Stainkoeln is voor afval een onneembare vesting om te ontsnappen

Het is het beeldmerk van de Stainkoeln. De hoge kenmerkende bult net buiten de stad Groningen langs de A7. Hieronder ligt een hoop afval uit het verleden. Uit een tijd dat van het recyclen en hergebruik van afval nog amper sprake was.

Door: Theo Sikkema
De Stainkoeln opende ruim vijfendertig jaar geleden de deuren. In eerste instantie werd vooral afval gestort. Door een dikke kleilaag aan de onderkant was de kans op vervuiling minimaal. In deze tijd is ook de grote bult ontstaan wat Stainkoeln zo herkenbaar maakt.

Twintig jaar geleden besloot de provincie alle stortplaatsen op basis van een Provinciaal stortplan te sluiten. De noordzijde van locatie Stainkoeln behoorde daar ook toe. Aan de zuidzijde van de ingang is een nieuwe stortplaats aangelegd, die aan de hoogste kwaliteitseisen voldoet.

Enige stortplaats
Stainkoeln is sinds 2000 nog de enige operationele stortplaats onze provincie is. Afvalverwerking Stainkoeln maakt deel uit van het beursgenoteerde SWECO, het vroegere ingenieursbureau Grontmij, en is de stortplaats voor de provincie Groningen en de randen van Friesland en Drenthe.

Afbeelding

Meerdere onderdelen
In Groningen maken ook Speciebewerking Delfzijl (reinigen grond- en slibstromen), Top Gaarkeuken (composteren en reinigen van grondstromen) en OGAR Oude Pekela (ook voor groente fruit en tuinafval) deel uit van SWECO. De afgelopen decenia is steeds meer de nadruk op recycling komen te liggen. Directeur Gelmer Haveman van de Stainkoeln vat het als volgt samen. 'Vijftien jaar geleden werd negentig procent van wat aan afval binnenkwam gestort en tien procent hergebruikt. Tegenwoordig is het andersom.'

Zo'n vierhonderdduizend ton afval passeert jaarlijks de weegbrug voor verwerking. De bijbehorende omzet geeft Haveman niet prijs.

Meer dan afval storten
Het gaat al lang niet meer alleen om het storten van afval. Via diverse technieken wordt afval zo goed en zo veel mogelijk verwerkt voor hergebruik. Bij de Stainkoeln worden mineralen en organische stromen verwerkt. Bij mineralen gaat het om zand, grond, grint en klei. Bij organisch materiaal moet gedacht worden aan takken, blad en gras te composteren voor hergebruik of voor het maken van biobrandstof.

Klein en specialistisch
Stainkoeln kenmerkt zich volgens Haveman door een platte organisatie waarin snel geschakeld kan worden. Er werken ruim twintig mensen. 'Bij de afdeling acceptatie komen de aanvragen binnen. Daar maken de medewerkers een inschatting wat met de aanvraag moet gebeuren. Reinigen en terug naar de klant of zelfs een aangeboden hoeveelheid afval juridisch overnemen. Om dit te kunnen beoordelen is specialistische kennis nodig en die kennis hebben wij.'

Beste bedrijf
Dat is niet onopgemerkt gebleven. Stainkoeln is voor de hele afvalstortbranche in Nederland door het Nationale Business Award Instituut (NBSA) uitgeroepen tot het beste bedrijf in hun soort. De NBSA nomineert jaarlijks de beste bedrijven van Nederland in specifieke branches.
Met honderden andere bedrijven is Stainkoeln in de race voor de landelijke Finale Award met een bijbehorende hoofdprijs van honderdduizend euro. 'We waren in eerste instantie stomverbaasd. Kanten en branchegenoten hebben ons genomineerd.'

Juridisch steeds belangrijker
'De medewerkers hebben veelal een opleiding op het gebied van milieu, maar juridische kennis wordt ook steeds belangrijker, omdat wet en regelgeving steeds belangrijker wordt.' Het juryrapport spreekt van afvalverwerking met een innovatieve aanpak. 'Grond is nooit hetzelfde. De manier van reinigen kunnen we optimaliseren om recht te doen aan elk type grond.'

Waterdichte registratie
Regels zijn nodig om het hele proces goed te bewaken.'Afvalstoffenbelasting met dure tarieven is lange tijd als middel gebruikt om recycling te bevorderen. Alles wat binnenkomt vraagt de fiscus geld voor en wij moeten aantonen wat ermee gebeurd is. Daar is een waterdichte registratie voor nodig.'

Er hangen aan de muur van het kantoor aan de Winschoterweg in Groningen dan ook meer dan tien certificaten op het gebied van kwaliteitszorg en beoordelingsrichtlijnen aan de muur.

Afbeelding

Belasting om kas te spekken
In 2012 is deze belasting in eerste instantie afgeschaft, omdat met recycling doelstellingen van overheidswege bereikt waren. Het huidige kabinet heeft de belasting wel weer ingevoerd, omdat ze in 2013 nog op zoek was naar een bedrag in de begroting. De tarieven liggen met een tarief van 13,11 euro per ton binnengebracht materiaal wel een stuk lager dan daarvoor. Destijds lag het tarief boven de honderd euro.

Ontsnappen onmogelijk
Afval heeft op de Stainkoeln geen schijn van kans om te ontsnappen. Onder de totale locatie ligt een laag folie. Daaronder ligt een drainage systeem met grondwaterbemonstering. Die drains worden periodiek gemeten om de zuiverheid te bepalen. De gevallen hoeveelheid regenwater op het terrein wordt opgeva ngen en gaat naar de waterzuiveringsinstallatie op de locatie, waar een voorzuivering plaats vindt.

Daarnaast liggen er nog sloten om het hele terrein van bijna vijftig hectare met verschillende hoogtes in waterstanden om ervoor te zorgen dat een tegendruk ontstaat waardoor ook via die route geen onverantwoorde reststoffen ontsnappen. Wat nu nog overblijft en waar ook weinig meer mee kan zijn asbest, verfresten, industriële slibstromen en niet reinigbaar straalgrit of andere zogeheten sorteerresiduen.

Koudwatervrees
Ondanks het feit dat Haveman en zijn mensen op weg zijn naar vijfennegentig procent recycling en het om de laatste, maar wel intensieve loodjes gaat, is er nog wel een probleem. 'Na reiniging is het beeld niet dat er grond ontstaat waar je je boontjes in gaat verbouwen. De overheid heeft daar ook koudwatervrees voor. Het is lastig om de grond weer af te zetten. Dat is de laatste jaren wel verbeterd, maar dat kan nog beter.'

Geen hokjes
Haveman vat het succes als volgt samen. 'De benodigde kennis zit elders ook wel, maar bij die instanties zijn vaak teveel afdelingen. Daardoor wordt de garantie van een waterdichtproces niet groter. Dat ziet de markt. Als wij veel groter groeien ontstaan er ook hokjes en dat wil ik niet.'
Meer over dit onderwerp:
Industrie economie GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws