Shell en ExxonMobil spannen arbitragezaak aan tegen Rijk

Donkere lucht boven een gaswinlocatie in de provincie
Donkere lucht boven een gaswinlocatie in de provincie © Jos Schuurman/Flickr
Shell en ExxonMobil starten een arbitragezaak tegen de Nederlandse Staat. De olie- en gasbedrijven hebben met het Rijk onderhandeld over de afwikkeling van de gaswinning in Groningen, maar ze zijn het niet eens geworden. Daarom stappen ze naar de arbiter.
De bedrijven vinden dat ze te veel moeten betalen voor schadeherstel, versterking en de ereschuld aan onze provincie, schrijft het Financieele Dagblad, dat het nieuws dinsdag als eerste bracht. Staatssecretaris Vijlbrief (Mijnbouw) heeft inmiddels een Kamerbrief over de arbitrageprocedure verstuurd.

Moeizame onderhandelingen

De Staat ligt al langere tijd overhoop met Shell en ExxonMobil, de aandeelhouders van de NAM. In 2018 hebben de partijen afspraken gemaakt over onder meer het stopzetten van de gaswinning, de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie.
In de jaren daarna besloot het kabinet de gaswinning sneller af te bouwen. Ook bleken de kosten voor schadeherstel en de versterking flink op te lopen. Daarom gingen de partijen weer met elkaar om tafel.
Die onderhandelingen verliepen moeizaam. Zo zou er een verschil van inzicht bestaan over de verdeling van de kosten voor de ereschuld en het schadeherstel aan woningen. Een akkoord blijkt moeilijk te bereiken.

'Kan de Staat miljarden kosten'

De bedrijven willen de zaak nu bij een arbiter neerleggen. Dat is een soort rechter die onafhankelijk en onpartijdig uitspraak doet. Zo'n uitspraak is bindend: alle partijen moeten zich eraan houden. Als Shell en ExxonMobil gelijk krijgen, kan het de Staat vele miljoenen tot enkele miljarden kosten.
Het ministerie van Economische Zaken zei tegen het FD niet te willen reageren. Staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66) van Mijnbouw komt naar verluidt binnenkort met een Kamerbrief over de zaak. Shell wil ook geen commentaar geven.

Geen directe gevolgen voor Groningers

De zaak lijkt op dit moment geen directe gevolgen te hebben voor de huidige schadeafwikkeling en de versterking in onze provincie. Het herstel van schade en de versterking van huizen is in handen van de overheid, die de kosten voorschiet. Een deel daarvan brengt het Rijk in rekening bij de olie- en gasbedrijven.