Bezorgde Hogelandsters: 'Onthutsend dat Defensie hier wil oefenen met zware explosieven'

Een oefening van defensie (ter illustratie)
Een oefening van defensie (ter illustratie) © ANP
De uitbreidingsplannen voor het militaire oefenterrein in De Marnewaard in Lauwersoog wekken zorgen bij inwoners in de omliggende dorpen. Defensie wil het terrein met 300 tot 700 hectare uitbreiden en overweegt het als locatie voor munitieopslag.
De uitbreiding is volgens Defensie nodig vanwege de verslechterde wereldwijde veiligheidssituatie sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Daarbij valt de keuze op het dunbevolkte noorden, omdat hier minder concurrentie is van bijvoorbeeld woningbouw. Het is nog niet zeker of de uitbreiding er komt, er worden ook andere plekken onderzocht.
Een groep van zo’n 25 inwoners heeft zich verenigd en gaat samen hun bezwaren kenbaar maken in een zogeheten zienswijze aan Defensie. Ook hebben ze woensdagavond van zich laten horen tijdens een gemeenteraadsvergadering waar de uitbreiding ter sprake kwam.
'Defensie wil hier veel, en Groningen dreigt, om het maar even populistisch te zeggen, weer het afvoerputje van Nederland te worden op een lastig dossier', liet Menno Le Poole namens de groep bezorgde inwoners weten aan de raad. Ze pleiten ervoor dat Defensie de overlast eerlijker over het land verdeelt en de bestaande hinder grondiger onderzoekt en op basis van die informatie de plannen aanpast.

Gebruik zware explosieven ongewenst

'Het is onthutsend dat überhaupt in een decennia lang door aardbevingen, fysiek en sociaalpsychologisch geteisterde provincie, een militaire zeer heftige activiteit wordt voorgesteld', zegt Le Poole. Defensie wil namelijk naast meer bewegingsvrijheid en vliegruimte voor de luchtmacht ook meer ruimte om te oefenen met zware explosieven. Momenteel is er slechts één 'springterrein' in Noord-Brabant geschikt voor dit doel in Nederland. Daarom overweegt men De Marnewaard hieraan toe te voegen als tweede springterrein. Alternatief wordt ook de regio Arnhem-Apeldoorn-Zwolle genoemd.
'Het is een activiteit die nauw verwant is aan aardbevingen en de ervaring daarvan. Naar onze mening is dit zeker een recept voor schadelijke herbeleving en vervolgschade, vooral omdat de aardbevingsproblematiek nog jarenlang bij ons zal blijven', aldus Le Poole.

Ook zorgen in gemeenteraad

Alle politieke partijen in Het Hogeland begrijpen de urgentie van uitbreiding, gezien de huidige oorlogen. 'De wereld staat in brand. Dagelijks worden we geconfronteerd met beelden waarvan we dachten dat we die niet meer zouden zien, en zeker niet op steenworpafstand', aldus CDA-fractievoorzitter Kor Berghuis.
'We begrijpen daarom dat Defensie op zoek is naar mogelijkheden om beter te kunnen oefenen en voorbereid te zijn. Maar de overlast moet evenredig verdeeld worden over het land.' Dit standpunt wordt door de gehele raad ondersteund.

In gesprek

'Het is logisch dat ze bij ons komen, omdat hier al een defensieterrein is', zegt GroenLinks-fractievoorzitter Anne Marie Smits. 'De uitbreidingsplannen zijn groot, en ik begrijp dat omwonenden daarvan geschrokken zijn.'
Daarom vinden zij en de andere partijen het belangrijk dat er goed overleg is met de omgeving en dat de waarden van het gebied, zoals het recreatief gebruik van de natuur op Lauwersoog, intact blijven. De Marnewaard ligt namelijk vlakbij het Lauwersmeer, dat een Natura 2000-gebied is.
Het college van burgemeester en wethouders laat dan ook van zich horen richting Defensie in een zienswijze. Ze streven naar een gesprek over de uitbreidingsplannen en pleiten voor een evenredige verdeling van belasting en overlast over Nederland. Het behouden van recreatief gebruik van de omgeving en een zorgvuldig overleg met omwonenden zijn volgens hen essentieel.
Tot en met maandag 12 februari kunnen mensen bij Defensie reageren op de plannen en een zienswijze indienen. Er is al een digitale informatiebijeenkomst geweest, maar er worden in het voorjaar nog meer bijeenkomsten georganiseerd.