Gezond boerenverstand

Groningers kijken naar de lucht en zeggen: de lucht is blauw. De woordvoerder van de NAM -gestuurd door zijn baas- kijkt ook omhoog en zegt: "Blauw? Dat is helemaal niet zeker. Dat moeten wij eerst nader laten onderzoeken".
Zo gaat het nu al jaren. Er gebeuren dingen in het Groninger aardbevingsgebied die met gezond boerenverstand snel zijn verklaard. Maar de NAM werkt met een heel ander verstand. Dat begon al in de jaren '80 van de vorige eeuw toen het volstrekt logisch leek dat de aardbevingen in Groningen werden veroorzaakt door de gaswinning. Het Drentse Statenlid Meent van der Sluis (1944-2000) leverde daar ook nog eens overtuigende argumenten voor. Maar de toenmalige NAM-woordvoerder Frank Duut bleef die argumenten weghonen. Opdracht van zijn baas. De gaswinning heeft niets te maken met de bevingen, zei hij. Duut begon een traditie van ontkenning die de NAM tot op de dag van vandaag in ere houdt.

De NAM -en minister Kamp- schetsen de relatie tussen de aardbevingen en de gaswinning als uitermate complex. Een gewone burger kan daar volgens de NAM en de minister eigenlijk niet veel over zeggen. Het boerenverstand schiet volgens hen te kort. Inmiddels hebben duurbetaalde bollebozen een groot aantal onderzoeken voor de NAM afgerond. Belangrijke conclusie: als je ergens minder gas oppompt verklein je de kans op bevingen. Een geniale vondst, in 2014 met succes toegepast in de regio Loppersum. Het aantal bevingen nam er immers drastisch af.

Door het terugdraaien van de gaswinning bij Loppersum moest de NAM -ter compensatie, om als bedrijf niet achteruit te kachelen- elders méér gas gaan winnen, in het zuidelijk deel van het Groninger gasveld, bij Hoogezand. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) waarschuwde nog voor de risico's daarvan, maar het was al te laat: prompt begon ook daar de grond te beven, tot in de Stad Groningen toe. Iedereen met een gezond boerenverstand wist wel hoe dat kwam. Maar de NAM niet: "Het is te vroeg om te concluderen dat er een verband bestaat tussen het sluiten van gasputten bij Loppersum en de aardbevingen bij Hoogezand", zei de NAM-woordvoerder in september. Opdracht van zijn baas.

En toen werd het december. De NAM telde z'n knopen en zag dat er nog ruimte in het jaarquotum was om her en der snel een paar miljard kuub uit de grond te pompen. Dus werd -stilletjes, zonder bekendmaking- besloten om de gaskranen in de regio Loppersum snel nog even vijf keer zo ver open te draaien als in de voorgaande maanden. Vlak daarna kwam de aardbeving van 2.7 op de Schaal van Richter bij Wirdum op 6 januari. Het boerenverstand zegt ons: dat is geen toeval. Maar volgens de NAM-woordvoerder is het veel te vroeg om een verband te leggen. Opdracht van zijn baas.

Hetzelfde verhaal was er bij de opgeschroefde gaswinning en de recente aardbeving bij Woudbloem. "Te kort door de bocht", "overdreven verhaal", "statistisch onbewezen", reageerde de NAM.

Maar het boerenverstand laat zich niet meer bedotten. Een blauwe lucht is een blauwe lucht. Alles wijst er op dat er een directe relatie bestaat tussen rigoureus draaien aan de gaskraan en minder of meer aardbevingen. Niet een traag effect op de lange termijn, zoals de NAM altijd voorspelde, maar een snel effect op de korte termijn. Het is tijd om de bewijslast om te draaien. Laat de NAM maar aantonen dat het boerenverstand het mis heeft.

Zo lang de NAM dat niet kan, mag nergens in Groningen nog een gaskraan hardhandig worden opengedraaid zoals het afgelopen jaar is gebeurd. Veiligheid voorop.
De maat is in Groningen al lang vol.

Henk Binnendijk


Meer over dit onderwerp:
opinie commentaren dossieraardschok
Deel dit artikel:

Recent nieuws