Column: Mijn moeder verdwaalt op het WWW

Vrijdagmorgen tegen 10.00 uur gaat de telefoon. Mijn moeder. 'Ik zat bij de radio om half tien, maar je was er niet voor.' Even ben ik verbaasd, dan begrijp ik het. Omdat ik de week ervoor bij Babette iets verteld heb over deze column, denkt mijn moeder dat ik voortaan elke week op de radio ben.
'Nee mam, het zijn geen interviews, het zijn stukjes op de website.'

'Oh.' En na een lange stilte: 'Dat snap ik niet, ik weet niet waar dat is.'
Ze heeft wel een tablet, maar die woont in een la van het dressoir. Het ding stelt haar voor onoplosbare problemen, net als de laptop die ze eerder had.
'Hij wil weer niet', was altijd de klacht. De telefonische familiehelpdesk stond vaak machteloos, omdat mijn moeder niet goed kon omschrijven wat er mis was. Na een tijdje kwam de laptop alleen nog tevoorschijn als wij op bezoek waren.
We hoopten dat ze beter overweg kon met de tablet, die ze in bruikleen kreeg om te kunnen Skypen met zorgverleners. Een paar aardige studenten gaven haar Skypeles en alle kleinzoons oefenSkypten met haar. Het leek allemaal duidelijk. Maar een dag later liep ze naar de voordeur toen het Skypebelletje ging. En toen ze uiteindelijk door had dat het lawaai uit de tablet kwam, had ze geen idee wat ze moest doen.
Verrassend vind ik dat de problemen deels fysiek van aard zijn. Aanraakschermen zijn gemaakt voor soepele, goed doorbloede vingertoppen. Op een wijsvinger met een droge, gerimpelde huid reageren ze dikwijls niet. En het verschil tussen swipen en aanklikken is subtieler dan ik dacht. Vaak activeert mijn moeder onbedoeld een link en verdwaalt ze in een digitaal doolhof.
'Deze tablet vind ik moeilijk', zegt ze nu, 'die laptop deed het het veel beter.'
Het is wel begrijpelijk dat ze de stap naar de wereld van computers niet heeft kunnen maken. De weg van de barometer in de gang naar Buienradar.nl is een héél lange. Mijn moeder groeide op in een tijd dat alleen de burgemeester, de dokter en de notaris een auto hadden. Kentekens verzamelen was een hobby. Samen met de buurkinderen zat ze urenlang in de berm nummerborden van voorbijrijdende auto's te noteren.
'Als iemand een kenteken had dat nog niet in mijn boekje stond, dan vroeg ik of ik dat mocht overschrijven', vertelde ze me ooit.
Ik stel me voor hoe opgewonden die kinderen waren als ze in de verte zo'n knorrend beest hoorden aankomen. En hoe teleurgesteld als ze hem al kenden.
Mijn moeders generatie heeft de wereld spectaculair zien veranderen. Iedereen kreeg een auto. En een wc. Weg met het lavet en het petroleumstel. Leve de wasmachine en het gasfornuis. Ergens tussendoor kwam er ook een telefoon in huis, een koelkast en natuurlijk de meest fantastische uitvinding aller tijden: de televisie.
Eén apparaat is in haar leven altijd een oude vertrouwde geweest: de radio. Vandaar misschien dat ze hoopt mij dáár aan te treffen in plaats van op dit ongrijpbare world wide web.

Alice Buitenga schrijft elke vrijdag over haar 84-jarige moeder, die in een aanleunflat ergens in de provincie Groningen woont.