Made in Grunn: Nieuwjaarsrolletjes van Vegter in Hoogezand

Martijn Berghuis (l) en Gerwin Noorlag, directie van Vegter
Martijn Berghuis (l) en Gerwin Noorlag, directie van Vegter © Loek Mulder/RTV Noord
Zijn de rolletjes nou voor nieuwjaars- of oudjaarsdag? De verwarring en misverstanden rond de opgerolde wafel lijken even standvastig als de traditie van het eten ervan. Ook bij Wafelspecialist Vegter in Hoogezand moeten ze het nog regelmatig uitleggen.
Daarom nog even hoe het zit: de rolletjes staan voor het nog opgerolde nieuwe jaar en men eet ze dus op nieuwjaarsdag. Ze heten niet voor niets nieuwjaarsrolletjes. De platte kniepertjes symboliseren het uitgevouwen jaar dat achter ons ligt.

Rond de kachel

Rond de jaarwisseling bakten mensen ze vroeger zelf. Lekker rond de kachel, wafelijzer met beslag in het vuur en na een paar tellen had je een dampend en zoet kniepertje. Opgerold op een pollepel werd van het versgebakken koekje een nieuwjaarsrolletje gemaakt, bedoeld voor de januarivisite.
Bij de bakkerij van Vegter aan de Sluiskade in Hoogezand zijn de kachel en het wafelijzer allang vervangen door computergestuurde bakkerijmachines. Dat moet ook wel wanneer je zoals Vegter achttien miljoen rolletjes bakt per jaar, 330 per minuut.
Het bakken van de rolletjes en de knijpertjes begint ook stukken eerder. Ergens in maart al start het opbouwen van de voorraden om ervoor te zorgen dat de nieuwjaarsrolletjes op tijd in de schappen van de supermarkten liggen.
Een doos met nieuwjaarsrolletjes
Een doos met nieuwjaarsrolletjes © Loek Mulder/RTV Noord

Traditie van de ondergang gered

Het eten van kniepertjes en rolletjes is in noorden en oosten van Nederland een traditie die moedig stand houdt. Deels zou je dat een verdienste van de Hoogezandster bakkerij kunnen noemen. Want concurrenten heeft Vegter nauwelijks, zeggen directeuren Gerwin Noorlag en Martijn Berghuis.
Je zou zelfs kunnen zeggen dat Noorlag en Berghuis de traditie eigenhandig hebben gered van teloorgang. Want het had weinig gescheeld of het was helemaal mis gelopen met de wafels van Vegter.

Te grote broek aan

Om minder seizoensafhankelijk te zijn introduceerde rond 2015 toenmalig eigenaar Gert Vegter - de vijfde generatie in de bakkerij - nieuwe producten, waaronder een wafeltje met een chocoladelaagje, verkocht in een koker. Om aan de vraag te beantwoorden stak Vegter flink geld in automatisering en nieuwe machines.
‘Het bedrijf heeft toen een te grote broek aangetrokken en teveel risico’s genomen’, zegt Noorlag. De grootste afnemer van de aanvankelijk succesvolle chocoladewafeltjes haakte opeens af.
Vegter belandde in een neerwaartse spiraal en toen ook de bank zijn handen ervan af trok was het begin 2018 gedaan. ’Een verschrikkelijke zaak’, vat Noorlag het faillissement samen.
We zijn teruggegaan naar de basis
Gerwin Noorlag - directeur Vegter
Productieleider Noorlag en financiële man Berghuis bleven de potentie zien van het bedrijf. Met steun van de Enschedese bakkerij Hollandia begonnen ze opnieuw.
‘We zijn teruggegaan naar de basis’, vertelt Noorlag. De nieuwjaarsrolletjes en kniepertjes dus. Gokken op één grote klant of groots investeren, dat is er nu niet meer bij. ‘Zonder grote risico’s te nemen brengen we nu stapje voor stapje nieuwe producten.’
Zoals de Choco Mafia, een nieuw koekje. Noorlag: ‘We kunnen niet zoals grote fabrikanten een plek afdwingen in het supermarktschap. Dus proberen we ons te onderscheiden met de verpakking en door een beetje brutaal te zijn.’

Grootverbruikers rond Veendam

Noorlag: ‘We zijn er voortdurend mee bezig. We werken aan lenterolletjes, rolletjes voor met Pasen, pepernootrolletjes en hartige rolletjes met kaascrème. Het moet eigenlijk zo groot worden dat de hele Benelux onze rolletje gaat eten. Maar dat zal tijd nodig hebben.’
Want natuurlijk houden Noorlag en Berghuis ook rekening met afkalven van de nieuwjaars-rolletjesgewoonte, waar het bedrijf zo’n tachtig procent van de omzet uit haalt. Vooralsnog zit de klad er nog niet in. Vaak gaat bij Vegter in september al de telefoon: ‘Waar blijven ze?’
De rolletjes worden in heel Noord- en Oost-Nederland wel gegeten, met een zwaartepunt rond Veendam, waar kennelijk veel heavy users zitten. De supermarkten daar zijn de grootste afnemers van het koekje dat wordt gebakken volgens een - uiteraard - geheim recept.

Een van de oudste bedrijven

Volgend jaar bestaat Vegter 150 jaar, waarmee het een van de oudste Groninger bedrijven is. De bakkerij, ooit begonnen als gewone broodbakker, overleefde twee wereldoorlogen en een faillissement, dat goed beschouwd het bedrijf met beide benen op de grond zette. ‘Uiteindelijk was het goed voor ons’, zegt Martijn Berghuis.
Nieuwjaarsrolletjes van Vegter in Hoogezand
Terugblik 2023

RTV Noord publiceert op de dagen tussen kerst en oud en nieuw een reeks eindejaarsverhalen en columns die we bundelen op onze terugblikpagina. Hier vind je ook de best gelezen verhalen én de tips van de redactie van 2023.