Twee jaar oorlog in Oekraïne: 'Mensen denken in Nederland veilig te zijn, maar dat is zo naïef'

Gebrek aan wapens, munitie en aan manschappen. Twee jaar na het begin van de Russische invasie staat Oekraïne er niet goed voor. Militaire deskundigen zijn bang dat Rusland vroeg of laat gaat winnen als er niet snel meer hulp komt. Toch peinzen de in Hellum opgegroeide Kees Huizinga en zijn vrouw Emmeke Vierhout er niet over om hun landbouwbedrijf in Oekraïne op te geven.
De dag van de invasie herinneren ze zich nog goed. Emmeke was op het vliegveld in Kyiv die ochtend. ‘Ik zou voor mijn verjaardag naar Nederland gaan, die was een dag eerder. Ik herinner me dat ik rustig mijn koffie zat te drinken op het vliegveld. Een moment later moesten we de luchthaven verlaten en belde Kees dat ik daar snel weg moest. Ze waren het andere vliegveld aan het bombarderen.’
Kees reageert: ‘Ik heb gezegd: als de sodemieter weg daar. Zij is toen als een van de eersten Kyiv uit gereden.’
Van het ene op het andere moment was het oorlog
Emmeke Vierhout
En ook de tocht terug naar huis herinnert Emmeke zich nog goed. ‘Je zit dan achter het stuur en je ziet andere mensen jou tegemoet rijden, ook mensen die ik ken. Ik zag hun gezichten achter het stuur en op straat: het is niet te beschrijven hoe hun blik veranderde. Van het ene op het andere moment was het oorlog.’

Kinderen vertellen over de oorlog

Toen moesten Kees en Emmeke hun kinderen nog vertellen dat de oorlog was begonnen. 'Dat raad ik je niet aan, dat was heel emotioneel’, vertelt Kees terwijl hij weer volschiet.
‘En dan bespreek je wat de kinderen mee mogen nemen, maar wel een klein koffertje. Ondertussen denk je de hele tijd: dit overkomt ons nu echt. Dat is heel surreëel’, legt Emmeke uit. Samen met de kinderen vertrok ze vanuit Oekraïne naar Emmen. Kees bleef bij hun boerenbedrijf, maar reist veel heen en weer.

'Wat moet er nog gebeuren voor er ingegrepen wordt?'

Het koppel maakt zich ondertussen zorgen over hoe de oorlog verloopt. ‘Je vraagt je af: wat moet er nog gebeuren voor er ingegrepen wordt?’, zegt Kees. Emmeke reageert: ‘We staan in Europa gewoon een beetje te wachten en te overleggen, terwijl Rusland op volle toeren verder gaat. En als Oekraïne valt, dan valt Moldavië ook en staan ze straks aan onze grenzen. Als Nederland in oorlog komt, zijn het ónze mannen die naar het front gaan en ik heb niet het idee dat mensen zich dat realiseren. Die denken: we zitten hier veilig genoeg. En dat zitten we niet. Dat is zo naïef.'
Maar één ding staat als een paal boven water: ze gaan niet weg uit Oekraïne. ‘Je kunt je mensen en het bedrijf niet in de steek laten. Alles wat we hebben is daar. Maar als die Russen bij ons op de stoep staan, ben ik weg, maar zijn we alles kwijt. En als ik wel blijf, dan ben ik dood’, zegt Kees.
Bekijk hier het gesprek met de twee terug: