Universiteiten gaan Engels beperken en Nederlands meer promoten

De universiteiten willen minder buitenlandse studenten
De universiteiten willen minder buitenlandse studenten © Jos Schuurman/FPS
Universiteiten nemen maatregelen om de instroom van internationale studenten te verminderen en de Nederlandse taalvaardigheid van studenten en medewerkers te vergroten.
De veertien universiteiten, waaronder de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), zijn het eens geworden over de stappen die daarvoor moeten zorgen.
Zo worden voorlopig geen nieuwe Engelstalige bacheloropleidingen ontwikkeld. De universiteiten gaan ook inventariseren welke opleidingen, die nu in het Engels worden gegeven, volledig kunnen overschakelen op Nederlands.
Actief studenten werven op internationale beurzen is er niet meer bij, al maken de universiteiten een uitzondering voor sectoren waarin grote tekorten bestaan op de arbeidsmarkt.

Grote bachelors óók in het Nederlands

Verder hebben de universiteiten afgesproken dat grote bachelors op zijn minst ook in het Nederlands aangeboden moeten worden. Dan valt bijvoorbeeld te denken aan economie of psychologie.
'Aan de ene kant staan we voor internationalisering, maar we zien ook dat maatschappelijk en politiek vraagtekens worden gezet bij het model dat we hadden', legt interim-voorzitter Jouke de Vries van Universiteiten van Nederland (UNL) uit. De Vries is ook bestuursvoorzitter van de RUG.
De UNL wil 'serieus werk maken van het oplossen van de knelpunten'. Daarbij willen de universiteiten wel hun autonomie behouden. 'Het was best ingewikkeld om ze op één lijn te krijgen', zegt De Vries.
Wat leveren studenten op voor de RUG?
In 2022 had de RUG 34.000 studenten. Hiervan waren 9.400 internationale studenten. Dit is 27% van het totaal aantal ingeschreven studenten.
Van de internationale studenten aan de RUG komt 75% uit de Europese Unie en 25% is afkomstig uit landen buiten de Europese Unie.
De RUG krijgt voor elke Nederlandse student 8.000 euro, elke Europese student een bedrag van 17.000 euro en voor een niet-Europese student 96.000 euro.

Woonruimte is een probleem

De kennis van de Nederlandse taal en cultuur moet beter, vinden de universiteiten. 'Ik denk dat we daar te weinig aandacht aan hebben besteed in het verleden', erkent De Vries. Met modules en cursussen voor studenten en medewerkers willen de universiteiten daar iets aan doen.
Op het aantrekken van buitenlandse studenten is jarenlang volop ingezet, maar de laatste jaren is er meer aandacht voor de nadelen. Zo kan de toegankelijkheid van opleidingen voor Nederlandse studenten in de knel komen als internationale studenten zich massaal aanmelden. Ook de toch al schaarse woonruimte in Groningen is al jaren is een punt van zorg.
Volgens de laatste cijfers daalt de instroom uit het buitenland overigens al iets. 'Je zou bijna kunnen zeggen dat het probleem zichzelf al oplost', stelt De Vries. Toch willen de universiteiten graag meer mogelijkheden. Hoog op hun wensenlijst staat een numerus fixus, een maximaal aantal studenten, voor het Engelstalige traject van een opleiding. Dat is ook onderdeel van een wetsvoorstel waar minister Robbert Dijkgraaf aan werkt. Volgens UNL is die maatregel 'essentieel' om de instroom te beheersen.
Rector magnificus Jacqueline Scherpen over de gevolgen:
Universiteiten gaan Engels beperken en Nederlands meer promoten