Wanneer gaat de trein naar Stadskanaal rijden?

De regio krimpt, de winkelleegstand groeit en windmolens bederven het uitzicht. Zo ziet menig inwoner van de Kanaalstreek de toekomst van het gebied. Sombere perspectieven. Tijd voor de trein, want die moet het gebied beter verbinden met Stad en Ommeland. Alleen: wanneer die lijn wordt gerealiseerd, weet niemand.
Ja, die trein
Stel in Stadskanaal de vraag wanneer de trein nu eigenlijk komt, en menig gemeentebestuurder begint voorzichtig te glimlachen. Want ja, die trein is een langgekoesterde wens in de regio. De lijn naar Veendam ligt er sinds 1 mei 2011, nu smeken en lobbyen de ambtenaren van de gemeente Stadskanaal om het doortrekken van de lijn naar het hart van de Kanaalstreek.

Raadslid Ingrid Sterenborg (ChristenUnie) glimlacht en zucht nog maar eens als RTV Noord vraagt naar de realisatie van de spoorlijn. Sterenborg is sinds 2000 raadslid in Stadskanaal. Eerst voor de RPF, en vanaf het moment dat die partij opgaat in de ChristenUnie, vertegenwoordigt ze de nieuwe fusiepartij.

Al sinds 1990 in het verkiezingsprogramma
'De trein naar Stadskanaal stond al in 1990 in het verkiezingsprogramma van de RPF', zegt ze. 'En verder archief over de partij heb ik niet kunnen vinden. Maar het speelt dus al decennia.'

Als raadslid stelt Sterenborg er door de jaren heen menig vraag over aan het dan zittende college. De inzet: die trein naar 'Knoal' moet er komen, linksom of rechtsom. Maar Stadskanaal is afhankelijk van de provincie Groningen.

'Wij hebben als gemeente gezegd dat de spoorlijn er moet komen', zegt wethouder Goziena Brongers (CDA). 'De provincie heeft aangegeven dat er vóór het einde van deze bestuursperiode een realisatiebesluit moet liggen. Wij willen wel eerder, maar zijn afhankelijk van de provincie.'

De haren uit het hoofd
Op het provinciehuis trekken de ambtenaren zich bijkans de haren uit het hoofd over het dossier 'trein Stadskanaal'. Op de website van de provincie Groningen wordt het jaar 2019 nog genoemd als het jaar waarin de trein naar Stadskanaal moet rijden.

Projectleider Herman Sinnema weet ondertussen wel beter. 'Het is een ingewikkelde kwestie', legt hij uit. 'Toen we het traject Zuidbroek – Veendam startten hadden we een meevaller. Die lijn is namelijk nooit gesloten geweest. Dat is met de lijn naar Stadskanaal wel het geval, en dat maakt het lastiger.'

Uiterst complex
Bovendien, zo betoogt Sinnema, heeft de afronding van de spoorwegwet in 2015 ook de nodige gevolgen. 'In de huidige wetgeving heeft een spoor een bepaalde status: hoofdspoor, lokaal spoor of bijzonder spoor. De status van het spoor heeft dan ook te maken met verschillende aspecten. Een hoofdspoor is eigendom van het Rijk annex ProRail, een lokaal spoor is eigendom van de provincie en de status bijzonder spoor wijkt daar weer vanaf. De lijn naar Stadskanaal is in handen van museumspoorlijn STAR, en dat maakt de situatie ingewikkelder.'

Sinnema benadrukt nog maar eens, daarmee wijkt de lijn naar Stadskanaal behoorlijk af. 'De lijn tot en met Veendam heeft de status hoofdspoor. De lijn tot en met Stadskanaal heeft de status bijzonder spoor. En als de lijn naar Stadskanaal qua status verandert naar hoofdspoor of lokaal spoor, heeft dat gevolgen. Bovendien is de regio bij een lokaal spoor verantwoordelijk voor de veiligheid, en niet ProRail. Dus het is uiterst complex.'

Waggelende museumtreinen
Sinnema noemt de STAR, de partij die eigenaar is van de huidige spoorlijn tussen Veendam en Stadskanaal. In het hoogseizoen waggelen de museumtreinen van STAR over deze lijn. De STAR moet dus meewerken aan het plan, en toont zich bereidwillig.

'Wij zitten er vrij simpel in', benadrukt Pieter Hofstra, voormalig VVD-Kamerlid en voorzitter van de STAR. 'We zijn bereid mee te denken om de lijn naar Stadskanaal te realiseren. Maar er zitten wel wat haken en ogen aan. Want als het spoor de status 'hoofdspoor' krijgt, wordt het een lastig verhaal. Dan moeten onze vrijwilligers compleet bijgeschoold worden om de treinen te beheren. Dat is niet het geval als het de status 'bijzonder spoor' blijft houden. Wij pleiten in elk geval voor het laatste.'

'Het gaat niet snel genoeg'
Want, zo betoogt Hofstra: het gaat niet snel genoeg met de plannen voor de Knoalster trein. 'Als voorzitter van de STAR ben ik de afgelopen jaren slechts twee keer op het provinciehuis geweest om over de plannen te praten', legt hij uit.

'Ik snap ook niet dat Provinciale Staten dit dossier zo laat varen. Waarom zetten ze er niet meer druk achter? Het verbaast mij dat het allemaal zo lang duurt. Er ligt een kleine 70 miljoen op tafel voor de plannen, de regio wil het en wij als STAR zijn ook positief. Het enige wat we vragen is dat we met onze krakkemikkige, historische treinen over het spoor kunnen rijden. Voor de regio is het heel belangrijk. Laat het dan ook gebeuren!'

Onder welke voorwaarden?
Maar dat is gemakkelijker gezegd, dan gedaan, reageert Sinnema. 'De provincie Groningen heeft de wens dat ProRail de lijn gaat beheren', vult hij aan. 'De vraag is: onder welkevoorwaarden kan of wil ProRail meewerken? Daarnaast zijn we afhankelijk van twee factoren. De spoorwegwetgeving en de vraag wie het beheer en onderhoud voor zijn rekening neemt. Ik heb dan ook geen idee hoe lang dit nog gaat duren.'

Lees ook: Vier nieuwe treinstations voor provincie Groningen? (2014)
Meer over dit onderwerp:
krimp STADSKANAAL
Deel dit artikel:

Recent nieuws