'DUO moet meer doen bij schulden van studenten' (update)

© Flickr/Sjaak Kempe (Creative Commons)
(Oud-)studenten zijn vaak niet goed op de hoogte van schulden die zij opbouwen, waardoor ze in de problemen komen. De informatie en de waarschuwingen van de in Groningen gevestigde Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) komen vaak niet goed over bij studenten. Ze begrijpen het ambtelijke taalgebruik niet of de informatie 'verdwijnt' tussen hun post.
Dat is de dinsdag bekendgemaakte conclusie van de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen na een onderzoek. De schulden ontstaan veelal als er iets misgaat met de aflossing van de studieschuld of als de student de studentenreiskaart niet tijdig stopzet na afronding van de studie. Uiteindelijk krijgt de helft van de studenten met een betalingsachterstand een deurwaarder aan de broek. In 2015 gebeurde dat ruim 140.000 keer.

Communicatie

Van Zutphen vindt dat DUO niet op een goede manier communiceert met de (oud-)studenten over de schulden. Zo stuurt DUO weliswaar mails, betalingsverzoeken, notificaties en aanmaningen, maar studenten slaan hier vaak niet op aan. De communicatie moet actiever en persoonlijker, vindt hij.

Deurwaarder

Zo zou DUO er goed aan doen om de student te bellen nog voordat een deurwaarder wordt ingeschakeld. Dat levert volgens de ombudsman de overheid meer geld op en zo ontstaat meer waardering voor de dienst.

Ov-kaart

Daarnaast hekelt de ombudsman het systeem dat studenten hun ov-kaart na hun studie direct zelf moeten stopzetten en anders een boete krijgen. Onlangs bleek uit onderzoek van het tv-programma Kassa dat studenten de afgelopen drie jaar in totaal bijna 140 miljoen euro aan boetes moesten betalen.

Automatisch stopzetten

Van Zutphen vindt dat de overheid het stopzetten van de ov-kaart logischer moet maken. Ook studentenorganisaties dringen hier al jaren op aan. Het ministerie van Onderwijs onderzoekt of het mogelijk is dat de kaart automatisch wordt stopgezet.
De ombudsman heeft ook tips voor studenten om schulden te voorkomen, onder meer door bereikbaar te blijven voor DUO.

Andere taal

Studentenorganisatie ISO wil dat het schuldprobleem snel wordt aangepakt. 'Studenten die met onverwachte schulden de arbeidsmarkt worden opgestuurd staan voor het begin van de wedstrijd al met 1-0 achter. Daar heeft niemand baat bij. DUO en studenten lijken op dit moment een andere taal te spreken. Dat zorgt voor veel onbegrip en frustratie', aldus het Interstedelijk Studenten Overleg.

Reactie minsterie

Het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap laat in reactie weten dat het onderzoek 'aansluit bij het ingezette beleid en we zullen het gebruiken om de informatieverstrekking verder te verbeteren'.
'We onderzoeken de opties voor het automatisch stopzetten van het studentreisproduct. De aanbeveling tot meer persoonlijk contact tussen DUO en de (oud-)student is zeer te begrijpen. Logischerwijs betekent dit dat er dan meer mankracht nodig is bij DUO, hier zal serieus naar gekeken gaan worden.'

Eigen verantwoordelijkheid studenten

Het ministerie benadrukt net als de Nationale Ombudsman dat studenten ook een eigen verantwoordelijkheid hebben om alles in het werk te stellen betalingachterstanden en boetes te voorkomen.