Van bootvluchteling tot zorgverlener: biografie over oud-FC Groningen-verdediger Sankoh in de maak

Gibril Sankoh in duel met Luis Suarez tijdens FC Groningen - Ajax in 2008
Gibril Sankoh in duel met Luis Suarez tijdens FC Groningen - Ajax in 2008 © ANP
Nee, hij is niet de beste speler die ooit het shirt van FC Groningen droeg, maar Gibril Sankoh draagt wel een bijzonder levensverhaal met zich mee. 'En hij heeft een enorme gunfactor', zegt Ferdi Delies. De inwoner van Tolbert schreef al biografieën over onder anderen Erik Nevland en Danny Buijs en daar komt in maart volgend jaar een boek bij over Sankoh.
Net als Nevland en Buijs hees ook Sankoh in 2004/2005 voor het eerst het shirt van FC Groningen om de schouders. Als relatief onbekende aanwinst kwam de destijds 21-jarige verdediger over van Telstar en had hij nog een hele voetbalcarrière voor zich. Wat veel mensen echter niet weten, was dat Sankoh toen al meer had meegemaakt dan menig leeftijdsgenoot.
Delies had daarover al weleens wat verhalen gehoord, maar wat de inwoner van Sierra Leone al op jonge leeftijd heeft meegemaakt, hoort hij pas tot in detail als hij een jaar geleden bij hem op bezoek gaat voor een ander boek dat volgend jaar over FC Groningen verschijnt. 'Toen ik zijn verhaal aanhoorde, dacht ik: dit is zó heftig en indrukwekkend, dat kun je niet kwijt in één hoofdstuk. Dat verdient een eigen boek', blikt Delies terug.

Meegesmokkeld

Sankoh is nog maar een kind als Sierra Leone wordt getroffen door een burgeroorlog, waarbij rebellen de hoofdstad Freetown overspoelen. 'Ondanks de armoede heeft Gibril een goede jeugd en staat hij al snel bekend als talentvolle voetballer, maar als die rebellen de straten in komen, volgen er berovingen en verkrachtingen, echt de meest vreselijke dingen. Gibril was toen nog jong, maar groot voor zijn leeftijd. De rebellen stopten zulke jongens vol met drugs, zodat ze onbevreesd waren om mee te vechten aan het front.'
Overal waar Gibril komt, heeft hij de gunfactor
Ferdi Delies
Sankohs vader wil dat koste wat kost voorkomen en smokkelt zijn zoon de haven in, waar hij gehuld in slechts een trainingsbroek en t-shirt op goed geluk op een vrachtschip wordt gezet. Het blijkt een Nederlands vrachtschip, waarin de jonge Gibril in drie weken tijd amper zonlicht ziet en niet weet waar hij terechtkomt. Zijn eindbestemming blijkt Rotterdam, waar hij zijn toevlucht midden in de winter rillend van de kou zoekt in de straten van de Maasstad.
Ferdi Delies bij Edwin op Noord op Radio Noord
Ferdi Delies bij Edwin op Noord op Radio Noord © RTV Noord

Gunfactor

'Een vrouw wijst hem op het politiebureau, waarna Gibril in de hele carrousel van asielcentra terechtkomt', vertelt Delies. 'Via Ter Apel belandt hij in een asielzoekerscentrum in Heemskerk, waar hij ontzettend goed wordt geholpen door vrijwilligers van voetbalvereniging De Kennemers uit Beverwijk. En dat is zo bijzonder aan hem vind ik, want overal waar Gibril komt, heeft hij de gunfactor. Mensen helpen hem graag en zo komt hij onder meer aan een verblijfsvergunning en woonruimte.'
Met al die hulp weet Sankoh het via De Kennemers ook tot profvoetballer te schoppen bij Telstar, waarna FC Groningen hem in de winter van het seizoen 2004-2005 aantrekt.
De ploeg van Ron Jans eindigt dat seizoen twaalfde, maar in het seizoen erop verovert Sankoh een basisplaats bij de Trots van het Noorden, die in de winterstop verhuist van het Oosterparkstadion naar de Euroborg. In de play-offs van dat seizoen lopen de Groningers ternauwernood Champions League-voetbal mis als een 2-1 thuiszege op Ajax net onvoldoende blijkt na een 2-0 verliespartij in Amsterdam.
Sankoh wordt gefeliciteerd na het enige doelpunt dat hij ooit maakte voor FC Groningen: tegen Feyenoord
Sankoh wordt gefeliciteerd na het enige doelpunt dat hij ooit maakte voor FC Groningen: tegen Feyenoord © ANP

Sankohtje

Sankoh komt uiteindelijk tot 150 wedstrijden voor FC Groningen en verovert daarin de harten van veel supporters. Op de tribune wordt met regelmaat gekscherend geroepen waar het wekelijkse Sankohtje blijft, refererend aan een slordigheidje waarop de verdediger weleens te betrappen is. Maar zijn duelkracht, durf, onverschrokkenheid en vooral zijn indrukwekkende crosspasses vergoeden dat allemaal ruimschoots.
Na zijn tijd in Groningen speelt Sankoh ook nog bij het Duitse FC Augsburg, spekt hij zijn bankrekening bij twee clubs in China, keert hij kortstondig terug in Nederland bij Roda JC, om zijn carrière in 2019 te beëindigen bij ACV in Assen. 'Wat je ook van hem vindt, je kunt hem moeilijk haten. Gibril is een lieve, sympathieke jongen. Als je kijkt wat hij sportief heeft bereikt is hij van vrijwel niets naar eigenlijk alles gegaan.'

'Hij helpt nu anderen'

Wat Delies het meest is bijgebleven van Sankohs levensverhaal zijn de jeugdjaren in Sierra Leone. 'Overal waar hij kwam, maakte hij wel wat mee. En dat maakt ook dat dit boek ook niet-voetballiefhebbers zou kunnen aanspreken', denkt Delies. Sankohs tijd in China was op z'n zachtst gezegd ook bijzonder, zegt hij. 'Hij zat daar met Nando Rafael, die hij nog kende van z'n tijd bij FC Augsburg, en ze maakten daar best heftige dingen mee. Gibrils geluk is geweest is dat hij een vrouw aan z'n zijde had die hem hielp, in tegenstelling tot Nando Rafael, die het wat minder verging.'
Na zijn profvoetbalcarrière was Sankoh nog een tijdje jeugdtrainer bij FC Groningen, maar hij werkt nu in Zuidlaren bij zorginstelling Lentis. 'Daar helpt hij mensen met de meest uiteenlopende problemen. Hij is geknipt voor dat werk, hoor ik overal. Zoals hij zelf altijd geholpen is, helpt hij nu anderen.'
Het boek, dat wordt uitgegeven door Uitgeverij Inside, is vanaf medio maart 2024 te verkrijgen in de bekende boekenwinkels.
Zie ook de ESPN-documentaire: Het lot van Gibril Sankoh: