Ondergrond spoor is te zacht, veiligheidsnorm wordt niet gehaald

Een NS-trein rijdt over een spoorbrug
Een NS-trein rijdt over een spoorbrug © ANP
Spoordijken in met name Noord-Nederland, Zeeland en de Randstad voldoen niet aan de veiligheidsnormen. Er is kans op ontsporingen doordat de ondergrond van klei en veen minder sterk is dan zand.
Sporen liggen grotendeels op spoordijken: de verhoogde ondergrond onder het spoor. In heel Nederland voldoet zo'n 1400 van de 2600 kilometer aan spoordijk niet aan de veiligheidsnormen. Dat meldt de Volkskrant na onderzoek in opdracht van spoorbeheerder ProRail. De infrastructuur wordt verder onderzocht, maar ProRail acht het treinverkeer voor nu nog veilig.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door vier ingenieursbureaus. Zij kijken naar geologische kaarten en informatie uit grondboringen. De vereiste is dat een trein met zijn volle gewicht stil kan staan op de rails, zonder dat de spoordijk instort.

'Veiligheidsnorm is conservatief'

'De veiligheidsnorm is conservatief', zegt Jasper Ingram, die het onderzoek vanuit ProRail coördineerde. 'En we moeten controleren of de berekeningen wel écht kloppen. Bovendien is in de afgelopen 105 jaar geen enkel baanlichaam (jargon voor spoordijk, red.) verzakt. We beschouwen het treinverkeer daarom nog steeds als veilig.'

Nog veel onduidelijk

Maar ProRail erkent dat er veel is wat men nog niet weet. Ingram: ‘We kunnen moeilijk voorspellen wanneer baanlichamen verzakken. En we weten ook nog niet goed wat zo’n afschuiving veroorzaakt. De kans daarop is klein, maar de gevolgen zijn groot. Als een trein van het spoor rijdt, kan dat tot zwaargewonden en doden leiden.’

Leeftijd en klimaatverandering

Hoe het komt dat de spoordijken niet aan de veiligheidsnormen voldoen, is nog niet helemaal duidelijk. ProRail vermoedt dat het niet alleen te maken heeft met ouderdom – vrijwel alle spoordijken zijn gebouwd voor 1920 – maar ook met klimaatverandering. De spoordijken worden bovendien zwaarder belast doordat er vaker treinen rijden, met zwaarder materieel en op hogere snelheid.
Om het instortingsgevaar beter te begrijpen, wordt de komende jaren meer onderzoek gedaan.