Rapport: 'Klachten COA Ter Apel niet door de grond, maar door gebouw'

Het azielzoekerscentrum in Ter Apel tijdens de opening van het gerenoveerde terrein
Het azielzoekerscentrum in Ter Apel tijdens de opening van het gerenoveerde terrein © Vincent Jannink/ANP
De gezondheidsklachten van (oud-)personeel van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) in Ter Apel zijn toe te schrijven aan de slechte staat van de gebouwen.
Dat blijkt uit het eindrapport van de Onderzoekscommissie gezondheidsklachten Ter Apel, dat maandagmiddag is gepresenteerd.

Bevindingen

De klachten die het personeel ervaren variëren van hoofdpijn en gewrichtspijn tot bloedneuzen en duizeligheid. Het onderzoek stelt dat de klachten lijken op de symptomen van het Sick Building Syndroom: gezondheidsklachten als gevolg van langdurige aanwezigheid in een gebouw met slechte ventilatie. Dit blijkt het geval in het COA-pand in Ter Apel. Ook is er sprake van slechte verlichting in het gebouw.
Naast fysieke klachten hebben ook psychosociale factoren, zoals angst, bijgedragen aan het ontstaan van de gezondheidsklachten. Medewerkers kregen het gevoel niet gehoord te worden over de klachten. Daarnaast laat het onderzoek zien dat het ziekteverzuim bij het COA in Ter Apel hoger is dan het landelijk gemiddelde.

Drinkwater 'voldoet aan normen'

De gezondheidsproblemen bij het personeel hebben volgens het onderzoek niets te maken met vervuilde grond of drinkwater, zoals eerder werd gedacht. Uit het laatste drinkwateronderzoek in 2016 blijkt dat er alleen bij niet-stromend water chemische stoffen als benzeen en het onkruidbestrijdingsmiddel chloridazon werden aangetroffen. Bij stromend water bleek dit niet het geval. Volgens het onderzoek voldoet in alle gevallen de waterkwaliteit aan de gestelde normen.

Barium

De nieuwe onderzoeksresultaten bekrachtigen de resultaten uit eerdere rapporten: de bodem van het COA-terrein is vervuild met barium: een zilverachtig wit metaal dat wordt gebruikt om verf en glas te produceren. Dit betekent dat het terrein ongeschikt is voor een moestuin, aldus het onderzoek.

Beter communiceren

De commissie stelt dat het COA niet alleen slecht is omgegaan met de gezondheidsklachten van het personeel, maar hen ook onvoldoende heeft bijgepraat over de resultaten van de onderzoeken door de jaren heen. Voortaan moet het COA de klachten van personeel serieuzer nemen en hen beter op de hoogte houden van interne zaken.

Aanpassingen

De commissie stelt dat het COA zich vanaf nu 'meer in moet zetten om een gezond werkklimaat te creëren'. Dit begint bij het vervangen van de verlichting en het verbeteren van de ventilatie.