Een statushouder in je achtertuin: 'Het is een verrijking'

Mieke en Michiel Bus samen met Ehab Al Halabi
Mieke en Michiel Bus samen met Ehab Al Halabi © Arienne Dozeman/RTV Noord
De asielzoekerscentra (azc's) zitten overvol. Ook vluchtelingen met een verblijfsvergunning wonen er in afwachting van een eigen woning. Takecarebnb koppelt deze statushouders aan gastgezinnen. Zo ook Ehab Al Halabi uit Syrië, hij woont tijdelijk bij Mieke en Michiel Bus uit Oldekerk in het tuinhuisje.
De klompen doen Michiel en Mieke Bus uit bij de deur. 'Dat is ook iets wat we van onze gasten hebben geleerd', vertelt Michiel. Ze gaan koffie drinken bij Ehab Al Halabi die sinds november in hun tuinhuisje woont. Zo'n twee jaar geleden vluchtte hij vanuit Syrië naar Nederland en inmiddels heeft hij een verblijfsvergunning. Met een omhelzing begroet hij zijn gastgezin: 'Ik ben ze heel erg dankbaar.'

Overvolle azc's

In de zomer verhuren Mieke en Michiel het huisje als vakantiewoning. Maar in de herfst en de winter is er een statushouder te gast. Voor Michiel is het eenvoudig: 'Je ziet hoe overvol de azc's zijn en dit is een manier om de druk daar wat weg te nemen.'
Michiel en Ehab drinken samen koffie
Michiel en Ehab drinken samen koffie © Ariënne Dozeman
Ehab is hun tweede gast, eerder was er al een jongen uit Tadzjikistan met wie ze nog altijd goed contact hebben. Hij vierde zelfs zijn verlovingsfeest bij Mieke en Michiel in de tuin. De familie Bus ziet het dan ook als een verrijking. Michiel: 'Je leert iets over de rest van de wereld, over andere culturen. Het verruimt je blikveld.'

Met vier man op een kamer

Ehab woonde in het azc in Assen. Op een kamer met vier anderen ontbrak het hem aan rust en privacy. Dat maakt bijvoorbeeld studeren lastig. Hij kon zich daar niet goed focussen op zijn doelen. Bij Michiel en Mieke ervaart hij de ruimte om rustig na te denken over zijn toekomst.
Ik schaam me ervoor dat we niet in staat zijn mensen op een fatsoenlijke manier op te vangen
Hélène Huis in 't Veld - vrijwilliger bij Takecarebnb
Michiel helpt Ehab met praktische zaken, zoals het nemen van rijles of de regels rondom belastingaangifte. Maar ze bespreken ook culturele verschillen, Ehab vraagt vaak naar de mening van Michiel. Door zoveel mogelijk Nederlands met elkaar te praten leert Ehab snel de taal. Geregeld eten ze samen en leren zo elkaars keuken kennen. Door de levensverhalen van zijn gasten realiseert Michiel zich des te meer dat mensen niet zomaar huis en haard verlaten om naar een wildvreemd land te gaan.

Iets betekenen binnen je eigen leven

Hélène Huis in 't Veld is vrijwilliger bij Takecarebnb. Als matchmaker koppelt ze in Groningen en Noord-Drenthe statushouders en gastgezinnen aan elkaar. Huis in 't Veld: 'Net als veel andere Nederlanders schaam ik mij ervoor dat we in een van de rijkste landen van de wereld niet in staat zijn om mensen op een fatsoenlijke manier op te vangen.' Ze was zich er van bewust dat ze aan het grote geheel niet veel kon veranderen, 'maar binnen mijn eigen leven kan ik wel iets betekenen.'

Werken aan hun toekomst

Wanneer een vluchteling of gastgezin zich bij haar meldt gaat ze eerst kennis maken. Wat is bijvoorbeeld de achtergrond van de gast, wat zijn de verwachtingen van het wonen in een Nederlands gezin, en hoe zien zij hun toekomst? Huis in 't Veld: 'Ze willen weg uit het azc om te kunnen werken aan hun toekomst in Nederland.' Binnen het azc is dat lastig omdat ze nauwelijks in contact komen met Nederlanders, dat maakt bijvoorbeeld het leren van de taal lastig. Zonder uitzondering zijn het volgens Huis in 't Veld allemaal mensen met de ambitie om er hier iets van te maken.
Voorwaarde om mee te kunnen doen is dat de vluchteling een verblijfsstatus heeft. Ook moet er enige kennis zijn van de Engelse of Nederlandse taal.

Een kamer is genoeg

Ehab heeft in de tuin van Mieke en Michiel een eigen woning. Maar als gastgezin hoef je zeker niet te beschikken over een luxe onderkomen, een slaapkamer voor je gast volstaat. 'Het gaat erom dat de gast een eigen plek heeft. De privacy die dat geeft, tegenover de stapelbedden in het AZC, moet je niet onderschatten.
Belangrijker is het volgens Huis in 't Veld om vooraf te bespreken hoe mensen het voor zich zien. 'Ik vraag bijvoorbeeld of ze al eerder een vreemde in huis hebben gehad en of ze hebben nagedacht over wel of niet samen eten.'

Proeflogeren

Als Huis in 't Veld denkt dat er een match is volgt een ontmoeting. Wanneer het klikt komt de gast eerst 'proeflogeren'. Als ook dat bevalt kan het beginnen: de statushouder komt voor drie maanden bij het gezin wonen. Is er na die periode nog geen zicht op een eigen woning, dan kan er worden verlengd. Heel soms komt het voor dat een statushouder terug gaat naar het AZC, 'maar dat is mij gelukkig nog nooit gebeurd'.
Je kijkt met een ander perspectief naar je eigen problemen
Hélène Huis in 't Veld - vrijwilliger bij Takecarebnb
'Mensen gaan een enorme verbintenis met elkaar aan, daaruit ontstaan vriendschappen', vertelt Huis in 't Veld. Bijna altijd blijft er ook na de periode van samenwonen contact tussen de gast en het gezin. Want niet alleen voor de statushouder, ook voor de gastgezin is de ervaring vaak een verrijking. 'Je leert mensen en culturen kennen die je anders nooit had leren kennen. Je kijkt met een ander perspectief naar je eigen problemen. En er is de voldoening dat je voor iemand het verschil hebt kunnen maken.'
Huis in 't Veld probeert een gezin te vinden in de zogenoemde koppelgemeente, dat is de gemeente die de statushouder toegewezen heeft gekregen en die dus verantwoordelijk zijn voor het vinden van een huis. Het idee daarachter is dat de nieuwkomers alvast een netwerk kunnen opbouwen in hun toekomstige woonplaats.

Hereniging na twee jaar

Eigenlijk zou Ehab na vier maanden weer vertrekken. Maar er is goed nieuws: zijn vrouw en vierjarige dochtertje komen in maart naar Nederland. Hij heeft ze twee jaar niet gezien. Om te zorgen voor een 'zachte landing' kan het gezin nog een paar weken in het huisje blijven. Ehab hoopt snel een huis toegewezen te krijgen, en droomt hardop over alles wat hij zijn gezin wil laten zien: de Waddeneilanden en Amsterdam.
Ehab zijn vrouw en dochtertje
Ehab zijn vrouw en dochtertje © eigen foto
Het belangrijkste doel van Takecarebnb is de statushouder een fijne start te geven op weg naar een nieuw leven in Nederland. Maar iedere statushouder die in een gastgezin komt betekent natuurlijk ook een vrij bed in het azc. In heel Nederland gaat het jaarlijks om zo'n zeshonderd koppelingen. Huis in 't Veld hoopt dat meer gezinnen zich aanmelden.
Hélène Huis in 't Veld schoof aan in Noord Vandaag:
Een statushouder in de achtertuin: 'Er ontstaan mooie verbintenissen'