Jarige Willem van Hanegem (80) bouwde mee aan Vinkhuizen: 'Dat die flats er nog staan...'

Willem van Hanegem in 1972 in een volgepakt Oosterpark
Willem van Hanegem in 1972 in een volgepakt Oosterpark © Beeldbank Groningen/Groninger Archieven
Willem van Hanegem, misschien wel de op één na beste voetballer die Nederland ooit gekend heeft, wordt dinsdag 80. Wat De Kromme heeft met de provincie Groningen? Meer dan de meeste mensen denken. Zo stukadoorde hij mee aan de flats in Vinkhuizen, liet hij zich in Stadskanaal aan staar behandelen en vierde hij in het Oosterparkstadion zijn enige landstitel als coach.
Een kleine drie jaar geleden nog zat Willem van Hanegem, samen met de twee andere oud-voetballers Wim Rijsbergen en John Rep, op het podium van cultuurhuis De Klinker in Winschoten. Als onderdeel van een theatertour werd daar, onder leiding van journalist Eddy van der Ley, het WK van 1974 nog eens herbeleefd. Voor De Kromme was de rit van zijn woonplaats Haarlem naar Sodom er één vol nostalgie geweest, bekende hij die avond.

Buurman van Imca Marina

'Ik kwam onderweg het ene na het andere bekende plaatsje tegen', zo tekende William Pomp op in het DvhN. Wat bleek: voor hij doorbrak bij Feyenoord, verdiende Van Hanegem de kost als stukadoor. En zo had hij in de jaren zestig nog meegewerkt aan de bouw van de hoge flats aan de Aquamarijnstraat in stadswijk Vinkhuizen. Hij woonde destijds naast niemand minder dan Imca Marina. 'Dat die flats er nog staan verbaast me ergens nog wel', bekende hij.
Artikel gaat verder onder de foto
Willem van Hanegem stukadoorde zich suf in de hoge flats in Vinkhuizen
Willem van Hanegem stukadoorde zich suf in de hoge flats in Vinkhuizen © ANP
In de decennia die volgden, kwam hij als speler en trainer van Feyenoord, AZ, FC Utrecht en Sparta met enige regelmaat in Groningen op bezoek. Zijn meest memorabele 'Groningse' wedstrijd als speler, was wellicht die op 27 augustus 1972. De Rotterdammers hadden een paar dagen eerder dik (5-1) verloren van Anderlecht, terwijl FC Groningen de competitie met gelijke spelen tegen NEC en PSV was begonnen. Stad en Ommeland dachten dus dat er die zondagmiddag wat te halen viel tegen de Rotterdamse grootmacht.

Stijf uitverkocht

Het Oosterpark-stadion was met 17.500 toeschouwers stijf uitverkocht. Er waren zelfs (Feyenoord-)fans op het dak van de tribune aan de Parkzijde geklommen. De groenwitte supporters kwamen bedrogen uit, want de FC kwam er niet aan te pas die middag: 1-4. Dat was vooral te danken aan Wim van Hanegem, die heer en meester was en die de eerste en laatste Rotterdamse treffer voor zijn rekening nam.
Hij heeft me zo beziggehouden dat ik niet aan aanvallen toekwam
Piet Fransen
'Hij schold alleen zijn medespelers uit, maar zo is hij nu eenmaal', zei de Groningse crack Piet Fransen na afloop. 'Hij was ontzettend moeilijk af te stoppen. Zoals hij Kristensen Jan Schipper en mij verraste bij die vierde goal was grote klasse. Hij heeft me zo beziggehouden dat ik niet aan aanvallen toekwam.'
Artikel gaat verder onder de foto's
1972. Van Hanegem heeft raak gekopt tegen de FC, Feyenoord leidt met 1-0
1972. Van Hanegem heeft raak gekopt tegen de FC, Feyenoord leidt met 1-0 © Beeldbank Groningen/Groninger Archieven
Van Hanegem maakt zijn tweede doelpunt in een vol Oosterpark. Martin Koeman (l) en Piet Fransen kijken toe
Van Hanegem maakt zijn tweede doelpunt in een vol Oosterpark. Martin Koeman (l) en Piet Fransen kijken toe © Beeldbank Groningen/Groninger Archieven
Profvoetballers kregen begin jaren zeventig nog niet de salarissen die we kennen van nu. Dat gold óók voor toppers als Willem van Hanegem. En omdat er toch brood op de plank moest komen, voelde De Kromme zich niet te groot voor een schnabbeltje hier en daar.

In een Leekster kappersstoel

Zo kon het gebeuren dat we de middenvelder in juli 1976 ineens in een kappersstoel in Leek zien zitten. Daar is hij naartoe gereden om de nieuwe kapsalon Edé Jacque van Max Wolthuis te openen. Terwijl Van Hanegem zich door Wolthuis daadwerkelijk laat knippen, staan de mensen zich voor de etalage van de nieuwe salon te verdringen om een glimp van de vedette op te vangen.
Het levert een pracht van een foto op van persfotobureau D. van der Veen.
Artikel gaat verder onder de foto's
Willem van Hanegem laat zich knippen door Max Wolthuis in Leek
Willem van Hanegem laat zich knippen door Max Wolthuis in Leek © Persfotobureau D. van Veen/Beeldbank Groningen/Groninger Archieven
Willem en Truus van Hanegem komen aan bij het Refaja ziekenhuis in Stadskanaal
Willem en Truus van Hanegem komen aan bij het Refaja ziekenhuis in Stadskanaal © Beeldbank Groningen/Groninger Archieven
In de zomer van 1983 zien we Willem van Hanegem, aan de zijde van zijn toenmalige vrouw Truus, plotseling in Stadskanaal. Hij is net gestopt met voetballen en heeft last van de oogziekte staar - zijn zicht bedraagt nog maar twintig procent van wat het ooit was. Aan die staar wil hij zich in het Refaja-ziekenhuis laten behandelen. In Knoal werkt namelijk dokter Jan Worst. En Worst is een gerenommeerde oogarts met een reputatie die klinkt als een klok.
Ik vond het kantje boord of het wel netjes was, maar Willem was heel positief
Bé Bruining over de campagne voor Oost-Groningen
Dat Van Hanegem er ondanks zijn staar nog in was geslaagd te voetballen, verbaasde Worst wel. 'Het zegt veel over zijn aanpassingsvermogen. Bovendien betekent dat dat hij nog een veel betere voetballer was dan iedereen denkt', aldus de in 2015 overleden Worst.

Iets positiefs over Oost-Groningen

De behandeling wordt een succes, waarna Bé Buining van de Streekraad Oost-Groningen zijn kans schoon ziet. Oost-Groningen kan wel wat positieve promotie gebruiken, weet hij. 'We hebben contact opgenomen met Willem of hij wat positiefs over Stadskanaal en Oost-Groningen wilde zeggen', herinnerde Buining zich vijf jaar geleden op Radio Noord. Nou, dat wilde hij wel.
De advertentie die volgt staat op 18 juni 1983 in de vier grote landelijke kranten. 'In Oost-Groningen gingen mij de ogen open', staat er groot boven. En, beweert Van Hanegem in de advertentie: 'Het eerste wat mij na m'n geslaagde oogoperatie in het Refaja-ziekenhuis in Stadskanaal opviel, is dat Oost-Groningen een prima stukje Nederland is.'
'Ik vond het kantje boord of het wel netjes was', aldus Buining bij de 75ste verjaardag van Van Hanegem. 'Willem was er heel positief over. Maar je zit natuurlijk toch een beetje te koketteren met een oogkwaal.'
Artikel gaat verder onder de foto's
Willem van Hanegem prijst Oost-Groningen aan
Willem van Hanegem prijst Oost-Groningen aan © Delpher/NRC
Feyenoord kan kampioen worden, het Oosterpark is een beetje van Rotterdam
Feyenoord kan kampioen worden, het Oosterpark is een beetje van Rotterdam © RTV Noord
31 mei 1993. Het Oosterparkstadion is die dag een beetje van Feyenoord. Wat heet: een groot deel van het stadion is roodwit gekleurd. Dat heeft een reden. Bij winst zijn de Rotterdammers kampioen. Thuis, in De Kuip, volgen 40.000 Feyenoordfans de wedstrijd op grote schermen, maar ook enkele duizenden Feyenoorders hebben de weg naar de Zaagmuldersweg weten te vinden.

Sigaretje in de catacomben van het Oosterpark

Voor Van Hanegem is het een speciale wedstrijd: het wordt namelijk zijn eerste landskampioenschap als coach. Toch zien we hem niet in het feestgedruis na afloop. Onmiddellijk nadat zijn ploeg de buit (5-0 zege) binnen heeft, spoedt Van Hanegem zich naar binnen. Daar rookt hij in de catacomben van het Oosterpark, in zijn eentje, een sigaretje.
'Genieten in stilte, zo kun je het zeggen ja', aldus Van Hanegem. 'Ik vind het vooral mooi voor de jongens, al vind ik het zelf natuurlijk ook schitterend. Maar iedereen geniet op z'n eigen manier.'
Artikel gaat verder na de foto's
Van Hanegem in de Groningse dugout. Zodra de titel binnen is, vlucht hij de catacomben van het Oosterpark in
Van Hanegem in de Groningse dugout. Zodra de titel binnen is, vlucht hij de catacomben van het Oosterpark in © Jos Schuurman/NOS/Youtube
De gewraakte Robben-wissel in Portugal
De gewraakte Robben-wissel in Portugal © NOS/Youtube
Dan sla ik 'm neer...
Willem van Hanegem op de vraag wat hij zal doen als Dick Avocaat Arjen Robben nog eens wisselt

Beer van een wedstrijd

Nog één flinterdun Gronings linkje dan. 19 juni 2004, Portugal. Bedumer Arjen Robben speelt die dag tegen Tsjechië een dijk van een EK-wedstrijd. Bondscoach Dick Advocaat besluit Robben niettemin te wisselen, waarna Oranje tegen de Tsjechen - na een 2-0 voorsprong - met 3-2 verliest. Advocaat krijgt vervolgens de hele natie over zich heen.
De assistent van Advocaat in Portugal is Willem van Hanegem. Hij neemt een dag later de persconferentie voor zijn rekening. Op de vraag wat Van Hanegem zal doen als Advocaat het een wedstrijd later nóg eens waagt om Robben te wisselen, draait Van Hanegem er niet op heen.
'Dan sla ik 'm neer', zegt hij.