Stad krijgt niet één, maar twee slavernijmonumenten

De viering van Ketikoti in Groningen
De viering van Ketikoti in Groningen © Steven Radersma/RTV Noord
De stad Groningen krijgt niet één maar twee monumenten om haar slavernijverleden te herdenken. Reden voor deze beslissing is dat de nazaten van tot slaaf gemaakten uit de Atlantische slavenhandel, Surinamers en Antilianen, een monument niet willen delen met de nazaten van de Aziatische slavenhandel, de Indische Nederlanders.
'Een monument maak je tenslotte voor de mensen in Stad en dan moet er wel draagvlak voor zijn', zegt verantwoordelijk wethouder Manouschka Molema. De gemeente Groningen is al een paar jaar bezig om een monument te realiseren dat zowel het trans-Atlantische (West Indische Compagnie), als het Aziatische (Verenigde Oost-Indische Compagnie) slavernijverleden van de Stad herdenkt. Maar dat idee is nu losgelaten.
'Rationeel kun je wel zeggen dat er één slavernijverleden is', zegt Molema, 'maar de betrokken groepen voelen dat anders. En de verschillende groepen willen de slavernij op verschillende manieren herdenken en het afschaffen ervan op verschillende manieren vieren en dat gaat dus niet met één monument.'

Vertraging op vertraging

In navolging van andere steden wordt in Groningen ook al een aantal jaren gesproken over het oprichten van een slavernijmonument. Aanvankelijk was het de bedoeling dit op 1 juli 2023 te onthullen, omdat het toen 150 jaar geleden was dat de slavernij in de Nederlandse koloniën werd afgeschaft. Maar die datum is niet gehaald. De wethouder deed toen de toezegging dat het monument er in ieder geval in 2024 zou staan, maar de kans daarop lijkt nu klein.

Eén of twee monumenten

De beslissing om niet een maar twee monumenten te maken, komt niet helemaal onverwacht. Kunstpunt Groningen bracht in 2022 een advies uit voor één slavernijmonument en toen bleek al dat daar geen draagvlak voor was. Het gemeentebestuur heeft toen de Rotterdamse Peggy Wijntuin gevraagd om onderzoek te doen naar het gebrek aan draagvlak voor een Gronings monument. Vorig jaar juli kwam zij naar aanleiding daarvan met het advies om wel één zo'n monument te maken, voor de hele stad.
De presentatie van dit advies tijdens een openbare raadsvergadering leidde bij een deel van de nazaten tot zulke heftige reacties dat de gemeente er na ampel beraad toch vanaf ziet en nu dus twee monumenten gaat plaatsen.

Hoe nu verder

Binnen afzienbare tijd gaat de gemeente nu in gesprek met beide groepen nazaten om tot twee monumenten te komen. 'Het moet wel zo zijn', zegt wethouder Molema, 'dat er een verbinding moet komen tussen de twee monumenten omdat ze in feite onderdeel zijn van hetzelfde verhaal.'