Een dag vol gasnieuws, wat is er precies gebeurd?

Protesterende boeren in Den Haag, tegensprekende adviezen over de gaswinning voor minister Wiebes en een hoorzitting in de Tweede Kamer van Shell, Exxon en de NAM.

Donderdag 1 februari puilde uit met nieuws over de gaswinning en aardbevingen. Wat is er gebeurd? We zetten het voor je op een rij.

Staatstoezicht: gaswinning moet omlaag

De gaswinning moet zo snel mogelijk worden verlaagd, naar 12 miljard kuub gas per jaar. Alleen zo kan de veiligheid van de Groningers verbeteren. Dat schrijft het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in een advies aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat.

Daarnaast vindt het SodM dat de gasputten rondom Loppersum dicht moeten om het risico op meer en zwaardere bevingen te verkleinen. Het SodM benadrukt dat Groningen wel last blijft houden van de bevingen. De maatregelen verlagen het aantal bevingen, maar de kans op bevingen blijft bestaan.

Uit verschillende hoeken komen reacties:
- Den Oudsten vindt advies SodM 'goed', maar is ook teleurgesteld
- Gedeputeerde: 'Grootverbruikers van gas moeten niet klagen over maatregelen'
- NAM en Shell reageren: 'het is nu aan de minister'
- Politiek Den Haag: 'Advies SodM moet direct worden opgevolgd'

Gasunie: 'Winning kán niet zo ver omlaag'

Nog geen uur na het advies van het Staatstoezicht komt gasnetbeheerder Gasunie met een tegenstrijdig advies. Zelfs bij een zéér zachte winter moet er minimaal 14 miljard kuub gas worden gewonnen. Alleen zo kan Nederland aan de gasvraag in binnen- en buitenland voldoen.

In een extreem koud jaar moet er veel meer gas worden gewonnen: dan moet er 27 miljard kuub gas uit de bodem komen. De Gasunie wil dus dat de gaswinning temperatuurafhankelijk wordt.

De putten rondom Loppersum moeten zo snel mogelijk dicht
Eric Wiebes - Minister Economische Zaken en Klimaat

Wiebes wil advies SodM opvolgen

Even later wordt bekend dat Wiebes de adviezen van het Staatstoezicht wil opvolgen. Hij wil de gaswinnning verlagen naar 12 miljard kubieke meter. Dat is fors minder dan het huidige kabinetsbeleid van 21,6 miljard kuub per jaar. Wiebes wil dat 'zo snel mogelijk doen', maar kan niet zeggen hoe lang dat gaat duren. Over twee maanden kan de minister daar meer over zeggen, weer twee maanden later volgt een besluit.

Ook wil Wiebes de gaswinlocaties rond Loppersum 'op de kortst mogelijke termijn' sluiten. Daarmee volgt Wiebes direct het advies van het SodM op om het zogenoemde 'Loppersumcluster' te sluiten. De NAM had de sluiting van de putten rond Loppersum eerder ook al geopperd.

Boeren naar Den Haag

Ondertussen is een groep van tientallen Groninger boeren onderweg naar Den Haag. Tientallen tractoren zijn geladen op diepladers. Daarmee willen de boeren protesteren op het Binnenhof, maar de politie houdt hen vlak voor Den Haag tegen. De boeren mogen Den Haag niet in. Maar na intensief onderhandelen met de gemeente, mogen de boeren toch door naar het Malieveld. Uiteindelijk mogen er twee tractoren naar de Hofvijver.

Met de trekker naar de Hofvijver (Beeld: ANP)

Afbeelding

Shell betaalt 'alle schade'

Aan het einde van de dag voelen Tweede Kamerleden de directeuren van Shell, Exxon Mobil en de NAM aan de tand. De Kamerleden willen na een week onrust over het intrekken van de zogenoemde 403-verklaring door Shell. Daardoor is Shell, volgens experts, niet meer aansprakelijk voor schulden van dochteronderneming NAM.

Als NAM de schade niet kan vergoeden, kan de rekening naar Shell
Marjan van Loon - Directeur Shell Nederland

Tijdens de hoorzitting verklaart Shell-topvrouw Marjan van Loon keer op keer, dat Shell alle schade in Groningen vergoedt als de NAM dat niet meer kan. Daarbij benadrukt Van Loon dat ze ervan uitgaat dat de NAM die kosten prima zelf kan opbrengen.

Mocht dat de NAM toch niet lukken, dan kan de rekeningnaar Shell. Dan spreekt Shell samen met de medeaandeelhouders ExxonMobil en de Staat af hoe de kosten worden verdeeld. ExxonMobil-kopstuk Rolf de Jong was minder vrijgevig. Hij zegde slechts toe dat zijn bedrijf erop zal toezien dat de NAM niet failliet gaat, wat hem op hoon en verontwaardigd gemor kwam te staan.

Geheime documenten

De dag begon om middernacht met nieuws van het Dagblad van het Noorden. De rol van de Nederlandse Staat in de gaswinning is mogelijk veel groter dan tot nu toe werd aangenomen. Dat zou betekenen dat de overheid financieel net zo aansprakelijk is voor de aardbevingsschade als de NAM. Dat blijkt uit een geheime overeenkomst over de gaswinning uit 1963, in handen van de krant.

Volgende debat onderweg

Het gasnieuws is voorlopig nog niet voorbij. Volgende week houdt de Tweede Kamer een groot debat over alles wat met de gaswinning te maken heeft. Minister Wiebes moet tekst en uitleg komen geven.

Lees ook:

- Een roerige dag in Den Haag in twintig tweets
- Lees terug: Groninger boeren protesteren in Den Haag
- Lees terug: Tweede Kamer voelt Shell, Exxon en de NAM aan de tand
- Groninger Bodem Beweging wil openbaarheid van alle stukken rond samenwerking gaswinning
- Al het nieuws over de gaswinning en aardbeving in ons dossier

Meer over dit onderwerp:
dossieraardschok GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws