Carnaval in 't Noorden: 'Waarom tot februari wachten om een feestje te vieren?'

© Wiebe Klijnstra/RTV Noord
Menigeen van buiten de provincie kijkt ervan op, maar Groningen kent in zowel Kloosterburen als Ter Apel twee florerende carnavalsverenigingen. Daar worden feesten met pit gevierd, weten we sinds de jaren 80. Maar hoe is dit typisch zuidelijke en katholieke volksfeest hier eigenlijk terecht gekomen?
RTV Noord-historicus Reinder Smith weet daar alles van. Behalve in de katholieke enclaves Ter Apel en en Kloosterburen, wordt het feest 'her en der' in onze provincie nog wel gevierd, zegt hij. 'Zij het vooral op het niveau van de kroegbaas die een briefje op de deur hangt met daarop: 'Vanavond carnaval.' Maar serieuze optochten zie je elders niet meer.'

30 à 40 carnavalsverenigingen in Groningen

Niet meer. 'Want in de jaren 70 hadden wij in Stad carnavalsoptochten, jazeker. Op een gegeven moment hadden we hier in de provincie wel 30, 40 carnavalsverenigingen.'
Wanneer dat allemaal begonnen is? 'In Ter Apel en Kloosterburen halverwege de jaren 60. Daar kwamen katholieke kapellanen uit het zuiden terecht en die dachten: wat vreemd, er is hier geen carnaval.'
Carnavalsvereniging Oldeclooster (archief)
Carnavalsvereniging Oldeclooster (archief) © Carnavalsvereniging Oldeclooster

Geen traditie, toch carnaval

De rest van de provincie volgde in de jaren 70 en 80. Smith: 'Ten eerste was hier vrij weinig te doen, die festivals van tegenwoordig had je toen nog niet. Daarnaast kregen mensen wat meer te besteden en hadden meer vrije tijd. Dat willen wij ook, dachten ze hier toen ze André van Duin in Op Volle Toeren voorbij zagen komen.'
Aan de ene kant wel gek, beaamt Smith. 'Niet katholiek, geen traditie, maar gewoon: wij gaan carnaval vieren.'
Gronings carnaval is niks. daarvoor moet je naar het zuiden
Stadjer in de jaren 80
OOGtv ging in de jaren 80 de straat op om te peilen wat mensen hier van carnaval vonden. 'Ik ben er nou al een paar keer geweest, maar ik vind het niks. Als je carnaval wilt vieren, moet je naar het zuiden', zegt een man. 'Ik vind het zo dom. Ik snap er de clou niet van', zegt een vrouw. En een andere vrouw: 'Carnaval? Daar zijn wij te stijf voor. Ik vind het een zuipfeest.'
Reinder Smith over carnaval
Reinder Smith over carnaval © RTV Noord

Prins Geert de tweede

De stad Groningen kende op dat moment niet minder dan tien carnavalsverenigingen. Eén ervan was De Mollenburgers. 'Alaaf', zegt prins Geert de tweede. Of hij druk doende is om van carnaval in Stad een volksfeest te maken? 'We zijn daar dagelijks mee bezig, hoewel dat best heel moeilijk is. Maar dat is wel onze taak: carnaval promoten en groter en beter maken.'
Of de Mollenburgers nog bestaan? Smith: 'Ik heb nog even gegoogeld, maar dat is tegenwoordig een hamburgertent in Ecuador. Nee, halverwege de jaren 90 zijn ze waarschijnlijk verdwenen.'

Waarom wachten tot februari?

Waardoor? 'In de katholieke enclaves vond het grond en fundering. Daar is het onderdeel geworden van de identiteit en cultuur van zo'n dorp. Maar elders in de provincie kwamen er andere feesten voor in de plaats. Waarom wachten tot februari om een feestje te gaan vieren?'