Oekraïners in Stadskanaal boos over leefomstandigheden: 'De schimmel zit overal'

Een groep Oekraïense vluchtelingen in Stadskanaal, links Kristina Demianiuk
Een groep Oekraïense vluchtelingen in Stadskanaal, links Kristina Demianiuk © Rik Russchen/RTV Noord
Oekraïense vluchtelingen die worden opgevangen in Stadskanaal, zijn boos. Ze vinden de leefomstandigheden in een aantal opvanglocaties ondermaats. Ook zijn ze teleurgesteld dat de woonbegeleiders per januari moeten vertrekken. De gemeente Stadskanaal erkent dat op sommige locaties wat problemen zijn, maar is het niet met alle kritiekpunten eens.
Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne worden vluchtelingen opgevangen op diverse locaties in Stadskanaal. Aan de Kathodeweg, op het voormalige Philips-terrein, is in juli 2022 een containerdorp uit de grond gestampt. Het minidorp, met in totaal 54 woonunits, biedt plaats aan honderdtwintig vluchtelingen. De bewoners daar zijn op z'n zachtst gezegd niet blij met de leefomstandigheden en trekken aan de bel.
Tekst gaat verder na de foto
De opvanglocatie aan de Kathodeweg
De opvanglocatie aan de Kathodeweg © Rik Russchen/RTV Noord

Lekkage en slechte hygiëne

Eén van de vluchtelingen - ze wil graag anoniem blijven - laat op haar telefoon enkele foto's zien. 'Kijk eens hoe vies het is op sommige kamers. De schimmel zit overal en op veel plekken hebben we last van lekkage. Het is heel slecht gesteld met de hygiëne hier. Ik woon hier met m'n twee kinderen. Dit is geen plek om lang te verblijven, maar we zitten hier nu alweer anderhalf jaar.'
De gemeente Stadskanaal erkent dat de locatie aan de Kathodeweg z'n gebreken heeft en zegt een oplossing gevonden te hebben. 'We gaan deze locatie in maart sluiten', vertelt wethouder Ingrid Sterenborg. 'Op de Sportparklaan wordt een nieuwe opvangplek gecreëerd voor de ontheemden uit Oekraïne. Dat probleem wordt dus opgelost.'
Tekst gaat verder na de foto
Op de opvang aan de Kathodeweg is niet alles in goede staat
Op de opvang aan de Kathodeweg is niet alles in goede staat © Eigen foto
'Het is natuurlijk wel vervelend dat de situatie op dit moment zo is', vervolgt ze. 'Maar we hebben anderhalf jaar geleden alle locaties uit de grond gestampt, omdat er dringend behoefte aan was en de beschikbare panden niet voor het oprapen lagen. De hoop en de verwachting was toen dat de oorlog niet al te lang zou gaan duren, maar helaas blijkt dit niet het geval.'
Je kunt er hooguit met vier personen leven, maar zeker niet met z'n achten
Kristina Demianiuk - Oekraïense vluchteling
Een andere opvanglocatie in Stadskanaal is gevestigd aan de Navolaan. Kantoorruimtes zijn er omgebouwd tot opvangplaatsen. In het pand, dat plaats biedt aan honderd vluchtelingen, zijn extra wc’s en douches geplaatst. Hier worden sinds de zomer van 2022 alleen vrouwen en kinderen uit Oekraïne opgevangen.

Veel te kleine kamers

Kristina Demianiuk is een van de vrouwen die er verblijft. In haar ogen zijn de kamers veel te klein. 'We zitten daar met z'n achten op een kamer, dat is echt veel te veel. Je kunt er hooguit met vier personen leven, maar zeker niet met z'n achten. Dat is niet comfortabel natuurlijk, maar de gemeente geeft niet om ons.'
De gemeente Stadskanaal heeft duidelijk een andere lezing. 'De kamers zijn bedoeld voor acht personen. In het verleden, op minder drukke momenten, verbleven er wel eens minder personen op een kamer. Ik snap dat het heel vervelend is dat je diezelfde kamer daarna opeens moet delen met meerdere mensen. Maar daar zijn ze wel voor ingericht.'
Demianiuk kaart nog een ander probleem aan. De woonbegeleiders - die de vluchtelingen al anderhalf jaar met allerlei zaken helpen - moeten per januari vertrekken. Hun contracten worden niet verlengd. Het zou gaan om negen werknemers. 'Wij willen graag dat ze hier blijven werken. Ze helpen ons met veel dingen en we hebben een goede band met hen opgebouwd. Ik snap niet dat ze weg moeten, de gemeente vertelt ons niet waarom.'
Tekst gaat verder na de foto
Schimmel op de vloer van een van de opvangplekken
Schimmel op de vloer van een van de opvangplekken © Eigen foto
Sterenborg wil hier graag duidelijkheid over verschaffen. 'Het contract dat we hadden met het werving- en selectiebureau loopt eind december af. Afgelopen zomer hebben we gekeken wat we in het nieuwe jaar nodig hebben. We zien dat de doelgroep is veranderd. Oekraïners die nu ons land binnenkomen, kampen vaker met (oorlogs)trauma’s. Daarom is er nu behoefte aan woonbegeleiders met andere competenties.'

Lijst met handtekeningen

De Oekraïners die wij spreken zijn het duidelijk niet eens met dat besluit. 'Zij helpen ons al vanaf het moment waarop we hier kwamen', zegt de vrouw uit de opvanglocatie aan de Kathodeweg. Er is zelfs een lijst met handtekeningen verzameld en aangeboden aan de gemeente. 'Om te laten zien dat wij pal achter de woonbegeleiders staan.' Ook de woningbegeleiders zelf geven aan graag te willen blijven.
Sterenborg: 'Ik begrijp heel goed dat er een vertrouwensband is tussen hen, maar er veranderen wel vaker mensen van baan. De woonbegeleiders zijn niet bij ons in dienst. Als ze daar graag willen blijven, moeten ze dat aangeven bij hun werkgever. Wij gaan daar niet over.'
Als ik dit nu hoor, dan denk ik: waar gaat dit mis?
Ingrid Sterenborg - Wethouder Stadskanaal
Demianiuk is teleurgesteld over het besluit. Ze vindt dat de gemeente te weinig luistert naar de vluchtelingen. 'Het voelt alsof we niet gehoord worden.' Volgens Sterenborg is dat absoluut niet het geval. 'Wij voeren wekelijks een gesprek met een afvaardiging van de bewoners van beide locaties. Ze kunnen overal met hun vragen terecht. Als ik dit nu hoor, dan denk ik: waar gaat dit mis? Wordt het niet goed teruggekoppeld? Ik weet het niet.'

Bedankje

De Oekraïners willen niet alleen maar negatief zijn. Demianiuk: 'We willen Nederland ook bedanken, omdat ze ons willen opvangen. Dat vinden we heel fijn. Maar we hopen dat sommige dingen in de toekomst toch een beetje beter geregeld worden.'