Column: Zeventien procent

Als u ergens aanschuift voor een gezellig potje Russische roulette, hoeft u geen genie te zijn om uit te rekenen wat de kans is dat u, eenmaal aan de beurt, het leven laat. Juist, een zesde, goed zo! De vraag is wat u met die wetenschap doet. Dat hangt natuurlijk af van de inzet.

Afgelopen week schreven twee internationaal erkende geologen dat de kans dat er hier binnen zeven jaar een aardbeving plaatsvindt groter dan die van Huizinge, gelijk is aan zeventien procent. Geen zestien, geen achttien maar zeventien. Je ziet daarbij voor je geestesoog schoolborden vol formules, zoals gerenommeerde geleerden als Barabas, Willie Wortel, Lupardi, en Prlwytzkowski die schrijven, met veel variabelen, wortel- en integraaltekens en dan aan het eind ‘= 17%’. Het staat achter een =-teken, dus is het waar. Zeventien procent is toevallig ongeveer een zesde. Simpel gezegd: als een beving van het formaat ‘Huizinge’ de kogel is, speelt de NAM hier in Groningen de komende zeven jaar één traag potje Russische roulette met ons. Kllllllllllllllik… Wel een beetje een lange zit.

Nou gebeurt er onder de grond van alles wat we niet weten. De bodem is net zo ondoorgrondelijk als de menselijke geest. En elke geoloog heeft weer een andere voorspelling van de kans op een aardbeving. Maar laten we aannemen dat de aannames en berekeningen van deze geologen kloppen. Dan kun je ook uitrekenen hoe groot de kans is dat er binnen een jaar, een maand of een dag zo’n aardbeving plaatsvindt. Want als zo’n beving de komende jaren elke dag kan plaatsvinden, en als na 7 jaar de kans op een Huizinge-beving = 0,17, dan geldt: (1-p) tot de macht n = 0,83, waarbij n het aantal tijdvakjes is waarin je die 7 jaar wilt verdelen. Een simpele rekensom leert dan dat de kans op zo’n aardbeving binnen een jaar 2,6 procent is en binnen een maand 0,22 procent. En het komende etmaal? 1-(0,83 tot de macht 1/2557) = 0,0073%. Het staat achter een =-teken, dus is het waar…

Maar helemaal waar is iets heel anders dan de hele waarheid. De vraag blijft: wat doen we met die kennis? Moeten we nu sidderend gaan wachten op die grote beving? Blijven we voor de zekerheid thuis, met die 0,0073 procent in ons achterhoofd? Niemand heeft voor ons uitgerekend hoe groot de kans is dat we onder een auto komen als we de deur uitstappen. Buienradar vertelt ons wel dat de kans op een bui om vijf uur vanmiddag 13% bedraagt (en dan valt er 0,0 mm regen!), maar dan hoef je je alleen af te vragen of je het de moeite waard vindt om een paraplu mee te nemen. Met de voorspelling van die geologen kunnen we niks, behalve blijven roepen dat we geen zin hebben in Russische roulette.

Bovendien: die geologen krijgen altijd gelijk. Komt er geen aardbeving: ‘Zie je wel!’ Komt er wel een: ‘Hebben we het niet gezegd?’ Het enige wat ze zeggen is eigenlijk: wij durven één tegen zes te wedden dat er voor 2024 zo’n aardbeving komt. Maar zolang ze er geen wedkantoor voor openen, kopen we ook daar niks voor. Wetenschap is geen weddenschap. Dan liever aanschuiven in het casino voor een potje Franse roulette. Je weet weliswaar wat je kunt verwachten, namelijk 36/37=97,3% van je inzet, maar je kunt er ook winnen! En daar is bij de Russische roulette met de NAM geen sprake van.

Willem van Reijendam
Meer over dit onderwerp:
columns dossieraardschok
Deel dit artikel:

Recent nieuws