brand uitbreekt en er slapen 160 mensen. Dan is het niet te overzien wat daar gebeurt.'
Bekijk de reactie van Hans Faber. Tekst gaat verder onder de video
Inspectie over Ter Apel: 'Afgelopen weekend liep het uit de rails'

Meer ernstige incidenten

Het bewaken van de orde en veiligheid in het asielcentrum in Ter Apel is ook niet of nauwelijks mogelijk. Binnen de hekken van het COA-terrein groeit het aantal incidenten en de ernst ervan met de dag. Een groep van zo’n 200 tot 250 asielzoekers zorgt er voor flinke overlast.
Het COA, verantwoordelijk voor opvang en begeleiding van asielzoekers, heeft dringend hulp nodig om deze urgente situatie aan te kunnen, zegt de inspectie. Hoofdinspecteur Faber: 'Er moet voorzien worden in een adequate verblijfsmogelijkheid waar mensen veilig zijn, zich veilig voelen en waar de brandveiligheid op orde is. De COA-medewerkers doen al maanden wat ze kunnen maar nu wordt bijna het onmogelijke van hen gevraagd.'
Dit bericht is aangevuld met een reactie van de hoofdinspecteur van de Inspectie Justitie en Veiligheid.