Column: Koos

Henk Elderman
Henk Elderman © RTV Noord
Ik zit naast hem. We scheuren over de A7 richting Groningen. Tien minuten eerder bood hij me aan een lift te geven naar RTV Noord. Hij moet toch naar de stad. Ik ben bezig met een reportage over SC Veendam. De cameraman moest verder naar een andere klus. En dus stap ik bij hem in de auto.
Hij vraagt of ik wil weten hoe ver hij het gaspedaal heeft ingedrukt. Nee, liever niet, is mijn antwoord. We zoeven andere auto's voorbij alsof ze stilstaan. Mijn chauffeur geniet zichtbaar met dik 200 op de teller. Binnen een mum van tijd ben ik terug op de Mediacentrale. Ik bedank hem voor de snelle rit. 'Moi Koos. Ik kom binnenkort weer een bakje koffie doen bij jou op de zaak.'
Koos is Koos Gjaltema, hoofdsponsor van SC Veendam. In de tijd dat hij de belangrijkste geldschieter is aan de Langeleegte, bouw ik een speciale band op met Koos. Hij is Grunneger, ik ook. Hij houdt van SC Veendam, ik ook. Dat past goed bij elkaar. We delen dezelfde passie. Ik als verslaggever en van jongs af aan supporter. Hij de ondernemer die het beste voor heeft met de zieltogende betaald voetbalvereniging. Er moet altijd geld bij in die jaren. Koos houdt de hand niet op de knip.
Door de jaren heen leer ik Koos steeds beter kennen. Ik ben er al snel achter dat hij een man van weinig woorden is. In ons archief bij RTV Noord vind ik interviews met hem terug die gemiddeld genomen niet langer duren dan een minuut. Hij is kort van stof, zijn uitspraken zijn vaak wel helder en slaan eigenlijk nooit de plank mis. Ik merk wel dat hij liever niet in de belangstelling staat. Zo ook bij het moment dat het stadion omgedoopt wordt in het Gjaltema-stadion aan de Langeleegte. Voor Koos hoeft dat eigenlijk helemaal niet. Misschien is het moment dat het stadion daadwerkelijk van naam verandert daarvoor wel typerend. De symbolische doop mislukt volledig. Tot vier keer toe blijft het glas van een fles champagne heel als het door Koos tegen de muur wordt gegooid. Hij kan er hardop om lachen.
Voordat er wordt afgetrapt bij thuiswedstrijden zoek ik Koos altijd op in de businessruimte. Hij is er af en toe. Vrijdag is voor hem gewoon een werkdag. Vaak is hij te laat terug om van andere afspraken om zijn gezicht te laten zien aan de Langeleegte. En dat betekent dat we de week daarop wel contact hebben. Over de sportieve prestaties op het veld, maar meer en meer over de financiële situatie bij de club. Het gaat niet goed en automatisch wordt er een beroep gedaan op Koos. Hij is de minste niet, dus komen de spelerssalarissen regelmatig voor zijn rekening.
Maar het houdt een keer op. Zeker als de schulden het water boven de lippen doen stijgen. Koos probeert te redden wat er te redden valt. Maar op een gegeven moment is ook hij radeloos. Op een middag als we in zijn kantoor zitten laat hij documenten zien dat Veendam meer dan een miljoen euro nodig heeft om te overleven. Mijn mond valt open van verbazing. Ook Koos kan er met zijn volle verstand niet bij. Een ultieme reddingspoging van Koos met een aantal andere mogelijke sponsoren mislukt volledig. Koos krijgt de neuzen niet dezelfde richting op. Veendam wordt niet lang daarna failliet verklaard, ook al blijft Koos erin geloven dat er nog wel wat mogelijk is. 'We moeten even kijken wat we nog kunnen doen.' Ik vertaal het als volgt: Als Koos het zegt, is er nog een kans.
Maar het is te laat. Tijdens de bijeenkomst in het stadion vertelt de curator dat het over en uit is met betaald voetbal aan de Langeleegte. Koos zit niet aan tafel. Zijn woordvoerder geeft tekst en uitleg. Zelf staat Koos tussen de spelers. Hij is zichtbaar ontroerd in 2013. Het contact verwatert daarna. Sporadisch hebben we nog contact. Ik denk dat ik de afgelopen tien jaar twee keer bij hem op kantoor ben geweest. Bakje koffie, sigaretje. Vorig jaar heb ik nog contact gezocht omdat het tien jaar geleden was dat SC Veendam failliet verklaard werd. Om te vragen of hij mee wilde werken aan een uitzending van Noord Scoort. Ik kreeg geen antwoord. Later hoorde ik dat Koos Gjaltema ernstig ziek was.
Afgelopen week overleed hij op 73-jarige leeftijd. De man die altijd mogelijkheden zag om SC Veendam in leven te houden.
Over de auteur: Henk Elderman is sportverslaggever bij RTV Noord.