Zeldzame libellesoort bezorgt provincie grijze haren

Een stuk grond van 20 hectare bij Froombosch is aangewezen als nieuw leefgebied voor de groene glazenmaker. Dat is een zeldzame, beschermde libellensoort. De provincie hoopt met deze maatregel een eind te maken aan een jarenlang juridisch gevecht met een groep natuurbeschermers.

Die strijd begon een jaar of negen gelden met de aanleg van het Westerdiepsterdallenkanaal, de laatste ontbrekende schakel in de vaarverbinding tussen het Zuidlaardermeer en Oost-Groningen. Voor dit stuk waterweg moest het leefgebied van de groene glazenmaker wijken, waardoor de libelle daar verdween.

Dreigende plant

De groene glazenmaker is een insect dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van één bepaalde plant, namelijk de krabbenscheer. Het vrouwtje legt alleen tussen de bladeren van deze plant haar eitjes. Maar beheerders van waterwegen zien deze plant liever gaan dan komen, omdat de plant de beheersing van de waterhuishouding gebieden in de weg staat. In dit geval dreigde de plant de pleziervaart te belemmeren.

Platform Berend Botje

Vanwege de beschermde status van de groene glazenmaker mag de krabbenscheerplant niet zomaar met wortel en blad uit het water worden verwijderd. Gebeurt dat wel, dan is de kans groot dat de betreffende overheidsinstantie het aan de stok krijgt met Platform Berend Botje.

Dit platform is opgericht door een aantal voorvechters van de groene glazenmaker. Zij schromen niet naar de rechter te stappen als ze vinden dat een instantie zich niet houdt aan de strikte regels die gelden voor het onderhoud van waterwegen, waar de zeldzame libelle (en dus ook de krabbenscheer) voorkomt.

Vervangend leefgebied

Dat gebeurde dus ook toen begonnen werd met de aanleg van het Westerdiepsterdallenkanaal. De provincie wist destijds dat het kanaal een populatie groene glazenmakers zou doorkruisen, maar ging er vanuit dat – bij wijze van compensatie - in de buurt een vervangend leefgebied voor de beestjes zou worden gevonden. Ondertussen werd bij het Rijk alvast ontheffing gevraagd op de Flora- en faunawet (tegenwoordig Wet natuurbescherming). Die ontheffing werd ook verleend.

Gelijk voor Platform Berend Botje

Dat was het begin van een jarenlange strijd tussen enerzijds de provincie en het Rijk en anderzijds Platform Berend Botje. Laatstgenoemde behaalde in augustus dit jaar een belangrijke overwinning. De Raad van State, de hoogste bestuursrechter in ons land – stelde het platform in het gelijk en bepaalde dat alsnog een nieuw gebied voor de groene glazenmaker moest worden aangewezen.

De provincie kreeg hiervoor twaalf weken de tijd. Deze termijn verstreek op 12 november, zonder dat er duidelijkheid was. Het platform besloot dat het lang genoeg had geduurd. De advocaat van de voorvechters van de groene glazenmaker klom wederom in de pen en stelde de overheid officieel 'in gebreke'.

Hulp vanuit Staatsbosbeheer

Maar onder druk wordt alles vloeibaar. Er blijkt dus nu toch een gebied gevonden te zijn, dat volgens een deskundige van de provincie geschikt gemaakt kan worden voor de libelle. Dat perceel is ongeveer twintig hectare groot en eigendom van Staatsbosbeheer, dat bereid is de provincie te hulp te schieten.

Voeten in de aarde

Er moet wel één en ander gebeuren, voordat de libelle zich daadwerkelijk nestelt in het gebied. Zowel de krabbenscheer als de groene glazenmaker zijn kieskeurig. Om te beginnen moeten de aanwezige sloten dieper worden gemaakt dan ze nu zijn. De krabbenscheer gedijt namelijk het beste in water met een diepte van ongeveer 80 centimeter. Op de bodem moet dan wel een sliblaag liggen. Daarna zal de waterplant moeten worden overgebracht.

Als dat allemaal is gebeurd, is het wachten op de komst van de libelle. Dat kan nu eenmaal niet met mensenhanden worden afgedwongen.

Slochter Ae

De ironie wil dat het slib, dat nodig is om de bodem van de sloten bij Froombosch geschikt te maken voor de krabbenscheer, afkomstig is uit de nabij gelegen Slochter Ae. Deze waterweg stond enkele jaren geleden vol met de krabbenscheer en was dus een goede biotoop voor de groene glazenmaker.

Krabbescheer in overvloed

Maar de overvloedige aanwezigheid van de plant daar belemmerde de waterhuishouding van het gebied. Dat was voor waterschap Hunze en Aa's aanleiding om de Slochter Ae op te schonen. De krabbenscheerplanten werden (grotendeels) verwijderd en daarmee verdween ook de groene glazenmaker.

Opnieuw voor de rechter

Volgens de regels mag maximaal de helft van de krabbenscheerplanten in een sloot of kanaal worden verwijderd, ter bescherming van de groene glazenmaker. Ook in het geval van de Slochter Ae is volgens Platform Berend Botje meer verwijderd. En dus werd ook in dit geval de rechter ingeschakeld. Deze rechtszaak dient donderdag voor de rechtbank in Groningen.

Onverwacht voordeel

Er is één onverwacht voordeel: het slib uit de Slochter Ae ligt toevallig op het perceel dat nu is aangewezen als nieuwe locatie voor de groene glazenmaker. Maar haast is wel geboden. Na verloop van tijd droogt het slib steeds meer op. En hoe sneller dit gebeurt, hoe ongeschikter de bodemlaag voor de krabbescheer wordt.

Herstel van de populatie groene glazenmakers

Het is de vraag of Platform Berend Botje akkoord gaat met de compensatiemaatregel zoals de provincie die nu voorstelt. Een bestuurslid laat doorschemeren dat het platform wil vasthouden aan herstel van de verdwenen populatie groene glazenmakers bij Wildervank, in plaats van genoegen te nemen met een nieuwe populatie bij Froombosch: 'De verdwenen populatie is essentieel als 'steppingstone' tussen de populatie in Drenthe en de andere populaties in Groningen. Maar we zullen zien. Wij zullen proberen met onze argumenten weer de Raad van State te overtuigen.'

Lees ook:

- Gezocht: een plek voor de groene glazenmaker
- Westerdiepsterdallenkanaal ligt illegaal in leefgebied groene glazenmaker
- Zeldzame libelle bezorgt waterschap dilemma

Meer over dit onderwerp:
GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws