UMCG opent in januari eerste protonencentrum van Nederland

Kankerpatiënten kunnen vanaf januari terecht in het UMCG in de stad voor de nieuwste vorm van bestraling: protonentherapie.

Het Groningse ziekenhuis opent dan het eerste protonentherapiecentrum van Nederland. 

Minder schade

Protonentherapie is met name geschikt voor patiënten met schedelbasistumoren, oogtumoren en voor kinderen met kanker. Deze vorm van bestraling richt minder schade aan omliggende weefsels aan waardoor er minder kans is op complicaties.

De huidige vorm van bestraling is met fotonen. Daarbij wordt onbedoeld ook altijd een vrij groot gebied rondom de tumor bestraald. 

Afgevuurd op de tumor

In het nieuwe centrum staat een deeltjesversneller die protonen afvuurt op de tumor. Dit gaat met een snelheid van zevenhonderd miljoen kilometer per uur; dat is tweederde van de lichtsnelheid. De protonen vliegen door een grote buis richting twee behandelkamers. Magneten zorgen dat de protonen in het midden van de buis blijven vliegen en koers houden. 

De patiënt ligt in de behandelkamer in een apparaat waardoor de protonen van alle kanten op de tumor kunnen worden gericht. Patiënten worden vaak zes dagen per week bestraald en dat enkele weken lang.

Contracten met alle verzekeraars

Over het protonencentrum is veel te doen geweest. Den Haag gaf vergunningen af voor vier centra in Nederland, maar zorgverzekeraars vonden dat te veel.

De behandeling is duur en bovendien twijfelden ze of er wel genoeg patiënten baat bij hebben. Inmiddels heeft het UMCG met alle verzekeraars contracten afgesloten.

Zeshonderd patiënten per jaar

Het UMCG gaat zeshonderd patiënten per jaar behandelen. De andere centra staan in Delft, Maastricht en in een later stadium mogelijk ook Amsterdam. Maximaal 2.200 patiënten in Nederland komen er jaarlijks voor in aanmerking. Dat is zo'n drie procent van het totaal aantal bestralingen. 

Dat betekent dat er streng wordt gekeken welke patiënt wel en welke niet protonentherapie krijgt. Alleen als de winst groot genoeg is en er substantieel minder complicaties worden verwacht, komt een patiënt in aanmerking. Het UMCG verwacht niet zozeer extra levens te redden. In 85 procent van de gevallen gaat het alleen om het beperken van complicaties door beschadiging van gezond weefsel.

'Alleenrecht' op kinderen

Het UMCG wordt het enige protonencentrum dat kinderen gaat behandelen. Kinderen zijn speciaal gebaat bij protonentherapie, omdat zij meer last hebben van schade aan gezond weefsel.

Het UMCG gaat hiervoor samenwerken met het Prinses Máxima Centrum in Utrecht.

Evaluatie resultaten

De resultaten van de behandelingen worden geëvalueerd, zodat er eventueel aanpassingen gedaan kunnen worden.

Volgens hoofd radiotherapie Hans Langendijk van het UMCG is er vanuit het buitenland veel belangstelling voor deze vorm van evaluatie en onderzoek. Dit is wereldwijd nog nooit eerder gedaan. 

'Dichtbij huis'

Protonentherapie wordt al wel in Europa toegepast, bijvoorbeeld op vier plekken in Duitsland. Linda van Komen uit Appingedam moest daar twee jaar geleden naartoe toen bij haar een schedelbasistumor werd geconstateerd. Ze verbleef vier weken met haar pasgeboren zoontje en moeder in Heidelberg, waar ze elke dag werd bestraald. 

Haar tumorcellen staan door de behandeling op non-actief. maar het kan weer fout gaan. Dan kan ze in het UMCG terecht. 'Dan kan ik slapen in mijn eigen bed, bij familie zijn. Echt heerlijk.'

Meer over dit onderwerp:
Groningen-Stad GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws