Made in Grunn: De Eenrumer klomp

Robert en Douwe van der Meulen
Robert en Douwe van der Meulen © Loek Mulder/RTV Noord
Hoe Gronings wil je het hebben? Het wilgenhout voor de klompen komt van slootkanten in de buurt van Eenrum. Twee paar handen van een familie die al vier generaties op de Noord-Groningse klei het klompenambacht uitoefent, maken er de klompen van.
De handen zijn van vader Douwe (84) en zijn zoon Robert (59) van der Meulen. Ambachtslieden van het oude stempel, die een product maken waar het oog en de hand van de meester in zijn terug te zien.
We moeten er even voor terug in de tijd, maar eens stond hun ambacht hoog in aanzien. Hadden Douwe en Robert in de middeleeuwen klompen gemaakt, dan waren ze waarschijnlijk lid geweest van het beschermde klompenmakersgilde en hadden hun klompen een keurmerk.

Bewondering en hoog gewaardeerd

Het ambacht kan nog altijd op bewondering rekenen en ook de klomp wordt nog altijd hoog gewaardeerd, maar wel door steeds minder mensen. En ook het aantal klompenmakers dunt aardig uit.
Lees verder onder de foto
Douwe van der Meulen bezig met het afwerken van een Eenrumer Klomp
Douwe van der Meulen bezig met het afwerken van een Eenrumer Klomp © Loek Mulder/RTV Noord
De trend was al neerwaarts en daar kwam corona overheen. Veel collega’s die het vooral moesten hebben van toeristen kregen het heel zwaar doordat Chinezen en Amerikanen allemaal wegbleven. Robert: ‘Bij ons speelt dat niet.’

In elk dorp een klompenmaker

Toen de opa van Douwe er in 1900 in Eenrum mee begon had zo ongeveer ieder dorp in de omgeving zijn eigen klompenmaker. Nu zijn er in heel Nederland nog dertien professionele klompenmakerijen, schatten Douwe en Robert aan de keukentafel in de dorpswoning in Eenrum.
Moeder Hanna (82) schenkt koffie en serveert wafeltjes uit een blikken trommel: ‘Neem moar heur!’. Af en toe mengt ze zich in het gesprek. Om bijvoorbeeld te vertellen dat de werkplaats het domein is van de mannen, maar dat zij, samen met Roberts zus Marianne het voor het zeggen heeft in de winkel aan de voorzijde.
Het dalend aantal klompenmakers zorgt ervoor dat de verkopen bij de Eenrumer klompenmakerij nog altijd aardig op peil blijven. Klompenliefhebbers moeten toch ergens hun houten schoeisel halen?

Van heinde en verre

Douwe en Robert zijn het inmiddels wel gewend dat klanten van heinde en verre naar Eenrum komen om een paar te passen. ‘Het gaat eigenlijk jaar in jaar uit prima door bij ons’, zegt Douwe.
Hoeveel geel, zwart, rood of blauw gelakte klompen de werkplaats verlaten houden vader en zoon Van der Meulen voor zich. ‘Een paar duizend’, is het meest nauwkeurige dat ze erover kwijt willen.
Lees verder onder de foto
Klompen in alle kleuren gaan de toonbank over
Klompen in alle kleuren gaan de toonbank over © Loek Mulder/RTV Noord

Een klomp met een spits neusje

Ze worden verkocht als Eenrumer Klompen. Met recht, want de Eenrumer Klomp heeft een eigen gezicht en is vooral te herkennen aan het oplopende spitse neusje. Ook is hij wat minder rond geschuurd dan de Nederlandse standaardklomp. ‘Het is een duidelijk ander model’, zegt Robert niet zonder trots. ‘Dat willen we ook zo houden, want we onderscheiden ons ermee.’
Van der Meulen maakt de Eenrumer Klomp in twee varianten: de kapklomp met een dichte wreef en de tripklomp waarbij het hout op de wreef door een riempje is vervangen. Veel mensen vinden hem daardoor lekkerder zitten.
Lees verder onder de video
Made in Grunn: Klompen uit Eenrum
De maten gaan in centimeters. Aan halve maten doen de Van der Meulens niet. Hoeft ook niet, want een klomp die net niet goed past of ergens knelt wordt gemakkelijk van binnen een beetje uitgehold. Ze vinden het daarom ook altijd prettig wanneer klanten zelf komen passen. Opsturen, dat levert maar gedoe op. ‘We zijn geen Zalando’, grapt Robert.

Wilgenhout van dertig jaar oud

Het hout voor de klompen komt bij voorkeur uit de buurt. Er gaat wat de Van der Meulens betreft niks boven een mooi, ruw blok wilgenhout voor hun klompen. Douwe: ’Wat wij nodig hebben is de schietwilg, de salix alba. Bomen van 25 tot 30 jaar oud, met een stam van meestal een meter of vier. Daarboven beginnen de takken en kunnen we er niet meer zoveel mee.’
Veel collega’s gebruiken populier, maar dat hout vinden de Van der Meulens te licht. Douwe: ‘Wilg is wat taaier om te verwerken, maar klompen van wilg gaan langer mee.’

Bewaard in de gracht

De Van der Meulens hebben net weer een voorraadje wilgenstammen op de kop weten te tikken. Een houthandelaar in de buurt had ze jaren geleden gerooid en bij een bevriende boer in de gracht gelegd om te bewaren. Voor de klompenmakers levert dat fantastisch materiaal op. ‘Twaalf jaar heeft het in het water gelegen, afgesloten van zuurstof en dus prima geconserveerd.’
Lees verder onder de foto
Douwe van der Meulen bij een stapel wilgenstammen
Douwe van der Meulen bij een stapel wilgenstammen © Loek Mulder/RTV Noord

Op zoek naar een opvolger?

Rest de vraag hoe lang er nog klompen in Eenrum worden gemaakt. Robert is de vierde generatie van het klompenmakersgeslacht in Eenrum. Zolang mensen klompen willen zal Robert ze blijven maken. Maar wie dat na hem gaat doen in Eenrum? Een opvolger is er nog niet. Hij zal het wel zien, zegt Robert.