Toekomst bevolkingsonderzoek Lifelines onzeker

Het is uiterst onzeker of er nieuwe screeningen komen van het bevolkingsonderzoek Lifelines. De financiering loopt tot eind 2017 en er is geen geld voor de jaren daarna.

Het is daardoor nog maar zeer de vraag of de ruim 165.000 deelnemers opnieuw kunnen worden getest en doorgemeten.

'We zijn eigenlijk pas net begonnen'
Dat zou betekenen dat Lifelines haar ambitie niet waar kan maken. Doel is deelnemers minimaal dertig jaar te volgen om inzicht te krijgen in hoe chronische ziektes onstaan en verlopen.

Hiervoor zouden deelnemers iedere vijf jaar gescreend worden. Op dit moment is de tweede screening in volle gang. Lifelines-directeur Saakje Mulder: 'We zijn eigenlijk pas net begonnen. Het begint nu interessant te worden.'

Zoeken naar acht miljoen euro
Lifelines moet zeker acht miljoen euro bij elkaar zien te krijgen om weer een jaar door te kunnen. De directie probeert ondermeer geld los te krijgen bij de oorspronkelijke subsidiegevers. Dit zijn het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Economische Zaken (EZ), provincie Groningen, Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). In totaal betaalden zij ruim 106 miljoen euro voor de periode 2006-2017.

Nog niks binnen
De teller voor na 2017 staat op nul. Uit navraag blijkt dat het ministerie van VWS niet zomaar opnieuw subsidie toekent. Een woordvoerder laat weten dat er naast Lifelines meer van dit soort dataverzamelingen zijn. 'VWS verkent momenteel hoe we hiermee omgaan en welke een plek moeten hebben in onze kennisinfrastructuur.'

Bij de provincie Groningen is nog geen nieuwe subsidieaanvraag binnengekomen. NWO en het ministerie van Economische Zaken willen uit privacyoverwegingen niks zeggen over eventuele aanvragen.

Hoop op een derde screening
Lifelines-directeur Saakje Mulder bevestigt dat er nog geen geld binnen is. Wel zijn er volop gesprekken met overheden. Of en wanneer die wat opleveren is nog onduidelijk. Volgens Mulder is het denkbaar dat er toch een derde screening komt, ook als er niet voor eind 2017 subsidie binnen is. Zodra er geld is, zou de derde screening alsnog kunnen doorgaan. Wat er in de tussentijd met de medewerkers gebeurt, is dan onduidelijk.

Het verdienmodel werk niet
Duidelijk is inmiddels dat het verdienmodel van Lifelines niet werkt. Oorspronkelijk was het idee dat Lifelines zichzelf zou kunnen bedruipen met geld van onderzoekers die gebruik maken van de verzamelde data en materialen van deelnemers. Die moeten daarvoor betalen.

Ook bedrijven konden ermee onderzoek doen. Op die commerciele verkoop van gegevens is Lifelines teruggekomen; deelnemers maken daar bezwaar tegen. Tot nog toe deden een paar honderd wetenschappers een beroep op de informatie; dat levert bij lange na niet genoeg op om Lifelines draaiende te houden.

Biobank blijft
Zonder overheidsgeld kunnen de screeningen van Lifelines niet doorgaan na 2017. Volgens Saakje Mulder zijn UMCG en RUG in elk geval bereid de biobank waar alle potjes bloed, urine en ontlasting liggen opgeslagen te blijven bekostigen. Op die manier zou de schat aan wetenschappelijke informatie niet verloren gaan. Beide instellingen hebben hier overigens nog niet formeel voor getekend.

Lees ook:
- Nieuw Lifelines-onderzoek: Wordt gezondheid kind al in buik bepaald?
- Grote vrieskist voor bevolkingsonderzoek is in gebruik genomen
- 'Geen zorgen privacy deelnemers aan Lifelines-onderzoek'
Meer over dit onderwerp:
Groningen-Stad GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws