COA-medewerkers Ter Apel voelen zich in de steek gelaten

COA-medewerkers Bé, Marga en Jolanda
COA-medewerkers Bé, Marga en Jolanda © RTV Noord
Medewerkers van het COA in Ter Apel voelen zich in de steek gelaten door de landelijke politiek. Afgelopen zomer trokken ze al aan de bel over de drukte in de asielopvang bij het landelijke aanmeldcentrum. Afgelopen zomer werd bijna elk plekje al gebruikt.
Een oplossing kwam er niet en de druk nam in de maanden daarna alleen maar toe. Het leidde uiteindelijk opnieuw tot een crisis: er waren geen bedden en asielzoekers moesten in wachtkamers slapen. De GGD en de Inspectie Justitie en Veiligheid sloegen alarm.
In de eerste aflevering van de serie 'Achter de poort' is te zien hoe de druk op de asielopvang toeneemt bij de eerste opvang voor nieuwe asielzoekers. Vooral in de zogenaamde nachtopvang moesten regelmatig ad-hoc-oplossingen toegepast worden om ruimte te maken in Ter Apel.
Bekijk de eerste aflevering van de serie 'Achter de poort' hier (tekst gaat door onder de video):
Achter de poort: Nuchtere Groningers (aflevering 1)

Frustratie bij bewoners en medewerkers

Door een gebrek aan opvangplekken in de rest van het land, moeten asielzoekers langer in Ter Apel blijven. 'Normaal blijven bewoners hier een paar dagen, maar inmiddels hebben we een aantal bewoners die hier al maanden verblijven', vertelt woonbegeleider Bé Olthoff.
Het zorgt voor frustratie bij bewoners. 'Ze hebben geen duidelijkheid', legt collega Jolanda Bakker uit. 'En het liefst wil je die duidelijkheid wel geven, want anders zorgt het voor onrust. Ze zien andere mensen wel weggaan. Waarom ik dan niet?'
Om de frustraties te verlichten organiseert Bakker een sportles. Hoeveel bewoners er komen weet ze niet. 'Ook al komt er niemand, dan heb ik het in ieder geval geprobeerd', zegt ze. Al snel staat het veld vol met mannen, vrouwen en kinderen die rek- en strekoefeningen doen. 'Normaal zitten ze alleen op hun kamer en dan kom je in een negatieve spiraal en ga je alleen maar naar beneden'.

'De politiek is hiervoor verantwoordelijk'

Het stoort de medewerkers dat de situatie in Ter Apel al maanden penibel is en ze bijna met de handen in het haar zitten, want zelf kunnen ze niet veel meer doen om de situatie te verbeteren. 'Het geeft toch een onbehagelijk gevoel dat je je werk niet goed kan doen', zegt Olthoff. Ook zijn collega Marga vindt dat: 'We krijgen overal de schuld van terwijl wij ons in allerlei bochten wringen om iedereen onderdak te geven'.
Wij krijgen overal de schuld van terwijl we ons in allerlei bochten wringen om iedereen onderdak te geven
Marga, COA-medewerkster
Wie ze deze situatie kwalijk nemen? 'Goede vraag', zegt Olthoff terwijl hij begint te glimlachen. 'De politiek.'
Ook Bakker neemt het de politiek kwalijk dat medewerkers hun werk soms met een onvoldaan gevoel moeten doen, omdat ze onvoldoende plekken hebben of asielzoekers veel langer moeten laten wachten. 'Laat de politiek eens een paar dagen meelopen op de nachtopvang. Dan heb je al een redelijk beeld van hoe de realiteit is hier en wat voor druk er op mij en mijn collega's staat.'
Bakker hoopt dat de landelijke politiek gaat inzien dat er ingegrepen moet worden. Wat er moet gebeuren? Als het aan de beide medewerkers ligt moet de spreidingswet zo snel mogelijk doorgang vinden en moet er een tweede aanmeldcentrum komen om de druk te verdelen. 'Ter Apel is zo'n mooi dorp, maar dat gaat nu kapot aan onwetendheid, agressie van sommige mensen en diefstallen. Een tweede aanmeldcentrum kan helpen', aldus Bakker.

Voor het eerst camera's 'achter de poort'

Het is voor het eerst dat een cameraploeg langdurig heeft meegedraaid achter de poorten van de COA-opvang in Ter Apel. In de periode juli tot en met november vonden er opnames plaats. Het resulteert in de vierdelige documentaireserie 'Achter de poort'.
Volgende week leren we Ella kennen, die zich hardop afvraagt of het werk nog wel bij haar past vanwege een toename van overlastgevende asielzoekers op haar afdeling.
Later zien we ook hoe het er aan toe gaat op de opvang voor minderjarigen, die afgelopen zomer al twee keer meer mensen opving dan de bedoeling was. Ook zien we hoe medewerkers omgaan met asielzoekers die het land moeten verlaten en dus geen toekomstperspectief meer hebben in Nederland.
De serie 'Achter de poort' is elke donderdagavond vanaf 18.30 uur te zien bij RTV Noord. De uitzendingen worden elk uur herhaald en zijn ook op de website en ons YouTube-kanaal terug te vinden.
Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.