Vandaag duidelijkheid over gevolgen spreidingswet voor gemeenten

De spreidingswet moet asielzoekers eerlijker verdelen over Nederland
De spreidingswet moet asielzoekers eerlijker verdelen over Nederland © RTV Noord
Het wordt een spannende dag voor veel gemeenten, vooral in de Randstad. Deze woensdag wordt bekend hoeveel asielzoekers zij moeten opvangen om het aanmeldcentrum in Ter Apel te ontlasten.
Het gaat om de uitwerking van de spreidingswet, die vorige week door de Eerste Kamer is aangenomen. De nieuwe wet gaat donderdag - 1 februari - in. Op grond daarvan kunnen gemeenten gedwongen worden asielzoekers op te vangen.
Woensdag komt staatssecretaris Eric van der Burg van Asielzaken met de verdeelsleutel. Dan wordt duidelijk hoeveel asielzoekers per provincie moeten worden opgevangen en hoe de verdeling over de gemeenten in die provincies is.

Groningen draagt grote steen bij

Nu worden de meeste asielzoekers opgevangen in Noord- en Oost-Nederland. Vooral de provincie Groningen draagt een grote steen bij. De spreidingswet moet ervoor zorgen dat de lasten eerlijker worden verdeeld. Dat is nodig ook, om de langdurige druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel te verlichten. Daar zitten te veel asielzoekers, die bij gebrek aan opvangplekken niet kunnen doorstromen naar azc's.
Uit onderzoek van RTV Noord bleek eerder al dat 111 van de 342 gemeenten in ons land de afgelopen twaalf jaar niets aan opvang hebben gedaan. Vooral in de provincies Zuid- en Noord-Holland laten veel gemeenten het afweten. De verwachting is dat er voor Noordoost-Nederland nauwelijks iets verandert. Vooral in de Randstad moeten gemeenten aan de slag.
Met de spreidingswet in de hand kunnen ze worden gedwongen tot actie. Niet alle gemeenten zitten daarop te wachten. Zo heeft de gemeente Westland in Zuid-Holland op voorhand al laten weten zich te verzetten tegen de gedwongen opvang.

Dwang gaat niet direct in

De dwang gaat nog niet direct in. De spreidingswet bestaat uit twee fases. Eerst krijgen gemeenten de kans op vrijwillige basis hun bestaande opvang uit te bouwen of nieuwe voorzieningen te treffen. Afgezien de vergoeding van de kosten daarvan krijgen deze gemeenten ook een bonus.
Een gemeente die zich de komende drie maanden meldt met meer dan honderd plekken voor de komende vijf jaar, kan een premie van tweeduizend euro per opvangplek tegemoet zien. Dat geld mogen ze vrij besteden.
Als dit alles te weinig opvangplekken oplevert, komt in de tweede fase de dwang om de hoek kijken. Dan moeten alle gemeenten het aantal plekken realiseren, die ze woensdag te horen krijgen van het ministerie van Justitie en Veiligheid.